– Әскери өмір сізді несімен қызықтырды? Бұл салаға қалай келдіңіз?
– Әскери радиобайланыс саласына қызығушылық бала күнімнен оянды. Мектебімізде бірге білім алған 13 баланың талабын байқаған ұстазымыз Альберт Ковонешников бізді үнемі алға қарай талпындырып отыратын. Радиобайланыс бойынша түрлі жарыстарға қатысып, талай мәрте топ жардық. Сол кезде бүкіл республика көлеміндегі журналға шықтық. Бұл мені одан әрі қанаттандырып, әскери адам болу аттай қалаған арманыма айналды. Бала арман ақиқатқа ұласып, кейін осы салада білімімді тереңдетуге мүмкіндік туды. Кемеров әскери училищесін, кейіннен Ленинградтағы Әскери байланыс академиясын ойдағыдай аяқтадым. Сөйтіп, әскери адам болып шыға келдім.
– Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бастап еліміздің қорғаныс саласында қызмет еттіңіз. Бірқатар құрылымдарды басқардыңыз. Өзіңіздің қызметтік жолыңызды көз алдыңыздан қайта өткізіп, сол жылдарға бір сапар шегіп көрсек?
– Мәскеуде кафедра меңгерушісі қызметін атқарып жүрген кезім еді. Сол кездегі еліміздің тұңғыш Қорғаныс министрі Сағадат ағаның шақыртуымен елге келіп, тәй-тәй басқан тәуелсіз мемлекетіміздің игілігі жолында қызмет етуге білек сыбана кірістік. Білімім мен тәжірибемді жоғары бағалап, мені бірден жауапты қызметке тағайындады. Шын мәнінде, ол кездер енді ғана тәуелсіздікке қол жеткізіп, еңсемізді тіктеп келе жатқан елең-алаң шақтар еді. Сол кезең мен дәл бүгінгі күнді мүлде салыстыруға келмейді. Бойымыздағы бар қажыр-қайратымызды, білім-білігімізді, ерік-жігерімізді Ұлы Отанымыздың тыныштығы жолына арнауға міндетті едік. Себебі, бәріміздің ортақ мұратымыз Отанымыздың тыныштығы, отандастарымыздың бейбіт те берекелі өмірі еді.
Осы салада қызмет атқара жүріп, білімді де білікті кадр даярлау мәселесін алдыңғы қатарға қойдық. Өйткені, ол кездерде ел аумағында радиобайланыс саласы бойынша білікті кадрлар дайындап шығаратын оқу ошағы атымен жоқ деуге болатын. Оқимын деп талаптанғандар Мәскеуге немесе басқа елге сабылатын. Көптен көкейді кернеген мәселенің шешімін тауып, «Радиоэлектроника және байланыс әскери инженерлік институтын» құрдық. Бүгінгі таңда аталмыш оқу ордасы қанатын кеңге жайып, жыл сайын қаншама білікті мамандарды қанаттандырып отыр.
Иә, өзіңіз айтқандай, әскери салада өмір бойы еңбек еттім. Жауапты қызметтер атқардым. Оның бәрі Отан алдындағы борышым деп есептеймін. Еңбегіміз де елеусіз қалған жоқ. Елбасымыздың қолынан 1995 жылы генерал-майор деген шен алдым. Осының барлығы менің ғана емес, осы жолда табанды түрде бірге қызмет еткен әріптестерімнің де еңбегінің бағаланғаны деп білемін.
– Тәуелсіздік алған 25 жыл ішінде Қазақстан Қарулы Күштері қандай жетістікке жетті. Не ұттық? Неден ұтылдық?
– Тәуелсіздік алған 25 жыл ішінде Қарулы Күштеріміз ауыз толтырып айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізді. Рухы дауылдай, айбары алдаспандай айбынды әскеріміз құрылды. Соңғы үлгідегі әскери техникаларды игеріп кез келген мемлекетпен иық тірестіре алатын жағдайға жеттік. Уақыт көшіне ілесіп, заманға сай дамып келеміз. Мұның бәрі береке мен бірліктің, еңселі егемендігіміздің, Елбасымыздың көреген саясатының жемісі деп білемін. Еліміздегі әскери бөлімдердің материалдық тұрғыда жабдықталуын, әскери қызметкерлеріміздің әлеуметтік тұрғыда қорғалуын мемлекетіміз әрдайым басты назарда ұстап келеді. Қазақ әскері өзіндік беделін қалыптастырған қуатты әскерге айналды. Сондықтан, осы 25 жыл ішінде ұтқанымыз, көп.
– Өміріңізді осы салаға арнаған азамат ретінде айтыңызшы, әскери адамның ең негізгі ұстанымы қандай болуға тиіс?
– Отан қорғау, ел тыныштығын қадағалау, ердің еріне артылатын міндет. Осы міндетті мойныңа алған екенсің, оны аяғына дейін абыроймен атқаруың керек. Жолыңда талай кедергілер мен қиындықтар, түрлі тосқауылдар тап келсе де, әділеттің жібінен аттамауың қажет. Батырлық көзсіз ерлікте ғана емес, парасаттылық пен орынды шешім қабылдай білуде. Осынау дархан даланы ата-бабаларымыз ақ білектің күшімен, ақ найзаның ұшымен аман сақтап, кейінгі ұрпақ мына бізге аманат етті. «Малым жанымның садағасы, жаным арымның садағасы» деп, өліп бара жатсаң да намысыңды таптатпауға, я болмаса ешкімге қиянат жасамауға үйретті. Яғни, біздің қанымызда бабаларымыздан мирас болып келе жатқан тектілік пен тазалық бар. Сол тазалығымызды жоғалтып алмауымыз қажет. Әскери өмірде қызмет ететін адам тым қатал да, тым жұмсақ та болмауы керек. Ең бастысы, әділет пен ақиқаттың ауылынан алыстамағаны абзал. Отанын, туған жерін, ұлтын сүйе алмаған адамнан үлкен ерлік күтуге болмайды. Сондықтан әрбір азамат, әсіресе, әскери адам, Отанының патриоты болуға тиіс деп есептеймін. Ұлтын сүйе білген жан – бүкіл адамзат баласын да сүйе алады.
– Мәңгілік елдің тыныштығын кірпік қақпай күзететін ізбасар інілеріңізге қандай тілек айтасыз?
– Қарулы Күштеріміз жыл сайын қуат алып, Қазақстанымызбен бірге қарқынды дами берсін. Ел іргесі тыныш болсын. Тәуелсіз еліміз экономикасы дамыған, мәдениеті бай, әлемнің қорғанысы қуатты ең озық елдерінің алдыңғы қатарынан көрінсін. Бабаларымыздан мирас болып қалған ұлан-байтақ жеріміз, жүрегі шуақты, білегі қуатты ержүрек ерлеріміз аман болсын! Мәңгілік елдің көк байрағы көк жүзінде желбірей берсін!
– Әңгімеңізге рахмет.
Әңгімелескен
Арман ОКТЯБРЬ,
«Егемен Қазақстан»
АЛМАТЫ
