Бұланның мұнысы несі?

Алты ай қысы бар Алтайда түз тағылары мен адамдар арасындағы мұндай кездойсақ «кездесулер» жиі болмаса да, ара-тұра болып тұрады. Бұл жолғы «кездесу» Зырян ауданындағы Путинцев ауылының маңында болды. Бірнеше көлікпен қаздай тізіліп жүйткіп келе жатқан жолаушыларды жол үстінде бұланның ұрғашысы қарсы алып, «тоқтатқан» көрінеді. Түз тағысы көліктерден мүлде сескенбегендіктен, жолаушылар өздігінен тоқтауға мәжбүр болыпты. – Бірнеше көлікпен демалыс­тан қайтып келе жатқан едік. Жол үстінде тұрған алып жануар еріксіз назарымызды өзіне аударды. Жол болғанда, құдды МАИ қызметкерлеріндей жолдың тура ортасына тұрып алыпты. Түз тағысын табиғат аясында алғаш рет көруім. Үйдің үлкендігіндей тіршілік иесіне жақындауға еш­кімнің батылы бармады. Әрине, бұл көріністен алған әсеріміз керемет, бірақ қорыққанымызды да жасыра алмаймыз, – дейді бұл жайтқа куә болған Зырян ауданының тұрғыны Роман Похиленко. Зыряндықтар бұланның бұл жүрісін сан-саққа жүгіртіп отыр. «Зырян орман шаруашылығы» мекемесінің қызметкері, аңшы Василий Головцов аудан тұрғын­дарының «Түз тағысы қардың қалың­дығынан ашығып, адамдардан жәрдем күтіп жүр», деген пікіріне келіспейтіндігін білдіріп, көктем мезгілінде бұлан­ның бұлай жүруі қалыпты жағдай екендігін, оған алаңдаудың қажеті жоқтығын айтты. – Қыс уағында бұландар тау беткейінде үйірімен жайылады. Азығы мол жерлерде жүреді. Ал жазыққа олар тек көктем мезгі­лін­де қардың көбесі сөгілген уақыт­та түседі, – дейді аңшы. Түз тағыларының мінезін бес саусағындай білетін аңшы де- м­алу­шылардың бұланға жақын­дамағанының дұрыс болғандығын, жақындаса, жазым қылуы әбден мүмкін екендігін жасырмады. – Бұланмен ойнауға болмайды. Бұл – күшті ғана емес, таудай ірі жануар. Әсіресе бұланның ұрғашылары ызақор келеді. Адамдарды ағаш басына өрмелетіп, мықты деген трактордың өзін зақымдаған жағ­дайларға талай мәрте куә болғанбыз, – деген Василий Голов­цов көктемнің көкөзегінде бұланды кездестіру үйреншікті дүниеге айналғанын, олардың бұл жерге жыл сайын келетіндіктерін тілге тиек етті. Абырой болғанда, зардап шеккен ешкім жоқ. Бұлан да, бұл аңды көліктеріне тығылып тамашалаған тұрғындар да дін аман. Түз тағысы тек бір көлікке ғана тұяғын тигізіп, қалың ор­манға сіңіп жоғалыпты. Азамат ҚАСЫМ, «Егемен Қазақстан» Шығыс Қазақстан облысы