Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: өзекті міндеттер және оларды цифрлық трансформация арқылы шешу жолдары» атты Жолдау жасағаны мәлім. Осы стратегиялық құжат негізінде биылғы жылдың ресми түрде «Цифрландыру және жасанды интеллект жылы» деп жариялануы, шын мәнінде ұлттық экономиканың қан тамырына жаңа серпін берген шешім болды. Бұл бағытта еліміздің индустриялық аймағы саналатын Қарағанды өңірі өзінің байырғы өндірістік дәстүрін озық технологиямен ұштастырып, цифрлық көштің алдына нық шығып отыр.
Арқа төсіндегі алып зауыттар мен терең шахталарда бүгінде жасанды зерде жай ғана ғылыми термин емес, өндірістің тыныс-тіршілігін реттейтін, мыңдаған жұмысшының қауіпсіздігін қаперде ұстайтын және экономикалық тиімділікті еселейтін басты тетігіне айналып келеді. Бір сөзбен айтқанда, өнеркәсіпте жасанды интеллект шахтадағы ахуалды мүлтіксіз бақылап, ең күрделі әрі адам өміріне қауіпті аймақтарда дрондарды ұшырып, ал цифрлық жобалар өндіріс үдерісін үш есеге дейін жылдамдатып, заманауи технологияның салтанат құрып жатқанын паш етіп отыр.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев алдағы үш жыл ішінде елімізді толыққанды цифрлық мемлекетке айналдыру туралы кесімді міндет жүктегені белгілі. Бұл ретте ел экономикасының едәуір үлесін құрайтын тау-кен металлургия кешені үшін геологияны цифрландыру, ЖИ көмегімен болжамды талдау жасау және позициялау жүйелерін енгізу – бүгінгі күннің бұлжымас талабы. Қарағанды өңірінде 2025–2026 жылдарға арналған өңірлік жоспарлар кезең-кезеңімен іске асырылып, өндіріс орындарының келбеті танымастай өзгеріп жатыр. Мәселен, Теміртаудағы металлургия зауытының тынысына көз салсақ, ондағы орнатылған «ақылды» камералар қауіпті аймақтарға адамның кездейсоқ кіруін қас-қағым сәтте тіркеп, жабдық жұмысын автоматты түрде тоқтату арқылы жазатайым оқиғалардың алдын алып отыр. Бұл жүйе алдағы уақытта жұмысшылардың жеке қорғаныс құралдарын, яғни каска мен арнайы киімін тану функцияларымен толығып, өндірістік тәртіпті мүлдем жаңа белеске көтермек.
Сонымен қатар, «KZ TRANSIT» компаниясы қолданатын Teleport 3D платформасы жасанды интеллект алгоритмдері арқылы тапсырыстарды өңдеп, күрделі сызбаларды қатесіз дайындайды. Бұл технология материал таңдаудағы дәлдікті 99 пайызға жеткізіп, бұрын апталап жасалатын жұмыстың уақытын үш есеге қысқартуға мүмкіндік берді.
Индустриялық трансформацияның жарқын үлгісі ретінде «Qarmet» компаниясының былтырғы жылдың желтоқсанында іске қосылған жаңа буындағы Ахуал орталығын ерекше атап өткен ләзім. Бұл орталық – комбинаттың барлық логистикалық үдерістері мен жалпы ахуалын нақты уақыт аясында бақылайтын стратегиялық басқару хабы.
Мұндағы ЖИ алгоритмдері мыңдаған датчик пен бейнебақылау құрылғыларынан келетін ақпаратты секунд ішінде талдап, қауіпсіздік тәртібін бұзу жайттарын автоматты түрде анықтайды. Жер астындағы «Цифрлық кеңесші» қызметі нақты уақыт режімінде кен арнасын зерделеп, операторларға қажетті түзетулер ұсынады. Бұл жүйенің үздіксіз жұмысын әр ауысымда 15 бейнебақылау операторы мен тәжірибелі үйлестірушілер қадағалап отырады. Осындай кешенді жұмыстың нәтижесінде өндірістегі апат қаупі едәуір төмендеп, бақылау үдерісі толықтай автоматтандырылып жатыр.
Келесі кезең – өңірдегі 100-ден астам кәсіпорынды толық цифрландыру және жергілікті ЖИ шешімдерін халықаралық нарыққа шығару. Осылайша, Арқа өңірі жасанды интеллект арқылы экономиканы жаңа деңгейге көтеріп келеді.
Қысқасы, «Ақылды өндіріс» аймағына айналған Қарағанды бүгінде жасанды зерденің тек қауіпсіздікті арттырып қана қоймай, еңбек өнімділігін жаңа белеске шығаратынын дәлелдеп келеді.
Қарағанды облысы