Қоғам • 12 Тамыз, 2022

Халықтан ақша жинау заңмен реттеледі

52 рет көрсетілді

Қазақстанда соңғы жылдары қайырымдылық және волонтерлік ұйымдардың қарқыны өскен. Осы орайда оларға қатысты заңға толықтырулар енгізіліп, заңды құжат қыркүйекте күшіне енеді. Заңнамалық түзетулер әдеттегідей сала бағыттарын реттеуге емес, ынталандыру мен дамытуға бағытталған.

Волонтерлік қызмет, қайырым­ды­лық, үкіметтік емес ұйым­дарға қатысты заң Мемлекет басшысының аталған са­лаларға мемлекеттік қолдауды ны­ғайту шеңберінде қолданыстағы заң­­на­маны жетілдіру жөніндегі тапсыр­ма­ларын орындау мақсатында әзір­лен­ген. Сарапшылардың айтуынша, заң жобасын әзірлеу кезінде жан-жақты талқылаулар жүргізіліп, жұрт­шы­лық­тың пікірлері ескерілген. Сондай-ақ Мә­жіліс депутаттары да ұсыныс біл­дірген.

Заңда алдымен «волонтерлік қыз­мет», «қайырымдылық волонтері», «во­лонтерлік қызмет саласындағы уәкі­лет­ті орган» ұғымдары нақтыланып, мемлекеттік гранттардың тиімділігіне ба­ға­лау жүргізу жөніндегі нормалар күшейтілген. «Пандемия кезінде көп­те­ген волонтерлер мен волонтерлік ұйым халыққа, дәрігерлер мен әскери қызметкерлерге көмектескені баршаға аян. Бірақ оларда жеке бөлмелері мен кеңселері, сонымен қатар сақтау орындары болған жоқ. Осыған байланысты азық-түлік пен медициналық жиынтықтарды қалыптастыра алмады. Бізде із-түзсіз жоғалған адамдарды іздеумен айналысатын бірқатар волонтерлік ұйым бар. Оларда да жабдықтар мен мүліктерін қоятын жер жоқ. Себебі олар коммерциялық қызмет көр­сетпейді және қаржы­лан­ды­рыл­май­ды. Осыған байланысты депутаттар түзетулер енгізді», деді Мәжіліс де­путаты, жұмыс тобының жетекшісі Вера Ким Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте. Енді жаңа заңға сәйкес волонтерлерге үй-жайлар сатып алу құқығынсыз ұзақ мерзімді жалға беріледі.

Бұдан басқа, құжатта мемлекеттік тап­сырысты орналастыру, гранттық қар­жыландыру және коммерциялық емес ұйымдар үшін сыйлықақылар беру салалары кеңейтілген. Атап айтқанда, заң жобасына екі жаңа тармақ енгізілді: во­лонтерлік бастамаларды дамыту және қолдау (бұрын болмаған), сондай-ақ жануарларға жауапкершілікпен қарауды қалыптастыру, соның ішінде жануарлардың баспаналарын қолдау.

Сондай-ақ қайырымдылық волон­тер­­лерінің қызметі ретке келтіріл­ген. Осы заң шеңберінде қайырымдылық ұйым­дарының немесе көмекке мұқтаж нақты жеке тұлғаның пайдасына қара­жат жинау жөніндегі қызмет енді қа­йы­рымдылық ұйымының өзі мен волонтер арасында немесе волонтер мен мұқтаж жеке тұлға арасында жасалған азаматтық-құқықтық шарт болған кезде ғана жүзеге асырылатын болады. «Қайырымдылық волонтерлерінің жасы 18-ден төмен болмауы керек. Бүгінде волонтерлік қызмет, қайырымдылық түрінде және халықтан ақша сұрайтын көп­теген адамдар бар екенін көріп отыр­мыз. Дүкендерде, түрлі мекемелер­де адамдар қайырымдылық көмек көр­сетуді немесе қандай да бір операция жасауды сұрайтын жәшіктер тұр. Бұл қызмет реттелуі керек. Біздің заң­да бұл нор­малар қарастырылған», деді депутат.

Негізі елімізде волонтерлік туралы бірін­ші заң 2016 жылы қабылдан­ған. «Биз­нестің, азаматтардың қайырым­ды­лық және волонтерлік қызметке, әсіресе пандемия кезінде қатысуы жан­данды. Оны статистикадан да көру­ге болады, сондай-ақ бұған 2020 жылды «Волонтер жылы» деп жария­лау өз әсерін тигізді. Жүргізілген әлеу­мет­тік зерттеулер халық арасында қайы­рым­дылық көмек көрсету бойынша оң динамиканы көрсетеді. Сонымен қатар қайы­рымдылық және волонтерлік қыз­метті ынталандыру жөніндегі шаралар жүйе­сі көзделген», деді Ақпарат және қоғам­дық даму министрлігі Азаматтық қо­ғам іс­тері комитетінің төрағасы Мадияр Қожахмет.

Сонымен қатар жаңа заңға үкіметтік емес ұйымдармен өзара іс-қимылдың жаңа тетігі – стратегиялық әріптестікті енгізу ұсынылған. Мамандардың айтуынша, ол халықаралық тәжірибе не­гізінде әзірленген. «Мемлекеттік орган­дардың стратегиялық әріптестер пулын бейінді, әрі кең өкілдік базасы бар үкіметтік емес ұйымдар қата­ры­нан қалыптастыру – қоғаммен жұ­мысты жандандыруға, қоғамдық сұра­ныс­тарды дер кезінде мемлекеттің күн тәртібіне қойып отыруға мүмкіндік береді. Бұл тетіктің келесі тәсілдері бекітілді: стратегиялық әріптестіктің ба­ғыт­тарын мемлекеттің жалпыұлттық басымдықтарын негізге ала отырып, мемлекеттік органдардың ұсыныстары негізінде ел Үкіметі айқындайтын болады. Стратегиялық әріптестікті іске асыру ұзақ мерзімді негізде министрліктер деңгейінде ғана болады. Стратегиялық серіктестерді мемлекеттік органдар конкурс арқылы анықтайтын болады. Әр бағыт бойынша бір үкіметтік емес ұйым анықталады», деді ҮЕҰ-дың жұмысына тоқталған Мадияр Қожахмет.

Ал қайырымдылық жасау мақса­тын­да қаржы жинайтын блогерлерге енді келісімшартпен жұмыс істеуге тура келеді. Халықтан беталды ақша жи­­нау заңмен реттеліп, қадағаланады. «Бло­герлер заңға бағынбай, келісім­шарт жасамай қайырымдылық іс үшін деп халықтан ақша жинаса ол заң­сыз әрекет болып есептеледі. Яғни ол – алаяқтық. Екіжақты келісімге келу қайы­рымдылық жасау кезінде түсініс­пеу­шілік, дау-дамай туындаған жағ­дайда мәселені заңмен реттеу үшін енгізіліп отыр. Келісімге келсе қайы­­рым­­дылық үшін жиналған қар­жыға қатысты ешқандай артық сұрақ туында­май­ды», деп түсіндірді М.Қожахмет. Сондай-ақ «егер блогер қандай да бір қайырымдылық қоры­ның атынан жұмыс жүргізсе, онда ол жү­гінген ұйыммен келісімшарт жасасуы тиіс. Ал егер блогер өздігінен қайы­рым­ды­лықпен айналысса, онда көмек көр­се­те­тін адаммен келісімі болуы керек», деп қосты Вера Ким.

Соңғы жаңалықтар

Қазалыны ән тербеген күн

Өнер • Бүгін, 23:06

Әлшекей – дара күйші

Тарих • Бүгін, 23:04

Тоғысбаевтың «Абайы»

Абай • Бүгін, 23:02

Тұтастықты ту еткен сурет

Таным • Бүгін, 23:00

Бар үміт – Бубликте

Теннис • Бүгін, 22:57

Оқырманның рухани олжасы

Егемен Қазақстан • Бүгін, 22:54

«Ұлытауға бардың ба?..»

Қоғам • Бүгін, 22:52

Корей балаларының киімі

Таным • Бүгін, 22:50

Ұқсас жаңалықтар