Астана аспанын торлаған түтін

Қазан басталғалы елорда тұрғындары қала көшелерін басқан қою түтінге шағымдарын айтуда. 

Егемен Қазақстан
25.12.2017 1635

Көмірмен жылытылатын жер үйлердің, жылу электр орталықтарының мұржаларынан қалықтаған түтіннің иісі қолқа­ны қауып, көзді ашытады, тіпті ауа жұтып, дем алуды қиындатқан. «Қазгидромет» РМК кезекші тобының мәліметіне қарағанда, соңғы күндері ауа райы желсіз тымық болғандықтан қаланы түтін басқан. Желдің екпіні күшейсе, мұндай болмайтын еді.  Жаз бойы «жасыл» энергия тақырыбын ту етіп, ЭКСПО-2017 көрмесінің көрігін қыздырған бас шаһардың түтінге тұншығуы бір жағынан атымызға сын. Былтыр мамандар Астана қаласы ауасының ластану деңгейі еліміз бо­йынша төртінші орынға көтерілгенін айтып дабыл қағып еді. Мұның себе­бін жылу электр орталықтарының әлі газға көшірілмегенінен және мұр­жа­ларға сүзгіш фильтр орнатылмағанынан көргенбіз. Оның үстіне, соңғы жылдары қала төңірегін ораған орман мен биік ғимараттардың көбеюінен азынаған ауа ағынына тоқтау болған көрінеді. Мүмкін әлемдік климаттағы өзгерістің әсері де болар. Әйтеуір, ахуал әркімнің басын қатыруда.

Сапалы отын сансыратпайды

Мамандардың пікірінше, түтінді тұманның адам денсаулығына кері әсері де бар екен. Оның құрамында күкірт­тің қос тотығы, азот тотығы, көмір қышқылы сияқты зиянды газдар­мен бірге ауыр металдар болады. «Әдетте түтінмен аспанға ұшып, әрі қарай тарап кететіндерінен гөрі қайтадан жерге қонатын ауыр метал­­дардың денсаулыққа залалы ора­сан зор. Ол түрлі ісік ауруларын туды­рады, жұтқыншақ, кеңірдек, өкпе қа­тарлы ағзаларға ауыр зиянын тигізеді», дейді белгілі эколог Ерлан Мақажанов.

Яғни, астаналықтардың шулайтындай жөні бар. Ал құзырлы органдар түтіннен арылудың жолдарын қалай қарастыруда? Алдымен Энергетика министрі Қанат Бозымбаевтың сөзіне мән берсек, «Бұл мәселені шешудің жолы – жеке сектор мен отын энергетикалық кешенін сапалы отынмен қамтамасыз ету», дейді ол. Министрдің пайымынша, Астанада көмір жағуды тоқтату керек, қалаға газ тартып, оның бағасын қолжетімді еткен жөн. «Жылу электр стансасында газ пайдаланатын болсақ, ол жылу құнының бағасын арттыруы мүмкін. Сондықтан аталған процесті арзандату үшін не істеу қажеттігін қарастырудамыз. Көмір – арзан. Сондай-ақ ол жақын жерде, ал газ алыста орналасқан. Бірақ таңдау әрқашан денсаулық пен экология жағында болуы тиіс». Бұл да Қ.Бозымбаевтың сөзі.

Астана әкімдігі де қарап жатқан жоқ. Құзырлы орган жылу маусымы басталғалы осы мәселені қаузап, мамандардың басын бірнеше рет қосты. Аумақтық экология депар­таменті­нің деректеріне сәйкес, авто­кө­ліктен шығатын газ бен баспанасын көмірмен жылытатын жеке сектор – елорданы басқан түтіннің бас­ты себебі. «Экологиялық заңнаманы қатаңдату бойынша ұсыныс енгізу қажет және қаладағы барлық құрылым жұмысын өзгерту керек. Экология әкімдіктің 2018 жылдағы жұмысының басым бағыттарының бірі болмақ. Біз тәуелсіз сарапшылар­дан, ғалым­дардан және белсенділерден арнайы комиссия құрып, қоғамдық тыңдаулар өткізетін боламыз», дейді Астана әкімі Әсет Исекешев. Оның айтуынша, жұмыс екі бағытта жүреді. Кешенді жоспар аясында жанар-жағармай мен көмір сапасын бақылау бойынша жаңа шаралар мен механизмдер әзірленіп, экологиялық заңнаманы бұзғандарға қатысты айыппұл санкциялары көбейеді.

Көмірге шектеу қойылады

Шаһар басшылығы аспанды торлаған түтінді сейілтуге бағыт­талған тағы бірқатар шараларды қарастыруда. Табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Мұса Танабаев олар жайында кеңінен тоқ­талып, 2017-2018 жылдарға арнал­ған кешенді жоспар туралы айтты. «Бүгінгі таңда қала әкімі тиісті тапсырма беріп, оған толықтырулар ен­гізуді жүктеді. Кешенді жоспарды жүзеге асыру үшін 5 жұмыс тобы құ­рылды. Атап айтсақ, атмосфералық ауа­ның сапасын арттыру, көліктің кері әсерін азайту, жеке тұрғын үй­лерде жылу маусымында қауіпті қал­дық­тарды өртеу жағдайының алдын алу, ағаш отырғызу, су ресурстарына байланысты мәселелерді бақы­лау жұмыстарымен айналыса­тын топтар. Бұл топтарға әкімдік және жауапты органдардың қызмет­кер­лері­мен бірге Қазақстан экологтары қауым­дастығының өкілдері енді. Жуық арада жұмыстар аяқталады», деді ол.

Жұмыс тобы жүргізген шаруа­лар­ға сәйкес, Астана қаласының би­лігі бірнеше ұсыныс әзірлеген. «Бірін­­шіден, елорда аумағында жаңа нысандардың құрылысын жүргіз­ген кезде қатты отындарды жағуға арналған автономды қазан­дық­тарды пайдалануды 2018 жылдан бастап шектеу қажет. Астана қала­сында отын ретінде көмірді қолда­нат­ын 400-ге жуық кәсіпорын бар. Осыған байланысты 2019 жылы қатты отынды осы кәсіпорындарда қолда­нуға тыйым салу жоспарлануда. Олар­ға нысандарын қайта жөндеуге 1 жыл уақыт беріледі. Яғни аталған кәсіп­орын­дардың бәрін табиғи газға көшіру көзделуде», деді Мұса Тана­баев. Басқарма басшысының айтуын­ша, үшіншіден, электро­мобиль­ді көлік иелеріне жеңілдік беру қарас­тырылған.

Газдандыру қарқын алады

Астана қаласы энергетика басқар­масы­ның басшысы Бақтыбек Жапаев елордада табиғи газды пайдалана оты­рып, бірнеше жобаны іске асыру бас­талғанын жеткізді. Оның сөзіне қарағанда, бас қаланы регазифи­кациялау бойынша алты станса орнатылады. Келесі жылы «Global Gaz Group» ЖШС екінші «Тельман» сұ­йы­­тылған табиғи газ стансасын салады.

«Біз инвестор «Global Gaz Group» компаниясына «Оңтүстік-Шығыс» шағын ауданын газдандыру бо­йынша талап қойдық. Олар алдымен Железнодорожный кентінде «Индустриальная» газдандыру стансасын салуы тиіс. Сол жерден құбыр Астананың «Оңтүстік-Шығыс» шағын ауданына тартылады. Қазіргі күні станса құрылысына жер телімі бөлін­ген. Бұл аумақ 2019 жылы газдан­дырылады», деді басқарма басшысы.

Компания газды таратушы стан­садан шағын ауданға дейін жеткізеді, ал әр тұтынушы өз қаржысына үйі­не құбыр тартуы тиіс. Маманның мәлі­метінше, тұтынушы үшін газ бағасы­н­ың текше метрі 110 теңге­ні құ­райды. Қазіргі уақытта тариф­ті суб­си­диялау туралы мәселе мемле­кет-жекеменшік әріптестігі бағдарла­масы бойынша Ұлттық экономика министрлігінің қарауында жатыр. Егер оң қорытынды шығарылса, газ бағасының текше метрі 35 теңгеге төмендейді.

Даудың басы – желдің болмауынан

Ал Астана қаласы бойынша экология департаментінің басшысы Мансұр Ошырбаев қала көшелерін тұман мен ыс иісі алып кетуінің бас­ты себебін атмосфераның төменгі және жоғары қабатында ауа алмасу әлсіздігінен, яғни желдің болмауынан көріп отыр. «Қала ішінде желдің жылдамдығы соңғы күндері секундына 0-0,9 метр болса, ауа ылғалдығы 79 пайызды құрады. Нәтижесінде жекеменшік жер үйлер мен жылу электр стансаларының мұржасынан шыққан түтін тарамай қалады. Ауаның еркін алмасу процесіне аспанмен таласқан биік ғимараттар да кедергі келтіреді. Сонымен қатар автокөліктерден бөлініп шығатын зиянды түтін де ауаның ауырлауына әсер етеді», дейді ол. Департамент басшысының сөзіне сенсек, тұман мен түтіннің көмір тапшылығы мен отын сапасына қатысы шамалы.

P.S. Астана тұрғындарын тұншықтырған түтіннің себебін біршама терген болдық. Расында, Целиноград заманында тумаған проблема қайдан пайда болды? Астана – Алматы секілді таудың ортасында тұрған қала емес, жазық далаға жайғасқан қала. 

Көліктен бөлінген газ, жеке сектор жаққан көмір түтіні, желдің ұйтқымауы... Бұл – мамандар болжамы. Астанадан айтарлықтай үлкен қалалар бар, көліктері де еселеп асып түседі, көмірді әлдеқайда көп жағады. Бір жылда болатын 365 тәуліктің 288-інде Арқа төсінде жел соғып тұрады екен. Ендеше?..

Асхат РАЙҚҰЛ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

28.05.2018

Биылғы «Бозторғай» байқауына 800-ден аса бала қатысады

28.05.2018

Қазақ Ұлттық университетінде «Түлектер күні» тойланды

28.05.2018

Зейнетақы қоры Telegram-бот қызметін іске қосты

28.05.2018

«Бозторғай» байқауы Халықаралық фестивальдер мен конкурстары дүниежүзілік Федерациясына енді

28.05.2018

Павлодарда «Жасыл ел» еңбек жасағының ХIV маусымы басталды

28.05.2018

Қарағандыда қоғамдық кеңес құрылды

28.05.2018

Маңғыстауда цифрландыру жұмыстары қалай жүруде?

28.05.2018

Кәсіпкерлерге қысастық жасалып отыр

28.05.2018

Құтқарушыларды қолдау қажет

28.05.2018

Балалар туризмін дамыту өзекті

28.05.2018

Темір жол тасымалына жолаушылардың көңілі толмайды

28.05.2018

Заң жобаларының сапасын арттыру жолы ұсынылды

28.05.2018

Қостанай облысында мемлекеттік бағдарламалар сәтті жүзеге асып жатыр

28.05.2018

Павлодар мен Уфа арасы жақындай түсті

28.05.2018

Қарағанды облысында төртем дүниеге келді

28.05.2018

Этноойындар олимпиадасы елімізде өтуі мүмкін

28.05.2018

Қазақ философиясының бес томдығы жарыққа шықты

28.05.2018

Бэйлдің бенефисіне айналған финал

28.05.2018

«Арландар» WSB финалына шықты

28.05.2018

УЕФА Суперкубогы Алматыда өтпейтін болды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Қатер қайдан демеңіз...

Алыс болашағымыз түгілі, бүгінгіміздің өзі бұлыңғырланған мына заманда қатер қайдан дейтін емес. Дуалы ауыз сарап­шылардың айтуынша, таяу болашақтағы екі-үш жыл жаһандық экономика үшін ғана емес, сонымен бірге әлемдік саясат пен халықаралық жағдай үшін д­е аса­ қауіпті сын-қатерлерге толы болға­лы тұр. 

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Діни еркіндік пен бетімен кетушілікті ажырата білейік

Қазақта «Дінің тұрсын дін аман» деген ізгі тілекке негізделген, жамағат жиі айтып жүретін нақыл сөз бар. Осы нақылдың ішкі өзегіне тереңірек үңілетін болсаңыз, оның мән-маңызының қаншалықты жоғары екенін аңғармай қалуыңыз мүмкін емес.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Жаһандық экономика жаңғырығы

Соңғы жылдары әлемдік экономикада өсім көлемі төмендеп, халықаралық сауданың даму қарқыны баяулағаны мәлім. Отандық сарапшылардың пайымдауынша, жаһандық саясаттағы қатынастардың күрделене түскеніне байланысты биылғы жылы да экономикалық көрсеткіштер көңіл көншітерлік деңгейге көтерілмеуі мүмкін. 

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

Музей – тарихпен тілдесу мүйісі

Аспан асты, жер үстінде өсіп-өн­ген қай халықтың болмасын адамзат тари­хы­нан алар орны олардың ғаламдық өрке­ниет көшін ілгерілетуге қосқан ірілі-ұсақ­ты жетістіктерімен өлшенері талас тудырмаса керек. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе мамандық таңдауда емес, оқу бітірген соң жұмыс табуда

Абайдың жиырма бесінші сөзіндегі «Мына мен айтқан жол – мал аяр жол емес. Құдайдан қорық, пендеден ұял, балаң бала болсын десең – оқыт, мал аяма! Әйтпесе бір ит қазақ болып қалған соң, саған рақат көрсетер ме, өзі рақат көрер ме, яки жұртқа рақат көрсетер ме?» деген қағидаға табан тіреген қазақ ұл-қызын оқытуға ұмтылумен келеді.       G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                     Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : Donate Закрыть

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу