Шекарасы нақтыланған азат ел

Тәуелсіздік жылдарындағы біздің ауыз толтырып айтарлық жетістіктеріміз көп. Жарқын көріністеріміз ішкі-сыртқы саясат пен экономикалық бағыттарда да баршылық. Бұл ретте бір ғана жетістікпен шектелу қиын. Ал енді жеке пікірім ретінде айрықша атап өткім келетіні, ол – шекарамыздың құқықтық тұрғыда шегенделуі. 

 
Егемен Қазақстан
29.12.2017 223

Нақтылай түссек, Қазақстан көрші мемлекеттермен шектесетін жерлерінің барлығын да халықаралық талапқа сай шеңберде заңдастырып үлгерді. Яғни Қытай, Ресей және Орталық Азия елдерімен өз шекарамызды анықтап, қажетті барлық келісімдерге қол қойып, құқықтық тұрғыдан реттедік. Мұны негізгі жетістігіміздің бірі ретінде санайтыным, бұл − елдің Тәуелсіздігі мен қауіпсіздігінің мемлекеттік тұрғыда мойын­далғандығын айқындайтын тетік.

Ал енді салыстырмалы түрде алар болсақ, мәселен, Кеңес Одағының өзі қандай алпауыт ел болса-дағы, Қы­таймен арадағы шекараны құқықтық тұрғыда бір келісімге келіп, реттей алмады. Осы орайда, тәуелсіздігімізді алған соң уақыт созбай Қытаймен шекарамызды анықтауымыз үлкен жетістік. Сол сияқты Ресеймен де бұл мәселенің түбегейлі шешілгені көңілге демеу тұтарлық дүние. Орталық Азия елдерімен де шекара сызығымыз нақтыланған. Мұның бәрі де Қазақстанның іргелес елдермен мемлекеттік тұрғыда дамуы­на, саяси-экономикалық қарым-қатынас­тарды реттеуіне оң әсерін тигізеді. Осы­лай­ша, тәуелсіздік жылдарында жүйелі байланыстардың беки түсіп, барыс-келісіміз кемелдену үстінде деп айтуға то­лық негіз бар.

Әлемде шекара мәселесін әлі күнге шеше алмай жатқан талай мемлекет бар екендігін ескерсек, осы тұс­та Елбасы­мыздың ерен еңбегіне лайық­ты бағасын беруіміз керек. Мұны көрші елдердің басшыларымен саяси дипломатиялық қарым-қатынастарда салмақты сөз айтып, іскерлік қабілетін таныта білген Мемлекет басшысының қажыр-қайраты мен табандылығының арқасында орын алған жетістік деп бағалауға болады.

Жуырда ғана біз Түрікменстанмен демаркация мәселесін шешуге бағыт­талған заң жобасын мақұлдап, Сенатқа жібердік. Осы жерде демаркациялау жайына тоқталып өткім келеді. Өйт­кені, шекара мәселесінде демаркация және делимитация деген түсініктер бар. Делимитация дегеніміз, шекараны картада анықтап алу. Халықаралық тәжірибеде ең негізгі құжат осы делимитация мәселесі болып саналады. Ал демаркация техникалық процес болып табылады. Яғни  жалпақ тілмен айтқанда, картада айқындалған сызықтар бойынша шекара сызығының түйіскен тұсында шекара бағандарын тұрғызып, сыналарды қағып шығу.

Мәулен ӘШІМБАЕВ,
Мәжіліс депутаты, Халықаралық істер, 
қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің төрағасы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ыстамбұлда «Ұлы даланың тарихи-мәдени келбеті» атты халықаралық көрме ашылды

14.11.2018

Елбасы АХҚО Биржасының алғашқы сауда-саттығын іске қосты

14.11.2018

Ұстаз құрметіне дәрісхана ашылды

14.11.2018

Шетелде тегін білім алғыңыз келсе...

14.11.2018

26 мың медицина маманын қанат қақтырған қара шаңырақ

14.11.2018

«Барыс» үшінші орынға көтерілді

14.11.2018

Месси мен Роналду «Алтын допсыз» қалды

14.11.2018

Мажарстанда топ жарды

14.11.2018

Республика бойынша үздік деп танылды

14.11.2018

Алтайда аяз 34 градусқа жетті

14.11.2018

Ескерткіш тақта орнатылды

14.11.2018

Оқу орнына келмейтін студенттерге 8 миллион теңге стипендия төленген

14.11.2018

Қызылорда облысында пойыздар қозғалысы қалпына келді

14.11.2018

Өзеннің төл атауы қалпына келді

14.11.2018

Жанкүйеріңді қуанта бер, «Тобыл»!

14.11.2018

Бітімгершілік – биік адамгершілік іс

14.11.2018

«Күлтегін» бала тілінде сөйледі

14.11.2018

Ағартушының дара жолы

14.11.2018

Алғашқы қоғамдық кітапхана

14.11.2018

Жыраулық дәстүрдің Марғасқасы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу