Трамп Израильдегі АҚШ елшілігін Иерусалимге көшірмек

Батыстың бірқатар басылымдары Ақ үйге сілтей отырып, бүгін Дональд Трамп Иерусалимді Израильдің астанасы ретінде мойындап, елдегі АҚШ-тың елшілігін мемлекеттің қазіргі астанасы Тель-Авивтен Иерусалимге көшіретіндігі туралы мәлімдеме жасамақ деп хабарлады. Сарапшылар мен саясаткерлердің айтуынша, бұл өңірдегі шиеленісті одан әрі күрделендірмек. 

Егемен Қазақстан
06.12.2017 3288
Cурет: doxologia.ro

Иерусалим – ислам, христиан және иудаизм діндері үшін қасиетті қала. 1967 жылғы Алты күндік соғыс кезінде Израиль бұрын Иорданияның бақылауында болған Иерусалимнің шығыс бөлігін басып алып, оны өз территориясының ажырамас бөлігіне айналдырды. Ал палестиндіктер болса, Шығыс Иерусалимді болашақ мемлекеттерінің астанасы болады деп отыр. Осылайша, Иерусалимның заңды мәртебесі соңғы елу жылда Араб-Израиль шиеленісіндегі ең даулы мәселелердің біріне айналды.

1993 жылғы бейбітшілік келісіміне сәйкес, қаланың мәртебесі бейбітшілік келіссөздерінің келесі кезеңдерінде талқылануы тиіс болған. Израильдің Иерусалимге деген құқығын халықаралық қауымдастық мойындамады. Израильдің сенімдігі серігі АҚШ-пен қоса барлық мемлекеттер жағдайды ушықтырмау үшін өз өкілеттіліктерін Иерусалимнен 70 шақырымда орналасқан Тель-Авивтен ашты.

Дегенмен, 1995 жылы АҚШ Конгресі нақты қадамға барып, елшілікті Тель-Авивтен Иерусалимге көшіру туралы заң қабылдады. Алайда Президенттерге көшуді алты айға кейінге қалдыру мүмкіндігі берілді. Сол кезден бастап әрбір алты ай сайын АҚШ Президенті елшілікті көшіруді жарты жылға созып келеді.

Д.Трамп сайлауалды науқан кезінде еврей қауымдастығының қолдауына ие болуы үшін елшілікті көшіруге уәде берген. Маусым айында АҚШ Президенті көшуді кейінге қалдырды. Осы дүйсенбі алты айлық мерзім аяқталып, Ақ үй басшысы тағы да шешім қабылдауы тиіс. Алдын ала хабарланғандай, бұл жолы Трамп мырза Иерусалимді Израильдің астанасы ретінде ресми түрде мойындап, елшілікті көшіру мәселесін қозғамақ. Сарапшылардың айтуынша, бұл мәлімдеме АҚШ-тың Палестина мен Израильді татуластыруға бағытталған еңбегін жоққа шығармақ.

Washington Post жазғандай, АҚШ президенті сейсенбіде өңірдегі мүдделі елдердің басшыларына қоңырау шалып, өзінің шешімі жайлы алдын ала ескерткен. Палестина мен Египет президенттері Махмұд Аббас пен Әбдел Фаттах әл-Сиси және Сауд Арабиясы мен Иордания корольдері Салман бен Әбдел Әзиз бен ІІ Абдоллах Трамптың жоспарына қарсы шығып, мұның аймақтағы тұрақтылықты шайқап, жақын арада бейбітшілік орнату мүмкіндігін жоққа шығаратынын ескерткен.  Американың Еуропадағы Франция бастаған одақтастары да бұл шешімге қарсы екендіктерін білдірген. Дональд Трамп сөйлескен басшылардың ішінде ертеңгі мәлімдеменің мазмұнын тек Израильдің премьер-министрі Беньямин Нетаньяху ғана қолдап отыр. Қарсы реакциядан қауіптенген АҚШ Мемлекеттік департаменті сырттағы елшіліктерінің бәріне қауіпсіздік шараларын күшейту жөнінде хабарлама жіберді.

СNN хабарлағандай, Ақ үй өкілдері Америка елшігінің қай жерде орналасатыны бейбітшілік орнатуға әсер ете қоймайды деп санайды. Олар АҚШ-тың бұл «шындықты» мойындауға 22 жыл талпынып келетінін және бұл жолы уақыттың келгенін айтуда. Дегенмен, Ақ үйдің тыныс-тіршілігін жақсы білетіндер Трамп бұл қадамға өзінің саяси беделін көтеріп, консерваторлардың қолдауына ие болуы үшін барғалы отыр дейді.  

Иерусалимді Израиль астанасы ретінде мойындаудың салдары қандай?

1967 жылдан бері Израиль Шығыс Иерусалимде ондаған шағын аудан салып, бүгінде онда шамамен 200 мың израильдік тұрып жатыр. Халықаралық құқық нормаларына сәйкес, израильдіктердің ол жерлерде үй салып, орнығуы заңсыз. Алайда Израиль мұнымен келіспейді. BBC-дің жазуынша, АҚШ-тың Иерусалимді Израиль астанасы ретінде мойындауы халықаралық қауымдастықта шиеленіс тудырып, Израильдің шығыс Иерусалимдегі қонысты заңдастыру бойынша ұстанымын күшейтпек.

Сонымен қатар, АҚШ-тың бұл қадамы өңірдегі терроризм мен экстремизмнің күшеюіне әкелуі мүмкін. Радикалды ұйымдар жаңа интифада жариялап, бар күшін террористік шабуылдарға жұмсауы мүмкін. Шиеленістің жаңа қарқынмен күш алуына мұсылман мемлекеттерімен қатар, Еуропа елдері де мүдделі емес. Өйткені қазіргі таңда кәрі құрлыққа осы өңірден шыққан азаматтар көптеп ағылуда. Бұл соңғы жылдарда жиі тіркеліп отырған террористік шабуылдардың еселенуі түрткі болуы әбден мүмкін.

Дархан ӨМІРБЕК,

«Егемен Қазақстан

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2018

Жерге қатысты заң мақұлданып Сенатқа жолданды

21.02.2018

Нұрлан Ермекбаев: Мемлекет дін мен сенімге қарсы емес

21.02.2018

Дмитрий Голобурда ҚР ҚАӨМ Ақпараттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы болып тағайындалды

21.02.2018

Қоғамдық келісімді нығайту мәселелері талқыланды

21.02.2018

Астанада балалар өнер мектебі түлектерінің шығармашылық көрмесі өтті

21.02.2018

Б. Сағынтаев азаматтық авиацияны дамыту мәселелері жөнінде кеңес өткізді

21.02.2018

Министрлік «Егеменде» жарияланған мақалаға жауап берді

21.02.2018

Ақтөбеде мүмкіндігі шектеулі және аутизммен ауыратын балаларды оңалту орталықтары ашылады

21.02.2018

«Спортинг» – «Астана». Жауапты ойынның жауапкершілігі

21.02.2018

Өскеменде «Жас кәсіпкер» атты бизнес-жобалар байқауы өтті

21.02.2018

«Жолдарда жемқорлықты төмендетудің 10 қадамы» акциясы ұйымдастырылды

21.02.2018

Юлия Галышева: Жүлдегер екенімді елге келгенде шынайы сезіндім

21.02.2018

Нұрсұлтан Назарбаевтың төрағалығымен Қауіпсіздік кеңесінің отырысы өтті

21.02.2018

Қазақстанның латын графикасына көшуі әлемдік БАҚ назарында

21.02.2018

Астаналық жас өнерпаздар латын әліпбиін қолдап флешмоб өткізді

21.02.2018

Атырау облысындағы Сарайшық музейінде заманауи сапар орталығы салынады

21.02.2018

2019 жылы Атырау облысының 99,7 пайызы табиғи газбен қамтылады

21.02.2018

Элизабет Тұрсынбаева Олимпиаданың келесі кезеңіне жолдама алды

21.02.2018

Буырқанған бояулар: Салихитдиннің салқар даласы

21.02.2018

Жәдігер: Қожамбеттің қолжазбасы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Халық тәжірибесі – құндылық

Елшіл қайраткер Смағұл Сәдуақасұлы «Сәрсенбек» атты романында (1922) бас қаһармандарының аузынан «Қазақ неше жылда нағыз Жапониядай болады», «Қазақ Жапония секілді болу үшін өзінің елдігі өзінде болу керек», «Мыңдаған, миллиондаған қазақтар жұмысшы болып істесе, өз жерінің байлығының рахатын көрген емей немене?! Бұл дегенің адам айтқысыз жаңару болар еді» дейтін пікірлер айтқызады. Ел келешегінің мүбәрак жолын меңзеген нұсқа сөз деп қабылдаған дұрыс.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Жүздік құрылымда рулық үлес жоқ

Жақында танымал антрополог-академик Оразақ Смағұловтың «Қазақ халқының шығу тегі» атты еңбегі жарыққа шықты. Туындыда қазақ халқы осыдан қырық ғасыр бұрын Еуразия даласында дара этнос ретінде қалыптасқаны физикалық антропология арқылы дәлелденіпті. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Тобасыз тойымсыздарға тоқтам бар ма?

Қазаққа адал қызмет етуді парыз да қарыз санаған ұлт көсемі Әли­хан Бөкейханов: «Алаштың баласы, бұл жолы болмаса, жақын арада өз тізгі­ні өзінде бөлек мемлекет болар» деп­ті. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әлеуметтік әділеттілік жолы

Енді ғана тағайындалған Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау ми­нистрі Мәдина Әбілқасымова Үкімет отырысындағы өзінің алғашқы баян­дамасында « МӘМС жүйесін енгізуді бастау үшін үстіміздегі жылы толық­қанды дайындық жұмыстары қам­тамасыз етілетін болады» деп атап көр­сетті. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу