Жаздық бидайдың жаңа сұрыпы

Жерді тиімді игеруде инновациялық тәсілдерді қолдану – ауыл шаруашылығы саласын дамытудың негізгі тетігі. Бұл тұрғыда еліміздегі А.И.Бараев атындағы астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы бірқатар бастаманы қолға алып отыр. «Атамекен-Агро» компаниясымен бірлесе отырып өткізілген ғылыми-өндірістік тәжірибеде соның бірқатары көрсетілді. 

Егемен Қазақстан
03.09.2018 2288
2

Алғаш рет кең көлемде өткі­зіл­ген тәжірибе Солтүстік Қазақ­­стан облысы Есіл ауда­ны­ның Корнеевка ауылын­да­ғы шаруа­шылықта ұйымдас­ты­рылды. Онда шаруаларға кә­дімгі қара топырақты алқапта жоғары сапалы астық сапасын қамтамасыз ететін жаздық бидайды себудің оңтайлы мезгілін анықтау, жаздық бидайды өсіру кезінде азот пен фосфордың тиімді мөлшерін есептеп шығару, сонымен қатар
«А.И. Бараев атын­дағы АШҒӨО» ЖШС селек­циясы мен басқа да ғылыми мекемелер шы­ғарған жаздық би­дай­дың будан­дас­тырылған сұрып­тарын ірік­теп алып, оның бейім­дел­гіштік қа­сиеті мен экология­лық тұрақты­лы­ғына баға беру, өң­делген егіс­тік жерлерге агрохи­мия­лық зерттеу­лер жүргізу шара­лары көрсе­тілді. Сондай-ақ шаруа­лар егіс­тік алқабына азотты ты­ңайтқыш­тар сеуіп, бидайдың өнім­ділі­гін арттырудың тиімді тәсілін тап­қаны айтылды. Мұн­дағы басты мақ­сат өсімдік ша­руашылығын әр­тараптандырып, сапалы тұқым шығару болатын.

Бараев орталығының ға­лым­дары мен жергілікті диқандар осыған дейін шағын аумақтарда ғана тәжірибе жүргізген еді. Бұл жолы 500 гектар жерге жаз­дық бидай түрі егілді. Мәселен, бұл жерден бұрын гектарына 25 цент­нерден өнім алынса, Бараев ор­талығының берген ұсыныстарын орындау арқылы енді гектарынан 40 центнер өнім алуға мүмкіндік туды.

– Бұл тәжірибе Президент Н.На­зарбаевтың «Төртінші өнер­кә­сіптік революция жағдайын­дағы дамудың жаңа мүмкін­діктері» атты Қазақстан халқына Жолдауында айтылған, 5 жыл ішінде агроөнеркәсіп кешеніндегі еңбек өнімділігін кем дегенде 2,5 есе арттыру туралы тапсырмасын орындауға бағытталған, – дейді ғалымдар.

А.И.Бараев атындағы астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы АӨК-ті цифрландыру аясында да бірқатар жұмыс атқаруда. Мәселен, тәжірибелік егіс­тіктерде дәлме-дәл егінші­ліктің озық инновациялық техно­ло­гияларын енгізуде. Дәлме-дәл егін­шілік элементтерін енгізу фер­мер­лерге өндірістің тиімділігін ай­тарлықтай жақ­сар­туға мүмкін­дік бермек. Мұн­дай тех­нология­ларды енгізу диф­ферен­­циалды қолдану есебінен ты­ңайт­­қыш­тар мен қорғаныс құрал­­дарын тиімді пайдалануға жол аша­ды және ауыл шаруа­шы­лығы да­қыл­дарының өнімділігін ор­таша есеппен 15%-ке арттырады.

Жақында А.И.Бараев атындағы астық шаруашылығы ғылыми-өнді­рістік орталығындағы тә­жірибелік шаруашылықтар негі­зінде ауыл шаруашылығы тауар өндірушілеріне арналған кезекті «Neo Nomad» іскерлік ойыны өтке­нін айта кетейік. Ойынға фермерлік шаруашылықтардың 50-ден астам өкілі, ғалымдар, аграрлық университеттердің студент­тері, сондай-ақ дәлме-дәл егін­шілік саласында өнімдерін ұсы­натын компаниялар, аудан­дық мемлекеттік құрылым­дар­дың өкілдері қатысты. Іс-шара барысында цифрландыру аг­роөнеркәсіп кешенін мемлекеттік рет­теудің төрт бағытын дамы­ту­дың негізгі құралы болатыны айтылды.

Агроөнеркәсіп кешенін цифр­ландыру бәсекеге қабілеттілікті және еңбек өнімділігін арттыруға, азық-түлік қауіпсіздігін қам­тамасыз етуге және салаға инвес­тиция тартуға жаңа мүмкіндіктер береді. Жалпы алғанда, 2025 жыл­ға дейін экономикалық тиімділік шамамен 40 млрд теңгені құрайды деп күтілуде.

Динара БІТІК,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу