Инфографика • 09 Қаңтар, 2024

БЖЗҚ салымшыларының табысы

137 рет
көрсетілді
7 мин
оқу үшін

БЖЗҚ салымшылары 2023 жылдың 11 айында таза 1,2 трлн теңге инвестициялық кіріс алған. Бұл 2022 жылдың сәйкес кезеңінің көрсеткіштерінен 468,54 млрд теңгеге немесе 60,3 пайызға артық. Ал Ұлттық банк басқаруындағы БЖЗҚ зейнетақы активтері бойынша табыстылық 2023 жылдың 1 қаңтарынан бері – 8,11 пайыз.

БЖЗҚ салымшыларының табысы

Инфографикаларды жасаған – Зәуреш Смағұл, «ЕQ»

Ин­вестициялық табыс қаржы құрал­­дары (бағалы қағаздар, салымдар және басқа операциялар) сыйа­қы түріндегі кірістерден, қаржы құрал­дарын нарықтық және валюталық қайта бағалаудан, сыртқы басқарудағы актив­ кірістерінен тұрады. Ұлт­тық банк және инвестициялық кірісті алу мақсатында зейнетақы актив­те­рін басқарушылар болып санала­тын инвес­ти­циялық портфельді басқару­шы­лар (ИПБ) зейнетақы активтерін елімізде және шетелде экономиканың түрлі секторларын­дағы қаржы құрал­дары­на түрлі валютамен орна­лас­тыра­ды. Әртараптандыру зейнет­ақы жинақ­­тары­ның сақталуын және ор­нықты табы­сын қамтамасыз етеді. Осы­лайша, порт­фельді әртараптандыру арқылы 11 ай ішін­де оң инвестициялық табыс алынып отыр.

2023 жылдың 1 желтоқсанындағы жағ­­дай бойынша зейнетақы активтерінің жал­­пы көлемі – шамамен 17 364,76 млрд тең­ге. Бұл ретте Ұлттық банк сенімгер­лік бас­қаруын­дағы БЖЗҚ зейнетақы актив­тері 17 347,35 млрд теңге болды. ИПБ бас­қа­руын­дағы зейнетақы активтері – 17,41 млрд теңге.

Ұлттық банк зейнетақы актив­те­рін келесідей құралдарға инвес­ти­циялап, пайда табуға тырысып отыр: Қаржы министрлігінің мем­лекеттік бағалы қағаздары – 47,55 пайыз; квазимемлекеттік компаниялардың облигациялары – 9,94 пайыз; екінші дең­гей­де­гі банктердің облигациялары мен депозиттері – 6,03 пайыз;­ Ұлттық банк депозиттері – 2,67 пайыз; ха­лық­аралық қаржы ұйым­да­ры­ның бағалы қағаздары – 2,11 пайыз; шет мемлекеттердің мем­ле­кет­тік бағалы қағаздары – 1,46 пайыз.

«2023 жылдың басынан бас­тап­­ салымшылардың шоттарына бөлін­ген БЖЗҚ зейнетақы актив­те­­рінің кірістілігі инфляция 8,11 па­йыз болғанда 8,9 пайызды құ­ра­ды», делінген қор хабарламасында.

пар

Жекелеген басқарушы ком­па­­ниялардың табысы былай қа­лыптасты: 2023 жылдың 1 жел­тоқ­санындағы жағдай бойынша «Jusan Invest» АҚ сенімгерлік басқаруындағы зейнетақы актив­тері – 5,4 млрд теңге. Ком­па­нияның ең маңызды салымдары: Қаржы министрлігінің мем­ле­кеттік бағалы қағаздары – 40,89 пайыз, Exchange Traded Funds (ETF) пайлары – 22,71 пайыз, инвес­тициялық шоттардағы ақша­лай қаражат – 18,77 па­йыз,­ РЕПО – 15,88 пайыз. Айта ке­тейік, портфельдің 67,90 пайызы тең­ге­­мен, 32,10 пайызы доллармен ұсы­ныл­ған.

«Halyk Global Markets» АҚ сенім­герлік басқаруындағы зей­не­т­ақы активтері шамамен ­3 млрд теңгені құрады. Портфель құры­­лымындағы негізгі инвес­ти­циялардың көшін «кері РЕПО» бастайды (күнтізбелік 90 күн­нен аспайтын) – 39,91 пайыз. Ква­зи­мемлекеттік ұйымдар облигация­лары – 13,65 пайыз, шетелдік эмитенттердің үлестік құралдары (ETF пайлары) – 8,84 пайыз, МҚҰ облигациялары – 8,62 пайыз, шет мемлекеттердің орталық үкі­меттері шығарған мемлекеттік мәртебесі бар бағалы қағаздар – 8,45 пайыз. Ұлттық валютадағы инвестициялар портфельдің 71,51 пайы­зын, доллармен қалып­­тасқан ин­вес­тиция 28,49 пайызын құ­райды.

«BCC Invest» АҚ сенімгерлік басқаруындағы БЖЗҚ зейнетақы активтері 2,6 млрд теңгеге жетті. Инвестициялардың негізгі ба­ғыт­­­тарының ішінде мыналар­ды бөліп көрсетуге болады: квази­мем­ле­кеттік ұйымдарының облигациялары – 26,9 пайыз, РЕПО – 22,34 пайыз, мемлекеттік облигациялар – 19,05 пайыз, пайлар (индекстерге арналған ETF) – 13,93 пайыз, АҚШ мемлекеттік облигациялары – 5,52 пайыз, инвестициялық шоттардағы ақшалай қаражат – 4,27 пайыз, МҚҰ облигациялары – 3,32 па­йыз, ҚР резидент-эмитенттерінің корпоративтік облигациялары – 3,01 пайыз. Ұлттық валютадағы құралдарға портфельдің 73,06 пайызы, доллармен 26,94 пайызы инвестиция­ланды.

«Сентрас Секьюритиз» АҚ сенімгерлік басқаруындағы БЖЗҚ зейнетақы активтері 2023 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бо­йынша 987,4 млн теңгені құрады. Активтердің 34,51 пайыз мөлшері Қаржы министрлігінің мемлекеттік бағалы қағаздарына инвестиция­лан­ды, квазимемлекеттік ұйым­дардың облигациялары – 19,32 пайыз, екінші деңгейлі банктер облигациясы – 16,79 па­йыз, инвестициялық шоттардағы ақша­лай қаражат – 2,45 па­йыз, РЕПО – 9,02 пайыз, ҚР эмитенттерінің акция­лары мен депозитарлық қол­хаттары – 8,65 пайыз, АҚШ мем­лекеттік обли­гациялары – 8,23 пайыз. Ұлт­тық валютадағы құрал­дарға порт­фель­дің 75,94 пайызы, доллармен 24,06 пайызы инвес­ти­ция­ланды.

«Halyk Finance ЕҰ» АҚ сенім­­­герлік басқаруындағы зей­нет­ақы активтері – 5,4 млрд теңге. Портфель құрылымындағы негізгі инвес­­тициялар: «кері РЕПО» (күнтізбелік 90 күннен аспайтын) – 51,69 пайыз, шоттардағы ақшалай қаражат – 12,98 па­йыз, Қазақстан квазимемлекеттік ұйымдарының облигациялары – 9,77 пайыз, ҚР ҚМ МБҚ – 9,13 пайыз, Exchange Traded Funds (ETF) пайлары – 6,09 пайыз, шет мемлекеттердің МБҚ – 4,49 пайыз. Ұлттық валютадағы құралдарға портфельдің 85,18 па­йызы, долларда 13,82 пайызы, евро валютасында 0,99 пайызы инвес­тицияланды.

2023 жылғы 1 шілдеден бас­тап салымшылар инвестициялық портфельді басқарушының (ИПБ) ең төменгі жеткіліктілік ше­гін есеп­ке алмай, міндетті зей­нетақы жар­налары (МЗЖ) және міндетті кә­сіптік зейнетақы жар­налары (МКЗЖ) есебінен зей­нет­ақы жи­нақ­тарының 50 па­йыз мөл­шерінен аспайтын бөлігін сенім­гер­лік басқаруға бере алады. Ерікті зей­нетақы жинақтары бар салымшылар оларды ИПБ басқаруына 100 пайыз көлемінде беруге бола­ды.

Атап өтейік, зейнетақы жинақ­тары – бұл ұзақмерзімді инвес­тициялар және инвестициялық кірістің мөлшерін кем дегенде 1 жыл кезеңіне талдаған жөн. Қысқа­­­­­мер­зімді деректер (күнде­лік­ті, айлық) индикативті емес, өйткені олар күнделікті нарықтық жағ­дайға байла­ныс­ты. Елімізде инфляция деңге­йін ескере отырып, міндетті зей­нетақы жарналарының ­сақ­та­луына бірегей кепілдік бар. Төлемдер құқығы бас­тал­ған кезде салымшының жи­нақталған кірістілігіне әсер еткен жекелеген кезеңде кіріс­тіліктің төмендеуі кезінде де айырмашылықты өтеуге мемлекет кепілдік береді.