Байтақ әндердің базары тарқағаны ма?

Телеарнадан «Атамекен» шыр­қалса көңілің асқақтап сала береді. Тас үйдің төрт қабырғасында теледидардан естілген әуен Ескендірдің асқақ дауысымен бірге көңіліңді жасыл жайлауға, асқар тауларға жетелеп, желпініп қаласың.

Егемен Қазақстан
08.03.2018 355
2

«Жасыл жайлау, түкті кілем, көк кілем,

Көк кілемде көп аунаймын, көп күлем.

Күннің нұрын, айдың аппақ сәулесін,

Қазағымның махаббаты деп білем». Көгалда өкпесі өшкенше асыр салып, алысып-жұлысқан бала кезіңнен бас­тап қазіргі есейген шағыңа дейінгі өміріңнің бәрін жалқы шумаққа сыйғызып, көңілде қалғып жатқан жып-жылы естеліктің бәрін оятып, жан-жүрегіңді елжіретіп жібермей ме?! Жасыл жайлау, асқар таулар, баяу ескен самал желі, күннің нұры, айдың аппақ сәулесі – бәрі қазағыңның саған, сен сияқты барша перзентіне деген махаббаты. Күн сайынғы күйбің тірлік, телеарналар мен интернет сайттардан төгіліп жатқан топан ақпараттың бәрі сап тыйылады. Көңілің тазарып қалады. Күн сайын басына қоқыс төгіліп, еңсесі аласарып бара жатқан қазағыңның «мәртебесі аспанмен таласқан асқар таулармен» бірге қайта биіктеп кеткендей.

Қадыр Мырза – Әлінің қаламының құдіреті мен Ескендір Хасанғалиевтің композиторлық таланты тоғысқан кезде осындай ғажап ән туғанына қуанасың. Ескендір Хасанғалиевтен басқа біреу бұл әнді дәл солай айта алады дегенге сол сәтте өлсең де сен­бейсің. «Қазақстаным» деген бір сөзі болмаса да, «Атамекен» – патриоттық әннің асқар шыңы екеніне шүбәсіз сенесің. Жарты ғасырға жуық уақыт бұрын шықса да, содан бері шырқалып келе жатса да ескірмеген, ескірмейтін туынды.

Белгілі қаламгер Қали Сәрсенбай «Шал мен шындық» атты кітабында «Ресей теледидары «Широка реканы» неге жиі береді?» деп сауал қойыпты. Сосын:

– Шалқар, байтақ ән. Әннің таби­ғаты, болмысы керемет! Әншісі, орындаушысы қандай десеңші! Зыкина, Толкунова үрдісіндегі әнші. Осы ән айтылғанда ансамбль мүшелерінің бәрі жұтынып, жұлқынып кетеді. Олар түгіл тыңдап отырған сіздің өзіңіз шыдамайсыз. Әннің соншалықты сыры, кереметтігі неде? Онда орыс рухы тұнып тұр. Орыс даласы, өзен-көлі, орман-тоғайы көрінеді, осының бәрі сенікі дейді. Бұдан кейін орыс қалай рухтанбайды?– деп өзі жауап береді. Біздің «Атамекен» де сондай ән, рухтандыратын ән.

Қазақта туған жер, Отан туралы ән­дер аз емес. Тас бұғаудан босамай­ тұр­ған кезде бейресми Әнұранға ай­налған Шәмші мен Жұмекеннің «Менің Қазақстанымы», Ш.Сариев пен Ж.Тұяқбаевтың «Атамекені», ағайынды Абдуллиндер шырқайтын «Туған жер»... Айта берсек, ақында­рымыз бен композиторларымыз па­триоттық әндердің планкасын әлде­қа­шан көтеріп тастаған.

Өкінішке қарай, кейінгі шыққан әндерді тыңдағанда тебірену қиын. «Жаным да қазақ, қаным да қазақ» «Жаса, қазақ, самға қазақ», «Алға қазақ», «Бойымда қазақтың қаны бар» деген тіл ұшынан күштеп суырылып, табан астында құрастырыла салған жауыр тіркес, жеңіл-желпі мадақ, керісінше, жүрегіңізді айнытып жіберуі мүмкін. Қазақы реңк беру үшін домбыраның үнін қосса да, оны басып кететін салдыр-гүлдір дыбыс­тар көңіл қылын шерте алмасы хақ. Мерекелік концерттердің соңында «Атамекен» шырқалған кезде, зал толы халық отырған орнынан еріксіз түрегеліп, Ескендірмен бірге қосыла шырқайды. Ал сіз соңғы жылдардағы әнге көрерменнің солай толқығанын, бәрі бір адамдай қосыла шырқағанын көрдіңіз бе? «Алға, самға, шап...» деген ұрандарына аузын жыбырлатып, қолын сермеуден аспайды-ау.

Ол қалай тебірентсін? Жас әншілер­дің сұхбатын оқып көріңіздер, бә­рі­ бір-бірімен келісіп алғандай «репер­туарында махаббат туралы әндер көбейіп кеткенін, жақын күндері Отан туралы, туған жер туралы 2-3 ән жазғызуды жоспарлап жүргенін айтады. Бәрі жоспарлы. Тойға бару керек, телеарнаға шығу керек, әлеуметтік желіні шулату керек. Арасында Отан туралы ән айтып тұру да артықтық етпейді, ресми концерттерге қатысқанда немесе өзінің жеке концертін өткізгенде керек болып қалады. Ал «Атамекен» сияқты қазақтың мінезіндей, қазақтың даласындай байтақ әндер ондай күйбің тірліктің қалтарысынан тумайды ғой.

Арнұр АСҚАР,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Алексей Луценко: «Алматы турын» апталық жарыс қылса керемет болар еді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

21.09.2018

Халқына демесін болған күйші

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу