Тарбағатайда 4 мың басқа арналған бордақылау алаңы ашылады

Егемен Қазақстан
16.10.2018 9760

Елбасының отбасылық мал бордақылау алаңдарының санын арттыру жөніндегі тапсырмасы Шығыс Қазақстанда жүйелі түрде орындалып жатыр деуге болады. Бүгінде өңірдің бір ғана Тарбағатай ауданында мыңға жуық отбасы мал бордақылаумен шұғылданып отыр.

Ежелден мал шаруашылығы өркен жайған Тарбағатай ауданында мал бордақылауды кәсіп еткен тұрғындар мен шаруа қожалықтарының саны жылдан жылға көбейіп келеді. Сәтпаев ауылындағы «Ықыбай» шаруа қожалығы жақында 4 мың басқа арналған мал бордақылау алаңын ашуды жоспарлап отыр. Бордақылау алаңының құрылысы биыл мамыр айының аяғында басталыпты. Бұған дейін осы жерде 500 бас ірі қараны семірткен шаруа қожалығы қыстамаға 8 мың рулон шөп әзірлеп, 160 гектарға жүгері егіпті. Сүрлемді сақтау үшін жан-жағы қоршалған, ұзындығы 120, биіктігі 3, ені 6 метрлік екі шұңқыр қазыпты. Біз барғанда жігіттер шұңқырдағы жүгеріге күрекпен тұз лақтырып жатты. «Салат дайындап жатырмыз» деп қалжыңдады олардың бірі.

Бір ауылда 28 бордақылау алаңы бар

«Ықыбай» шаруа қожалығы бордақылау алаңын салу үшін былтыр мемлекеттен 300 миллион теңге несие алыпты. Қожалықтың іс басқарушысы Мерғали Рахымбаев жаңадан салынып жатқан бордақылау алаңының жалпы көлемі 6 гектар екендігін, 360 басқа арналған екі қоражай мен 6 ашық бордақылау алаңы тұрғызылғанын айтты. Ашық бордақылау алаңдарында ірі қараны қақаған қыста да семірте беретін көрінеді. Мұны «канадалық суық әдіс» деп атайды екен. Бордақыдағы малдар алаңның ішінде бос жүреді. Оларға жем-шөп тракторлардың көмегімен салынады. «Бордақылау алаңы қазан айының соңына қарай жұмысын бастайды. Мұнда тек бұқаларды ғана жемдейміз. 700 бұзау өзімізде бар. Қалғанын осы ауылдан, ауданның басқа елді мекендерінен сатып аламыз. Ірі қараны бес ай бордақылаймыз. Бес айда әжептәуір салмақ қосады. 100 мыңға алсаң, 160-170 мың болады. Қазір мұнда 22 адам жұмыс істеп жүр, бордақылау алаңы іске қосылғаннан кейін жұмысшылар саны 40-қа жетеді деп отырмыз», - дейді Мерғали Рахымбаев.

Сәтбаев ауылдық округі әкімінің міндетін атқарушы Алмас Ерзатовтың айтуынша, бүгінде елді мекенде 5 мың ірі қара, 2790 жылқы, 7980 қой-ешкі бар. Ал ауылда 484 басқа арналған (20 орындықтан 50-ге дейін) 28 бордақылау алаңы жұмыс істейді екен. «Бұрын ауылымызда мал бордақылайтын тұрғындар саны аз болатын. Соңғы 5 жылда ірі қараны жемдеушілер қатары көбейді. «Ықыбай» шаруа қожалығы салып жатқан 4 мың орындық бордақылау алаңы Тарбағатай ауданындағы ең алғашқы үлкен бордақылау алаңы болуы керек. Мұндай бордақылау алаңдары облысымызда да көп емес. Енді олар аудандағы шағын шаруа қожалықтарымен келісімшартқа отырып, семіртілген малдарын қабылдайды. Тұрғындар малдарын өткізгені үшін мемлекеттен субсидия алады», - дейді А.Ерзатов.

1 миллиард, 500 миллион теңге несие алды

Отбасылық бордақылау алаңдары аудан орталығы – Ақсуат ауылында да көбейіп келеді. Ақсуаттың тұрғыны Қуат Аринов 2016 жылы 60 басқа арналған бордақылау алаңын ашыпты. Былтыр оны 80 орынға кеңейтсе, биыл 100 бас ірі-қараны жемдеуді жоспарлап отыр. «Өзім қазан айынан сәуірге дейін бордақыға қоямын. Екі жұмысшы ұстаймын. Бордақыға жұрттан сатып алып та, өзіміздің малдың бұзау, тайыншасын да қоямыз. Қыс бойы жемделген малды көктемде сатамыз. Көктемде жемдеп сатсаң малың етті, салмақты, бағасы да жақсы болады. Жемделген мал күніне 1 келіден салмақ қосады. Қазір ауылымызда отбасылық бордақылау алаңдары көбейді. Қарапайым халық жемдеп сатудың пайдасын түсінген секілді», - деген Қуат Аринов осыдан екі жыл бұрын «Құлан» бағдарламасы арқылы жылқы алғанын, енді лизингке техника алуды жоспарлап отырғанын, соған құжаттарын жинап қойғанын жеткізді.

Мал шаруашылығына машықтанған Тарбағатай ауданының шаруалары биыл әртүрлі мемлекеттік бағдарламалар арқылы 1 миллиард, 500 миллион теңге несие алыпты. Енді осы қаржыға Ресейден 6 мың бас мал сатып алуды жоспарлап отыр. Қазір ауданда Сәтпаев ауылынан бөлек Құмкөл елді мекенінде 2 мың басқа арналған бордақылау алаңы салынып жатыр екен. Жақында Екпін ауылында 3 мың орындық бордақылау алаңы салынбақ. «Осыдан бірнеше жыл бұрын Елбасымыз Үкіметке отбасылық бордақылау алаңдарын көбейтуді тапсырған болатын. Бес жыл бұрын осында әкім болып келгенімде ауданда бірде-бір отбасылық мал бордақылау алаңының жоқтығына таңғалған едім. Тек үлкен кәсіпкерлер мен шаруа қожалықтарында ғана болатын. Қарапайым тұрғындар жайлаудан түскен соң малын 80 мыңнан сата беретін. Мен осыны ұқпай: «Нағыз пайда табатын кезде неге ақ адал малдарыңызды арзанға бересіздер. Қораға жемге қойыңыз. Қазан, қараша, желтоқсан, үш ай үйде не істейсіз? Бордақылаңыз. 100 мыңдық малыңыз екі 200 жүз мың болады. Жарайды, 20 мыңды жемі мен шөбі деп шығарып тастаңыз. 80 мың пайда көресіз. Керек болса, қаңтар, ақпан, наурыз айларында қайта қойыңыз» дедім аудан тұрғындарына. Бұл – менің ашқан жаңалығым емес. Оңтүстіктегі тәжірибені айттым. Қазір Құдайға шүкір ауданда мыңға жуық үйде жанұялық бордақылау алаңдары бар. Бордақылау алаңдарының тағы бір пайдасы, баланы еңбекке баулуға болады. Мәселен, сіз үйіңізде 10 мал жемдесеңіз балаңызға «онның біреуі сенікі» деңіз. Жемін, шөбін салады, қарайды. Әрі кетсе 10 минут. 8 сағат жүрмейді ғой 10 малдың басында. Бір жағы сергиді, бір жағы еңбек етеді. Ұялы телефонға шұқшиып, телефонға телміргеннен гөрі қолына аша ұстағаны жақсы емес пе?! Оңтүстікте дәстүрге айналған осы мысалды Тарбағатайдың бір тұрғынына айтқан едім. «Үйімде 10 қой бордақылаймын. Бір қойдың ақшасын балама беріп жатырмын. Қазір малды қызығып қарайды», - дейді әлгі кісі бір жылдан кейін. Үшіншіден, бордақылау алаңдары ауылдағы жұмыссыздықты жоюға септеседі», - дейді аудан әкімі Ділдәбек Оразбаев.

Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Ауыл шаруашылығы министрлігі етті экспортқа шығаруды жоспарлап отыр. Министрлік ережесіне сүйенсек, ірі қара етін экспортқа шығаратын бір оператор болу керек. «Мәселен, төрт мың басқа арналған бордақылау алаңын салып жатқан «Ықыбай» шаруа қожалығы оператор болса, аудан халқының семіртілген малдарын қабылдап алады да бордақылайды. Малды өткізушіге бір келі ет үшін мемлекет 200 теңгеден төлейді. Демек, қарапайым тұрғындар бір қара малға 40-60 мың теңгеге дейін субсидия алады. Тиімді ме? Тиімді. Олар бұған дейін сатқан малына мемлекеттен субсидия алған жоқ болатын. Алдағы уақытта аудандағы операторға кезекке тұруы мүмкін», - дейді аудан әкімі.

Азамат ҚАСЫМ,

«Егемен Қазақстан»

Шығыс Қазақстан облысы,Тарбағатай ауданы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

«Жастар жылы» жамбылдық жастарға мол мүмкіндік береді

23.01.2019

Қаржы және бюджет комитетінің Заң жобаларын талқылау бойынша отырысы өтті

23.01.2019

Мәжіліс сот жүйесі мен судьялар мәртебесі туралы конституциялық түзетулерді мақұлдады

23.01.2019

Алматы облысында 1332 әйел онкологиялық есепте тұр

23.01.2019

Сенаторлар Жастар жылын қолдауға бағытталған жұмыстарға кірісті

23.01.2019

Еурокомиссия MasterCard-қа айыппұл салды

23.01.2019

Жылқының қозғалыс аллюры: Аяң түрлері

23.01.2019

Юлия Тимошенко Украина президенті сайлауына қатысатынын мәлімдеді

23.01.2019

Конькимен жүгіру: Классикалық көпсайыстан ел біріншілігі мәресіне жетті

23.01.2019

Қостанайда «Эндохирургия мектебі» өтті

23.01.2019

Ақ Жайықтың жастары жастар жылынан көп үміт күтеді

23.01.2019

Жамбыл облысы жұмыспен қамту бойынша екінші орында тұр

23.01.2019

«Murager production» фото-кино студиясы ашылды

23.01.2019

Иван Дычко 1 наурызда рингке шығады

23.01.2019

Республика бойынша «Қайырымдылық керуені» байқауына үміткерлер іріктеліп жатыр

23.01.2019

«Барыс» қонақта «Металлургті» ұтты

23.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Жастар жылының салтанатты ашылу рәсіміне қатысты

23.01.2019

Қызылорда қаласында 53 мыңға жуық отбасы жер кезегінде тұр

23.01.2019

Дэвис кубогында Португалияға қарсы ойнаймыз

23.01.2019

Иван Дычко 1 наурызда рингке шығады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу