Медицина • 24 Шілде, 2022
Ауырмайтын жол ізде: скринингтің маңызы неде?
Медициналық сақтандыру қоры жыл сайын профилактикалық тексерулерге қаражат бөліп отырады. Оның ішінде, әлеуметтік маңызы бар ауруларды анықтауға арналған скринингтер де бар. Скринингтік зерттеулердің маңызы неде? Тексеруден неге уақтылы өту қажет? Тақырыпқа қатысты осы және өзге де маңызды сұрақтарға №9 Қалалық емхананың орынбасары Машат Кебисбаева жауап берді.
Қоғам • 24 Шілде, 2022
Сергіткіш сусындар: сергіте ме, есірте ме?
Былтыр мектеп жасындағы балалар арасында семіздікке шалдығу факторлары бойынша арнайы зерттеу жүргізген Қоғамдық денсаулық сақтау ұлттық орталығы жеткіншектердің 25 пайызы үйде тамақтанбайтынын, ал 16,7 пайызы газдалған тәтті сусындарды күнделікті тұтынатынын мәлімдеген. Ересектердің ішінде де қуат беретін сусынға құмартқандар көп. Жалпы, қазақстандықтар күніне шамамен 30 мың литр энергетикалық сусын ішеді екен.
Руханият • 24 Шілде, 2022
Сүйінбай мен Арыстанбектің айтысы неге «Қатағанға» телінді?
Сүйінбай мен Қатаған айтысын білмейтін қазақ жоқ. Сол айтысты тыңдаған сайын делебеміз қозып, екі ақынның да мықтылығына таңдай қағамыз. Қанымыз қазақ болғаннан кейін бүйрегіміз Сүйінбай жаққа бұрып, екі ғасырға жуық уақыт бұрынғы жеңісімізге тояттап қалатынымыз бар. Бірақ айырқалпақ ағайын бұл айтыстың болғанына күмән келтіреді. Олардың айтуында «қырғызда Қатаған деген ақын болмаған». Қырғыз ағайынның тарихында Қатаған деген ақын болмаса, онымен Сүйінбай қалай айтысады? Демек бұл да Біржан сал мен ақын Сараның айтысы секілді белгісіз ақынның ойдан шығарып, әдеби айналымға енгізіп жіберген көркем туындысы ма? Менің қолымда әдебиеттану ғылымында таласқа түсіп келе жатқан осы мәселенің нүктесін қояр бір жәдігер бар. Ол жәдігер – атам Әуітәліп Нұрбекұлының ескі дәптерінен табылған осы айтыстың көне нұсқасы. Ол нұсқадағы Сүйінбай мен «Қатағанның» («Қатаған» деген атауды әдейі тырнақшаға алдық) образы мүлдем басқаша, әрі шындыққа жақын суреттелген.
Әдебиет • 24 Шілде, 2022
Адасып, жылап жүрген бағалар...
Өтежан туралы сұрай бастасаң, жастарды қайдам, үлкендер қамшы салдырмайды. «Концерт» деген өлеңі бар деп бастайды әңгімені. Мінезін, қылықтарын тізбектеп ала жөнеледі.
Әдебиет • 24 Шілде, 2022
Мәснәуи – парсының қос тармақты өлең жолы. Иран поэзиясы бергі Нима Юшидж секілді жаңа бағыттағы ақындарға дейін мәснәуи жанрында жазылған жырлар көптеп танылады. Шығысқа, арысы әлемге даңқы шыққан мәснәуилер ішінде, әрине, Руми мәснәуилерінің шоқтығы биік. Әдетте, форманы үйлестіруші көп, бірақ ішкі телегей нұр, толған мән-мағынаны қиыстырушы қаламгер сирек.
