Міндетіміз – ұзақ өмір сүруге жағдай жасау

Қазіргі таңда қатерлі ісіктен көз жұматындар жүрек-қантамыр ауруларынан кейін екінші орында тұр. Жыл сайын әлемде 8,7 млн адам онкологиялық ауруларға шалдықса, бұл көрсеткіш Қазақстанда 35 мыңға жуықтайды екен.

Егемен Қазақстан
01.11.2018 7109
2

Ресми деректерге сүйенсек, елімізде жаман аурудың сүт безі, тері, өкпе, асқазан, жатыр мойны, тоқ ішек, тік ішек және қандағы (гемобластоз) тү­рі көптеп кездеседі. Алайда дә­­рі­герлердің күш-жігерінің ар­­қа­сында Қазақстанда онко­ло­­гиялық аурулардың өлім деңгейі біртіндеп төмендеп келе жатқанын айтқан еліміздің бас онкологы, Қазақ онкология және радиология ғылыми-зерттеу институтының директоры, академик Диляра Қай­дарова: «Ендігі міндетіміз – ұзақ өмір сүруге жағ­дай жасау және қатерлі ісік­терді ерте диагностикалау», дейді.

«Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» атты Қазақстан халқына Жолдауында медициналық қызмет сапасы халықтың әлеуметтік көңіл күйінің аса маңызды ком­по­ненті болып саналатынын атап өткен Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев: «2019 жылы Астанада Ұлттық ғылыми онкологиялық орталықтың құрылысын бастау керек» деген болатын. «Елімізде онкология бойынша заманауи жабдықтармен жабдықталған орталық құру қажеттілігі туын­дағаны рас. Бұл көптеген адам­дардың өмірін құтқаруға кө­мектеседі. Астанадағы жаңа Ұлттық онкологиялық орта­лық­­тың құрылысы біз үшін өте маңызды және үлкен міндеттерді жүктейді», дейді еліміздің бас онкологы Диляра Қайдарова.

Биыл Үкімет 2018-2022 жылдарға арналған онколо­гия­лық аурулармен күрестің кешенді жоспарын қабылдады. Келесі жылдан бастап меди­ци­налық көмектің сапасын арт­тыруға, онкологиялық диспан­серлер жабдықталу пар­кін жаңартуға қосымша 35 млрд теңге бөлінбек. «Біз Қазақ­стан­ның барлық өңіріндегі онко­логиялық мекемелердің жағ­дайына аудит жүргіздік. Кейбірінде жабдықтар мен жаңа технологиялар жеткіліксіз. Мұның бәрі мемлекеттік жеке­шелік серіктестік аясын­да шешіледі. Біз Америка, Жа­по­ния, Еуропа, Оңтүстік Корея елдерінің тәжірибесін зерттедік. Осы елдердің барлық озық технологияларын, соның ішінде молекулалық генетикалық зерт­теулерін Қазақстанға енгіз­гі­міз келеді. Әсіресе сүт безі обы­рының және колоректальды қатерлі ісік ауруларын ерте диагностикалау әдістерін жетіл­діруіміз керек. Астанадағы жа­ңа Ұлттық онкологиялық орталықта жыл сайын 8 мыңға жуық пациент емделетін болады. Осы арқылы еліміздегі ғана емес, көрші мемлекеттер­ден келген науқастарды қабылдап, медициналық туризмді да­мы­ту­ға да мүмкіндік аламыз», дейді ол.

Елімізде онкологиялық ауруларды емдеуге жыл сайын бюджеттен 36 млрд теңге бөлінеді. Бұдан бөлек 4 миллиардқа жуық теңге тегін онкоскрининг жүр­гізуге жұмсалады. Қазіргі таңда тегін онкоскринингтің 40 жас­тан 70 жасқа дейінгі әйелдердің сүт безі қатерлі ісік скринингі, 50 мен 70 жасқа дейінгі әйелдер мен ерлер арасындағы колоректальды қатерлі ісік скринингі және 30 жастан 70 жасқа дейінгі әйелдердің жатыр мойны қа­тер­лі ісік скринингі сияқты үш түрі бар. Мұның барлығын емханалар тегін жүзеге асырып келеді. 

Сондай-ақ Елбасы өз сө­зін­де онкологиялық ауруларды емдеуде иммунотерапияны енгізу қажеттігін атап өтті. Жа­қында медицина бойынша Но­бель сыйлығы қатерлі ісік имму­­нотерапиясының жаңа әдісін ойлап тапқаны үшін жапониялық профессор Тасуко Хонджо мен америкалық профессор Джеймс Эллисонға берілді. «Қазіргі таңда аурудың өршуіне жол бермейтін дәрі-дәрмектер ойлап табылған. Нобель сыйлығының лауреаты жапондық профессор Тасуко Хонджо баяндама жасаған халықаралық конференцияда болдым. Оның айтуынша, иммунды емдеудің арқасында 2020 жылы біз онкологиялық ауруларды емдей аламыз және бұл ауру созылмалы аурулар санатына енеді. Өкінішке қарай, біз онкологиялық ауруларды тоқтата алмаймыз. Бірақ осының арқасында адамның өмірін ұзарта аламыз», дейді академик Диляра Қайдарова.

Майгүл СҰЛТАН, 

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу