Мырзағали Айтжанов: Мықтыларға ғана таңдау жасалады

Чемпионат аяқталды. Мық­тылар іріктелді. Жаңа чемпиондар белгілі болды. Қазақстан боксындағы тағы бір жаңалық, АІВА тарапынан біздің қазылардың жұмысына баға беретін, қажет десе қабыл­дан­ған шешімді бұзуға құзіреті бар «үш жұлдызды» қос төреші келді. Ел ішілік біріншілікке азан­нан салсаң төске озған Қай­рат Ералиев пен Василий Левит бастаған қасқа мен жайсаң қа­тысқан жоқ. Әлем чемпионы, Азиядағы барлық атақты бір бойына жинап алған, Рио-де-Жанейро Олимпиадасында шетел сарапшылары таңдай қағып жоғары баға берген Жәнібек Әлім­ханұлы неге өндірдей жас боксшыға жеңіліп қалды?

Егемен Қазақстан
15.11.2017 6733

Алда Азия халықтары ара­сын­­дағы Олимпия ойындарына бала­натын Азия ойындары бар. Осы чемпионатта олжа сал­ғандар құ­ра­мадан ойып тұрып орын ала ма?! 

Бұл біздің ғана емес жан­күйер­лердің де сауалы. Бас бапкер Мырзағали Айтжановқа осы сұрақ­тарды қойдық.

– Ерлер арасындағы чемпио­нат өте жоғары деңгейде өтті, – дейді Мырзағали Құланұлы. – Барлық облыстар жақсы да­йын­дықпен келген. Тіпті, боксшылары жүлделі орынға ілікпеген облыстарда да алға қарай талпыну барын жарыс барысында байқадым.

Рас, әлем чемпионатына қа­тыс­қан 6 бірдей мықты боксшы­мыз ел ішілік біріншілікке қа­тыс­қан жоқ. Бұл мен ғана қабыл­даған шешім емес дәрігерлердің есеп беруімен осылай болды.

Әлем чемпионатына қа­ты­судан бөлек іріктеу кезеңі бар. Жолдама алу үшін жан алып, жан берісетін айқасқа түсесің. Одан кейін әлем чемпионатында жүлдеге жету үшін 4-5 жекпе-жек өткізуге тура келеді. Ол айта салғанға ғана оңай.

Мысалы, Василий Левиттің әлем чемпионаты кезінде қолы сынды. Абылайхан Жүсіповтің қолында жарықшақ бар. Қай­рат Ералиев пен Жомарт Ер­жанның денсаулығында кінәрат болса да, шаршы алаң­ға шықты. Кейін ота жасалды. Қамшыбек Қоңқабаевтың омырт­қасында жарық бар, белін ала алмай қиналды. Осының бә­рі тынымсыз жаттығу, шектен тыс ағзаға күш салудың салдары. Жігіттер қазақ елінің намысы үшін шаршы алаңда барын салып, енді алған жарақаттарын емдеп жатыр. Сондықтан оларды кінәламас бұрын ақиқатты біліп алу керек. Әлем чемпионаты мен ел біріншілігінің арасы әрі кетсе екі ай. Осы мерзімде сын­ған қол, омыртқа жарығы орны­на келмейді. Дәрігерлердің ше­шімімен толық емделуге рұқсат бердік.

– Бірақ бұл олардың құра­­ма­дағы орны сақталып қала­ды дегенді білдірмейтін шығар. Мәсе­лен, Асланбек Шым­бер­генов 69 кило салмақта ел чемпионы болды. Ең үздік бокс­шы атанды. Бұл салмақта Абылай­хан Жүсіпов бар. Қанағат Мара­лов та есем кетті деп еңсесі түс­пей­тін­дігі айқын. Рио Олимпиа­да­сының жеңімпазы Данияр Елеу­сінов те белін бекем буып отыр. Бұл бір салмақтағы ғана жағ­дай.

– Дұрыс байқағансыз. Құ­дай­ға шүкір деп айтайық, қазір құ­рамада бір-бірінің орнын ауыс­тыра алатын, шебер­лік дең­гейі қарайлас 3-4 боксшыдан бар. 81 кило сал­мақтағы Әділ­бек Ниязым­бетов әлемдегі ең мықты бокс­шылардың бірі. Дүниежүзін­дегі күштілер Әділ­бекпен санасады.

Осы чемпионатта Әділбек шаппай бәйге алды деп айта ал­маймын. Жартылай финалда өрім­дей жас Бек Нұрмағамбетов даңқты боксшыға лайықты ұрыс салды. Әділбек шебер­лі­гі­нің арқасында жеңіске жет­ті. Тап осы салмақта 1998 жыл­ы дүниеге келген Бекзат Нұрдәу­летов пен Михаил Коханчик маған жақсы әсер қалдырды. Айт­қан­дай, үшеуі де құрдас. Осы жастар енді бір-екі жыл­да Ниязымбетовпен тере­зесі тең өнер көрсететін болады.

– 60 кило салмақта За­кир Са­фиуллин мен Берік Әбді­рах­манов ақтық сынға шығып, Берік жеңіске жетті. Екеуі де отыздан асты...

– Түсіндім. Халықаралық тәртіп бойынша боксшы күш-қуаты жетіп тұрса 40 жасқа дейін шаршы алаңда болады. Берік пен Закирдің отыздан асса да бәрінен мықты болуы жақсы дайындықтарында, асқан шеберліктерінде. Жасы отыздан асты деп оларды құрамадан шеттете алмаймыз. Жастар осыларға қарап бой түзеуі керек. Дегенмен, жастардың жаңа шоғыры көрініп келеді.

Атап айтсақ, Бек Нұрма­ғам­­бетов, Бекзат Нұрдәулетов, Санатәлі Төлтаев, Айқынбай Шал­қар, Айболды Дәуренұлы, Төлеш Абай бастаған жас, талантты боксшылар жетіліп қалды. Осы жас жігіттердің алды Олимпия ойындарына қаты­сып, жүлде аларына өз басым сенемін. Бірақ, жақсы дайын­дық, темірдей тәртіп керек. Әлем чемпионы Жәнібек Әлім­хан­ұлының 19 жастағы Михаил Ко­ханчиктен жеңіліп қалуы оның осалдығынан емес. Шынын айтқанда, Жәнібек бокстас­қан жоқ. Басқа бір есебі, себеп­тер болды. Керек болып жатса, толық анықталғаннан кейін айтармыз.

– Шымкенттегі чемпионат құрамадағы орынды шегелеп бермейтіндігін аңғартты. Алда Азия ойындары. Құрама мүшелері қашан айқындалады?

– Әр салмақта 4 мықты бокс­шыдан есептегенде 40 бокс­шыға таңдау түседі. Қаң­тар, ақпан айларында ірі ха­лық­аралық жарыс­тар бар. Осы жарыс­тарға кезек-кезегімен жібере­міз. Шілдеде Қа­зақстан Прези­дентінің Кубогі жалауын көте­реді. Осы жарыс­тан соң әр сал­мақтағы жігіт­тердің табы­сын есептеп отырып, бапкер­лер кеңесі шешім қабылдайды. Бі­рінші нөмерлер бекітіледі. Азия ойындарына жіберіледі. Бізде біреудің өзі жақсы, біреудің сөзі жақсы жоқ, таңдау тек мықтыға түседі.

– Ел чемпионатында төре­шілер әрі-сәрі қылды. Тепе-тең өткен айқаста шешім өзгеріп, жеңімпаздар ауыстырылды. Бұл боксшыларға ғана емес, жанкүйерлерге де ауыр тиді.

– Иә, рас, төрешілердің жұ­мы­­сына өз басым қанағат­тан­­ған жоқ­пын. Көбі жас, тәжіри­бе­лері жетің­кіремейді. Бокс­шы әділ бағасын алу керек. Ала­қолдылықтың, келісіп баға берудің заманы өтті. Қазақстан Бокс федерациясы осы бағытта жақсы жұмыстар жасап жатыр. АІВА-дан әділқазылар шақыртылды. Оның сыртында төрешілердің тазалығын Бокс федерациясы президентінің қос бірдей вице-президенті, бапкерлер кеңесі бақылай алады.

Соңғы жылдары Қазақстан боксы әлемдік додаларда жаңа биік­терге көтеріле бастады. Спорт­­шыларға барлық жағдай жа­салған. Осы үшін Тимур Ас­қарұлы Құ­лыбаевқа құрметіміз шексіз.

Біздің мақсат – Қазақстан боксының биігінен аласармау, жаңа табыстарға жетіп, елі­міздің даңқын асыру. Осы жолда жұмыс жасаймыз.

– Рахмет.

Бақтияр ТАЙЖАН,
«Егемен Қазақстан»

Оңтүстік Қазақстан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.07.2018

Астана перзентханасында тағы бір әйел қайтыс болды

16.07.2018

Үкіметте Қазақстанның Үшінші жаңғыруын жобалық басқару мәселелері жөнінде кеңес өтті

16.07.2018

Ұлы Дала Еліне саяхат: Алтайдан Жібек жолына дейін

16.07.2018

Атырауда жылжымайтын мүлік нарығында баға төмендеуі мүмкін

16.07.2018

Нұрсұлтан Назарбаев қоғам қайраткері Олжас Сүлейменовті қабылдады

16.07.2018

Жолдағы жемқорлықты болдырмау жолындағы шара

16.07.2018

Мемлекет басшысы Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышевті қабылдады

16.07.2018

Оқушылар Курчатов қаласындағы қасиетті жерлерді аралады

16.07.2018

ИДМ Техникалық реттеу және метрология комитетінің төрағасы тағайындалды

16.07.2018

Хантәңірі шыңына медиа экспедиция аттанды

16.07.2018

Оралда «Қазақстанның үздік тауары» республикалық байқауының өңірлік іріктеу көрмесі өтті

16.07.2018

Қостанай диқандары «Алқап күнін» өткізді

16.07.2018

Өскеменде «Ізгі жүрек» сыйлығы тапсырылды

16.07.2018

Павлодарда әнші Майраға ескерткіш орнатылды

16.07.2018

Актердің алып ескерткіші бой көтерді

16.07.2018

Асықтан өрілген арғымақ

16.07.2018

GGG белбеулері экспозицияға қойылды

16.07.2018

Айрықша аквасаябақ

16.07.2018

Жаһан жаңалықтары. Роналдудың жейдесі минут сайын сатылып жатыр

16.07.2018

Елдің атын шығарған Ержан балуан

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Жалғыздық жыры

Жақында жастық шағында жарқылдап дәурен сүрген, марқұм ағамызбен бақытты ғұмыр кешкен, қазір сексеннің сеңгірін саялаған бір жақсы апамыздың көңілін сұрап, халін білгенбіз. 

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

«Қарты бар ел – қазыналы ел»

Осыдан 4 жыл бұрын Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі елімізде 2030 жылға қарай егде жастағы адамдардың үлесі (2014 жылы – 6,9 пайыз) 11,2 пайызға жетеді деп болжам жасаған болатын. Алайда, бүгінгі жағдай жоғарыдағы көрсетілген жорамалды теріске шығарғандай. Өйткені Қазақстанда қазірдің өзінде жасы 60-тан асқан тұрғындар саны 12 пайызға көбейіп, өмір сүрудің орташа ұзақтығы 72 жасты көрсетіп отыр.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу