Әкім Тарази. Мен кейіпкеріме айналамын

Бір шығарманы жазып біткеннен кейін «енді жазбаймын» деп жүремін. Өмір болғаннан кейін әртүрлі нәрсені көресің, біреумен дидарласып, біреуге ренжисің. Өзің үшін жаңалық ашып қуанасың. 

Егемен Қазақстан
17.11.2017 3783
2

Осының бәрі жиналып жүріп, тағы бір дүние жазуға мәжбүрлейді. Шығарманы бастағанда бірден қалай болып шығатынын білмейсің. Маған тақырыптан бұрын, сюжет келеді. Көбіне өзіңнің, жақыныңның, досыңның басынан кешкен жағдай. Жазбауға болмайтын халге душар болғанда, қолыма қалам аламын. Мақсатым жазып жария ету емес, маза бермей жүрген дүниеден «құтылу».  

Жеті том проза, бір том пьеса жаздым. Сонда маған қиын соққаны – пьеса жазу. Көңілімді толқытқан, жүрегіме әсер еткен жағдайларды үнемі күнделігіме жазып жүремін. Соның бәрі болмаса да, көбі жазғанда көмек болады. Жұмыс бастағанда өзім­ді өзім қолға аламын. Тәуекел етпес­ең, жазылмай қалады. Үй­дің бар шаруасын жарыма тапсы­рып, ойға алған дүниемді аяқ­тағанша қозғалмаймын. Әдемі сөз іздеп, тіркес қуып, ұзақ сөй­лем жазғанды ұнатпаймын. Оқи­ғаны көріп отырып, соны суреттеп, толғаныстарымды жазамын. Ке­йіп­керлеріме айналып, жақсы бол­са жақсысының, жаман болса жа­ман­ының жан дүниесіне кіремін. 

Прототипі Талғат Бигелдинов болған шығармамды жазғанда қатты қиналдым. Өйткені Кеңес Одағының Батыры, көзі тірі қаһарман туралы жазу оңай емес еді. Өзім соғысты көрген жоқ­пын. Бір уақыттарда ол Жазу­­шылар одағының шығар­ма­шылық үйіне директор болып келді. Сонда жатыр едім, Талғат Бигелдинов келіп өзімен бірге алып кетті. Нарынқол жақта, таудың етегінде бал арасын ұс­тайды екен. Сонда үш күн жат­­тық. Ұзақ әңгімелесеміз. Кеш­­ке келгенде Талғат ағаның айт­қан­дарын күнделігіме жазып қоя­мын. Кейін Қырғызстан мен Қазақстанның шекарасындағы тағы бір демалыс орнында бір апта бірге болдық. Онда да Тал­ғат аға – айтушы, мен – тың­­даушы. Әдеттегідей кешке күн­делігіме жабыса кетемін. 

Бес-алты айдан кейін осыны неге жазбасқа деген ой келді. Талғат Бигелдиновке айт­сам: «Сен осыны жазу үшін айттым ғой», деді күліп. Сонда маған әсер еткен бір сюжет болды. Фашистер бір орыс әйелін ара­мен кесіп, қинап өлтіріпті. Батыр ағамыз соны көргенде немістерге өшігіп, көктен оқ жау­дырған. Және тез өліп қал­ма­сын деп, қиналатындай еткен. Адам қатты кектенсе жаман ғой. Осы оқиғаны естігеннен соң бес-алты күн ұйықтай а­л­май, қо­лы­ма қалам алдым. Кей­де осын­дай оқиғалар да жазуға итермелейді. 

Жазуда уақыт таңдамаймын. Дайын болсам күндіз де, түнде де жазамын. Бірақ ешқашан дайындықсыз жұмысқа кіріскен емеспін. Әбден қиналып барып жазуға отырамын.

Кейде Қалихан Ысқақ, Са­йын Мұратбеков, Рамазан Тоқ­таров, Амантай Сатаев сияқ­ты достарымның әңгімесін тың­даймын. Олар жаңа жазған шығармаларын оқуға береді. Талқылаймыз, айтысамыз, тартысамыз. Қызылкеңірдек болып жатамыз. Бірақ көңілімізде дұшпандық болмайтын. Есесіне сол айтысымыздың көмегі тиеді. Жазушы адамға сондай «тал­қылаулар» да әсер етеді. 

Мәскеуде оқығанымда Тәкен Әлімқұловпен көрші тұрдым. Ылғи мені ертіп әкететін. Шы­ғар­ма жазарда қатты күйі­нетін. (Соқ­пақбаев болса, жазып жүргенде ешкіммен хабарлас­пайтын ғой).

Тәкен ат бәйгесін жақсы көретін, ипподромға алып баратын. Көңіл күйі жақсы бол­са, менің қасында екенімді ұмытып, ән айтатын. Кейде ер­тіп алып, қайтарда «соңымда қал» деп, өзі жалғыз ыңылдап кетіп бара жатар еді. Мен оған өкпелемеймін. Сырын білемін. Бірдеңе жазарда, толқуы солай. «Маған үш күн жолама, жазып біткен соң өзім тауып аламын» дейтін. Бір күні ысқырып тұрады, қайта бәйге көруге барамыз. Ақша тігіп, қай аттың бұрын, қайсының кейін келеріне бәстесіп жататын. Кейде ұтып, кейде ұтылатын еді. Соның бәрі жазушы үшін материал деп түсінемін.

Жас кезімнен тәртіптің адамы болғандықтан, жазушы болуға бел буғанда да қалып­тасқан дағ­дымнан айны­ған жоқ­пын. Жазу­шы болуға ниет ет­кен жас оқуда да, жазуда да ең­бек пен тәртіпті бір жүйе­ге кел­тіргені дұрыс. 

Әкім Тарази,

Жазушы-драматург,

ҚР Мемлекеттік сыйлықтың иегері

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев: Білім беру жүйесі реформалардың шырмауынан шыға алар емес

19.10.2018

Ұлттық құндылықтардың иесі – жастар

19.10.2018

Оралда студенттерге қызмет көрсету орталығы ашылды

19.10.2018

«Қазпоштаның» 25 жылдығына орай «Жазылушылар күні» ұйымдастырылды

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекет қаржысын үнемдеуге шақырды

19.10.2018

Еуразия ынтымақтастығының маңызы зор

19.10.2018

Амангелді Кеңшілікұлының «Қазақты сүю» атты шығармашылық кеші өтті

19.10.2018

«Әзірет Сұлтан» қорық-музейінің 40 жылдығы аясында тарихи кітаптардың тұсауы кесілді

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев Қарағандыда жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Америкалық еріктілер оқушыларға ағылшын тілін үйретіп жүр

19.10.2018

Мемлекет басшысы Еуропалық комиссия төрағасы Жан-Клод Юнкермен кездесті

19.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитіне қатысты

19.10.2018

Мүмкіндігі шектеулі жандарға мүгедектер арбасын сыйлайды

19.10.2018

Президент «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитінде кездесулер өткізді

19.10.2018

Владимир Путин: Өзбекстан Ресейдің сенімді серіктесі

19.10.2018

Сенатор Рысқали Әбдікеров Қарағанды облысында жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Атырауда мамандандырылған ХҚКО құрылысы аяқталуы жақын

19.10.2018

Мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтің туғанына - 120 жыл

19.10.2018

Павлодар-Семей тасжолында көліктер өртеніп, бір адам мерт болды

19.10.2018

TWESCO дүниежүзілік мәдениет форумына қатысты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу