Қамбадағы түйір дән – ел ырысы бұйырған

Еліміздің астықты өңір­лерін­де егін орағы бел ортасына жетті. Мәселен, астық дақылдары жө­ніндегі жаңалықтарды жүйелі жет­кізіп тұратын «ҚазақЗерно» ақпа­рат агенттігі сайтының осы апта­дағы мәліметі бойынша Қостанай об­лысында астықты алқаптардың 51 пайызы, Солтүстік Қазақстан об­лысында 50,2 пайызы бастырылса, Ақмола облысында бұл көрсеткіш 46,6 пайызға жеткен. 

Егемен Қазақстан
08.09.2017 16483
2

Ал Ауыл шаруашылығы ми­ни­стр­лі­гінің мәліметі бойынша, ос­ы егіс ал­қаптарынан әзірге 9 миллион 623,5 мың тонна ас­тық жиналған. Әр гектардың өнім­ді­лігі орта есеппен 12,7 центнерден айналған. Салыстыру үшін айта кетейік, өткен жылы дәл осы кезеңде астықты өңірлердегі егіс алқаптарынан 9 миллион 1,4 мың тоннаның өнімі алынған бо­латын.

Егер жағдайды таратып айтатын болсақ, 4 қыркүйек күні Қостанай облысында 2 мил­лион 116,3 мың гектардың асты­ғы орылған. Сөйтіп, астықты ал­қап­­тардың 50,5 пайызында өнім жи­нау жұмыстары жүзеге асқан. Сондай-ақ, майлы дақылдар егіс­тігінің 61,5 мың гектары немесе 18 пайызы жиналып алынған. Б­ұдан 2 миллион 267,6 мың тонна астық, 45 мың тонна күнбағыс дәні алынған. Облыстық ауыл ша­руашылығы басқармасының мәліметі бойынша, астықтың әр гектарының өнімділігі 10,7 центнерден, күнбағыстікі 7,3 центнерден айналған.

Айта кетерлік бір жағдай, би­ыл Қостанай облысындағы ау­ыл­шаруашылық дақылдары егіс­тігінің кө­лемі былтырғыдан 1,1 пайызға ұлғай­тылып, 5 миллион 197,1 мың гектарды құрап отыр. Мұның 80,7 пайызы астық және бұршақ дақылдары егістігіне, 12,3 пайызы мал азықтық да­қыл­дарға, 6,7 пайызы майлы да­қыл­дарға, 0,3 пайызы картоп пен кө­көніске және бақша дақыл­да­рына арналған.

Солтүстік Қазақстан облыс­ын­дағы жағ­дай да осыған ұқсас. 4 қыркүйек күні мұнда 1 миллион 695,9 мың гектардың өнімі орылды. Мұның 337,9 мың гектары – майлы дақылдар егістігі.

Жуықта еліміздің Ауыл ша­руа­шылығы министрлігі астықты сатып алу бағасын жариялады. Биылғы егін ору маусымында бидай бағасы оның сапасы мен жеткізу орнына байланыс­ты қалыптастырылды. Бұл ақ­па­рат астық бастырып жатқан ди­қан­да­рымыз үшін аса қажет болған соң келтіре кетейік.
Сөйтіп 1 тонна астық бағасы клей­­ко­винасы (қамырлылығы) мен протеиніне байланыс­ты тө­мен­дегідей мөлшерде анық­­тал­ды:

құрамында 23 пайыз клейковина және 12 пайыз протеині бар 3-сұрыптағы бидайдың тоннасы – 42000 теңге; құрамында 25 пайыз клейковина және 13 пайыз протеині бар 3-сұрыптағы бидайдың тоннасы – 45000 теңге; құрамында 27 пайыз клейковина және 14,5 пайыз протеині бар 3-сұрыптағы бидайдың тоннасы – 50000 теңге (54000 теңге – АҚО-да қапшықталған); құрамында 32 пайыз ұлпа жә­не 15 пайыз протеині бар 3-сұ­рыптағы би­дай­дың тоннасы – 60000 теңге (АҚО-да қап­шық­талған); құрамында 20 пайыз клейковина және 11 пайыз протеині бар 4-сұрыптағы би­дайдың тоннасы – 39000 теңге; құрамында 18 пайыз клейковина жә­не 9,5 пайыз протеині бар 4-сұрыптағы би­дайдың тоннасы – 37000 теңге; ал 5-сұрыптағы бидайдың тоннасы – 33000 теңге.

Сонымен қатар, 2-сұрыптағы арпа­ның жеткізу көлемі 1000 тоннаға дейін бол­са, 40000 теңгеге бағаланбақ, ал жеткі­зу көлемі 1000 тоннадан артық болса, тоннасының бағасы 41000 теңге­ге дейін арта түсетін болады. Бұл баға­лар­дың барлығында ҚҚС-ның қоса есепте­лін­ген­дігін айта кетсек артық болмас.

Еліміздің астықты өңірлерінде егін орағы қызу қарқын алған осы тұста ақ күрішімен аты шыққан Қызылорда облысының Қармақшы ауданында да осы өнімді жинау жұмыстары басталып кетті. Мұндағы биылғы жылдың бір ерек­­шелігі, егістіктің елеулі бөлігіне кү­ріш­­тің ирандық «Таром Хошими» сор­ты­­ның егілгендігінде болып отыр.

Аталған күріш сортын өсіріп отыр­ған Ақтөбе ауылындағы «Ақ­төбе и К» ЖШС егістік ал­қап­­тарында облыс әкімі Қырым­бек Көшербаевтың қатысуымен және атақты күрішші Социа­лис­­тік Еңбек Ері Сәлима Жұ­ма­бе­ков­аның ақ батасымен күріш бас­тыру жұмыстары салтанатты түр­де басталды. 

«Ақтөбе и К» ЖШС-ның кү­­ріш­тің ирандық сортын таң­дап алуында да өзіндік сыр бар екен. Облыс әкімдігі мен Иран елі­нің тиісті орындары өз ара ын­тымақтастық орнатуы нә­ти­­жесінде екі елдің күріш өсі­рушілері мен сатушылары өзара мәмілеге келген. Мұнда Ираннан жет­кізіліп, өсіріліп отырған «Таром Хошими» сортты күрішті ирандықтардың өздері сатып алмақ. Бұл ел жылына 3 миллион тоннаға жуық күріш тұтынса, соның үштен бір бөлігін сырттан сатып алады екен. Иран еліндегі күріш­тің орташа шығымдылығы гектарына 33-35 центнерден ай­налса, «Ақтөбе и К» ЖШС қол­данған жаңа технология­ның нә­тижесінде мұндағы 1510 гектар алқаптағы шығымды­лық гектарына 75 центнерден айналып отыр. Демек, екі елдің бірлескен әрекеті қызылордалық күрішшілер үшін пайдалы бола­тындығы анық. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.12.2018

Алматыда «Сиқырлы әуендер» киноконцерті өтті

18.12.2018

Ақтөбе облысында алпыс отбасы қоныс тойын тойлады

18.12.2018

Қарағандының 2018 жылғы аруы белгілі болды

18.12.2018

Қарағанды облысында спорт кешені пайдалануға берілді

18.12.2018

«Астана» велоклубының жаңа маусымдағы құрамы анықталды

18.12.2018

«Айка» фильмі «Оскар» жүлдесіне үмітті картиналар тізіміне енді

18.12.2018

Отырарда «Оқсыз» спорт кешені ашылды

18.12.2018

Үндістанда ауруханадағы өрттен 6 адам қаза тапты

18.12.2018

Бүгін Қазақстан аумағында ауа райы құбылмалы болады

17.12.2018

Алтын домбыра иесі анықталды

17.12.2018

Батыс Қазақстан облысында Тәуелсіздік құрбандарына ас берілді

17.12.2018

Чемпиондар Лигасының 1/8-ші финалының жеребе тарту рәсімі өтті

17.12.2018

Жамбыл өңірінде 28 нысан ашылды

17.12.2018

Атыраулықтар «Елбасы жолы» фильмін тамашалады

17.12.2018

Тәуелсіздік күні БҚО-да 37 бала дүниеге келді

17.12.2018

Гиннестің рекордтар кітабына енген Notre Dame de Paris мюзиклі қазақ тілінде қойылады 

17.12.2018

Татарстандағы қазақ студенттері Тәуелсіздік күнін атап өтті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда допты хоккейден ел кубогы біріншілігі өтуде

17.12.2018

«Ырыс» Түркістан облысында 16 мыңнан астам жаңа жұмыс орнының ашылуына ықпал етті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда 80-ге жуық  полицей марапатталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу