Трамп Израильдегі АҚШ елшілігін Иерусалимге көшірмек

Батыстың бірқатар басылымдары Ақ үйге сілтей отырып, бүгін Дональд Трамп Иерусалимді Израильдің астанасы ретінде мойындап, елдегі АҚШ-тың елшілігін мемлекеттің қазіргі астанасы Тель-Авивтен Иерусалимге көшіретіндігі туралы мәлімдеме жасамақ деп хабарлады. Сарапшылар мен саясаткерлердің айтуынша, бұл өңірдегі шиеленісті одан әрі күрделендірмек. 

Егемен Қазақстан
06.12.2017 3678
2 Cурет: doxologia.ro

Иерусалим – ислам, христиан және иудаизм діндері үшін қасиетті қала. 1967 жылғы Алты күндік соғыс кезінде Израиль бұрын Иорданияның бақылауында болған Иерусалимнің шығыс бөлігін басып алып, оны өз территориясының ажырамас бөлігіне айналдырды. Ал палестиндіктер болса, Шығыс Иерусалимді болашақ мемлекеттерінің астанасы болады деп отыр. Осылайша, Иерусалимның заңды мәртебесі соңғы елу жылда Араб-Израиль шиеленісіндегі ең даулы мәселелердің біріне айналды.

1993 жылғы бейбітшілік келісіміне сәйкес, қаланың мәртебесі бейбітшілік келіссөздерінің келесі кезеңдерінде талқылануы тиіс болған. Израильдің Иерусалимге деген құқығын халықаралық қауымдастық мойындамады. Израильдің сенімдігі серігі АҚШ-пен қоса барлық мемлекеттер жағдайды ушықтырмау үшін өз өкілеттіліктерін Иерусалимнен 70 шақырымда орналасқан Тель-Авивтен ашты.

Дегенмен, 1995 жылы АҚШ Конгресі нақты қадамға барып, елшілікті Тель-Авивтен Иерусалимге көшіру туралы заң қабылдады. Алайда Президенттерге көшуді алты айға кейінге қалдыру мүмкіндігі берілді. Сол кезден бастап әрбір алты ай сайын АҚШ Президенті елшілікті көшіруді жарты жылға созып келеді.

Д.Трамп сайлауалды науқан кезінде еврей қауымдастығының қолдауына ие болуы үшін елшілікті көшіруге уәде берген. Маусым айында АҚШ Президенті көшуді кейінге қалдырды. Осы дүйсенбі алты айлық мерзім аяқталып, Ақ үй басшысы тағы да шешім қабылдауы тиіс. Алдын ала хабарланғандай, бұл жолы Трамп мырза Иерусалимді Израильдің астанасы ретінде ресми түрде мойындап, елшілікті көшіру мәселесін қозғамақ. Сарапшылардың айтуынша, бұл мәлімдеме АҚШ-тың Палестина мен Израильді татуластыруға бағытталған еңбегін жоққа шығармақ.

Washington Post жазғандай, АҚШ президенті сейсенбіде өңірдегі мүдделі елдердің басшыларына қоңырау шалып, өзінің шешімі жайлы алдын ала ескерткен. Палестина мен Египет президенттері Махмұд Аббас пен Әбдел Фаттах әл-Сиси және Сауд Арабиясы мен Иордания корольдері Салман бен Әбдел Әзиз бен ІІ Абдоллах Трамптың жоспарына қарсы шығып, мұның аймақтағы тұрақтылықты шайқап, жақын арада бейбітшілік орнату мүмкіндігін жоққа шығаратынын ескерткен.  Американың Еуропадағы Франция бастаған одақтастары да бұл шешімге қарсы екендіктерін білдірген. Дональд Трамп сөйлескен басшылардың ішінде ертеңгі мәлімдеменің мазмұнын тек Израильдің премьер-министрі Беньямин Нетаньяху ғана қолдап отыр. Қарсы реакциядан қауіптенген АҚШ Мемлекеттік департаменті сырттағы елшіліктерінің бәріне қауіпсіздік шараларын күшейту жөнінде хабарлама жіберді.

СNN хабарлағандай, Ақ үй өкілдері Америка елшігінің қай жерде орналасатыны бейбітшілік орнатуға әсер ете қоймайды деп санайды. Олар АҚШ-тың бұл «шындықты» мойындауға 22 жыл талпынып келетінін және бұл жолы уақыттың келгенін айтуда. Дегенмен, Ақ үйдің тыныс-тіршілігін жақсы білетіндер Трамп бұл қадамға өзінің саяси беделін көтеріп, консерваторлардың қолдауына ие болуы үшін барғалы отыр дейді.  

Иерусалимді Израиль астанасы ретінде мойындаудың салдары қандай?

1967 жылдан бері Израиль Шығыс Иерусалимде ондаған шағын аудан салып, бүгінде онда шамамен 200 мың израильдік тұрып жатыр. Халықаралық құқық нормаларына сәйкес, израильдіктердің ол жерлерде үй салып, орнығуы заңсыз. Алайда Израиль мұнымен келіспейді. BBC-дің жазуынша, АҚШ-тың Иерусалимді Израиль астанасы ретінде мойындауы халықаралық қауымдастықта шиеленіс тудырып, Израильдің шығыс Иерусалимдегі қонысты заңдастыру бойынша ұстанымын күшейтпек.

Сонымен қатар, АҚШ-тың бұл қадамы өңірдегі терроризм мен экстремизмнің күшеюіне әкелуі мүмкін. Радикалды ұйымдар жаңа интифада жариялап, бар күшін террористік шабуылдарға жұмсауы мүмкін. Шиеленістің жаңа қарқынмен күш алуына мұсылман мемлекеттерімен қатар, Еуропа елдері де мүдделі емес. Өйткені қазіргі таңда кәрі құрлыққа осы өңірден шыққан азаматтар көптеп ағылуда. Бұл соңғы жылдарда жиі тіркеліп отырған террористік шабуылдардың еселенуі түрткі болуы әбден мүмкін.

Дархан ӨМІРБЕК,

«Егемен Қазақстан

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.03.2019

Арман ӘЛМЕНБЕТ. Көңіл қалтарыстарындағы үш сурет (этюдтар)

25.03.2019

Әсет Исекешев Елбасы Қорының Атқарушы директоры болып тағайындалды

25.03.2019

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Түркия Республикасының бұрынғы президенті Абдулла Гүлмен телефон арқылы сөйлесті

25.03.2019

Ғ. Қойшыбаев Сыртқы істер министрінің орынбасары қызметінен босатылды

25.03.2019

Nur-sultan – жаңа дәуір символы

25.03.2019

Қызылордада жалпы білім беретін пәндер бойынша республикалық олимпиада басталды

25.03.2019

Таразда Астана атауын ауыстыруға байланысты акция өтті

25.03.2019

Елбасы Кеңсесінің құрылымдық бөлімшелерінің басшылары тағайындалды

25.03.2019

Илон Маск: Марста қалашық салына бастағанын көргім келеді

25.03.2019

«Алтын адам» Татарстан төрінде

25.03.2019

Атырауда «Елордамыз – Нұр-Сұлтан» атты мерекелік концерт өтті

25.03.2019

Мұғалжар ауданында аз қамтылған отбасыларға қаржылай сертификаттар берілді

25.03.2019

Ж. Қасымбек Батыс Қазақстан облысының көктемгі су тасқыны кезеңіне әзірлігін тексерді

25.03.2019

Дархан Кәлетаев Президент Әкімшілігі Басшысының бірінші орынбасары қызметіне тағайындалды

25.03.2019

Жалғыз райхан жәудіреп жазға қалды

25.03.2019

26 наурызда еліміздің бірқатар аймағында дауылды ескерту жарияланды

25.03.2019

Жастар жылы жөніндегі жол картасын іске асыру туралы баспасөз конференциясы өтеді

25.03.2019

Абдуллах Гүл: Нұрсұлтан Назарбаев – тұтас түркі әлемінің ақсақалы

25.03.2019

Тұңғыш Президенттің тарихтағы рөлі жоғары

25.03.2019

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың ұстанымдары (видео)

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу