Аңызға айналған махаббат хикаясы

Notre Dame de Paris мюзиклі қазақ тілінде сахналанды. Шынайы махаббат, сатқындық, сығанның әсем әуезді музыкасы, сиқырға толы цирк қойылымы көрермендердің ыстық ықыласына бөленді. Елорданың 20 жылдық мерейтойына арналған қойылым жеті күн бойы Бейбітшілік және келісім сарайын мәдениет мерекесіне айналдырды.

Егемен Қазақстан
28.12.2018 6647
2

Мәдениет және спорт министр­­лігінің арна­йы му­зы­калық жобасын «Қазақ­концерт» мемлекеттік кон­церт­тік ұйымының «Астана Мюзикл» театры ұсынған Notre Dame de Paris қойылымы отан­дық театр өнері үшін жаңа же­тіс­тік, тың жаңалық болды. Ай­тарлығы, бұл туынды Ор­­та­лық Азия елдерінде алғаш рет біз­дің елімізде қойылып отыр. Әлем­дік мәдениеттің жауһарына ай­налған шығарма алғашқы қойылымынан-ақ Гиннестің рекордтар кітабына енген. Ең алғаш рет туынды 1998 жылы Париж қаласындағы Конгресс сарайында қойыл­ған. Міне, содан бері қанша уа­қыт өтсе де туынды өз бағасын әсте төмендеткен емес. 11 миллионнан астам көрермен тамашалаған үз­дік туынды әлемнің тоғыз ті­ліне аударылған. Қазақстан – атақты мюзиклді өзінің мем­­лекеттік тіліне аударған оныншы ел.

Мюзиклде баяндалған сюжет әйгілі француз жазушысы Виктор Гюгоның атақты «Париж Құдай анасының соборы» романының желісі бойынша жазылған. Бұл – махаббат пен сатқындық хикаясы, сенiм мен ғажайыпқа толы көріністер бейнеленген қойылым.

Туындыны сахналау үшін 70-тен аса өнерпаз атсалысты. Әртістер, бишілер мен акробаттар және солистер бар өнерін ортаға салып, елордалық кө­рер­менді тәнті етті. Ерекше сұлулығымен көпшілікті там­сандырған сыған қызы Эсмеральда (Жарқынай Шал­қарова) мейірімділік пен бір­лікті қолдау жолында мерт болады. Оның мінсіз сұлу­лығына ғашық болған Париж Әулие соборының архидьяконы Фролло (Ербол Нариманұлы), сымбатты кел­беті оның зұлымдыққа то­лы ішкі жан дүниесімен үй­леспейтін капитан Фебюс (Ди­­дар Абдухалықов), ақын Гренгуардың (Армат Аман­дыков) махаббаты қыздың жүрек түк­піріндегі жан сырын терең ұға ал­ған жоқ. Тек собордың бүкір, ақсақ қоңы­раушысы Квазимода (Қайрат Сарыбаев) ғана Эс­ме­раль­даның әсем келбетімен қа­тар, оның мейірімге толы ішкі жан дүниесін шын ұнатты. Өзіне ынтық болған ерлердің ішінде қыз таңдауы Фебюсқа түседі. Ол некелескеніне қа­ра­мастан, оның сезімдеріне қарсылық білдірмейді. Алай­да Фроллоның мәнсіз қызға­нышынан туындаған қайғылы жағдайлардың кесірінен сыған қызы түрмеге қамалып, сол жерде жан тапсырады. Ал оқиғаға куә болған «Париж Құ­дай анасының соборы» – бұл күн­дері Париждегі туристер көп бара­­тын жерлердің бірі.

Қойылымдағы француз­дық шансон мен сыған мо­тив­теріндегі танымал ән­дер, заманауи хореография, қы­зық­ты декорациялар, жа­рық пен музыка, актерлер мен акробаттар өнері және қай­таланбас декорация­лар мю­зиклдің мәнін асқақтата түсті. Мюзиклде өнер көрсет­кен та­лант­ты вокалистер, ак­тер­­лер, акробаттар мен би­­шілер еліміздің барлық ай­­ма­ғынан іріктеліп, кас­тингтен өткен. Қо­йы­лымға жетекшілік еткен мюзикл авторлары Р.Коччанте мен Л.Пламондон, сондай-ақ фран­­­цуздық продюсерлер мен режиссерлер отандық әртіс­тердің жұмы­сына жо­ғары баға берді. 

Мюзикл композиторы Рик­кардо Коччанте актерлерді қа­лай таңдағанын айтып берді. «Актер­лер қатал іріктеуден өтті. Өйткені актерлер билеп жүріп, ән шырқауы керек. Мұнымен қоса образды ашып, көрерменге жеткізу тағы бар.­ Менің әнім өте қиын. Оны үл­кен диапазондағы әртіс­тер орындауы тиіс болды. Әртістерді таңдауда ең бірінші оның барлық нотаны орындай алу шеберлігіне мән бердік. Екінші талабымыз – әртіс өз кейіпкерінің көңіл күйін, сезімін анық жеткізе алуы керек еді. Ал үшінші талабымыз – әртістің кейіпкер келбетіне сай келуі. Мысалы, Фебюс пен Эс­меральда өте әдемі болуы керек. Үміткерлер өте көп болды, алайда біз ең үздіктерін таң­дадық», деді композитор Рик­кардо Коччанте.

Қоюшы-режиссер Роберт Мариен актерлердің жас болға­ны­на қарамастан, жоғары дең­гейде өнер көрсеткенін айтады. «Актерлердің ше­бер­лігі мен біліктілігінің ар­қасында қойы­лым жоғары дең­гейде орындалды деп ойлаймын. Қойылымға таң­дал­ған ак­терлер – нағыз өз сала­сының ма­мандары. Мұ­ның барлығын қойылымды тамашалағанда байқауға болады. Олардың көбі негізінен әншілер, акробаттар болды. Оларға қойылған не­гізгі та­­лаптардың бірі – ән мен биді, ырғақты қатар алып жүру. Мюзиклдегі әрбір ән маңызды, дара. Сондықтан әрбір актер, биші өздеріне берілген рөлді жете түсінуі қажет. Тіпті бишілердің өзі жай ғана бірдей ырғақты би­лейтін сияқты көрінгенімен, олар­дың өзі сөйлеп тұруына аса мән бердік», дейді ол.

Елордада сахналанған мю­зикл­дің түпнұсқадан айырма­шы­лығы жоқ. Ол үшін декорациялар Италиядан әкелініп, костюмдер Қазақстанда тігіл­ді. Жалғыз айыр­машылық – қойылым тілі. Түп­нұсқа либ­реттоның авторы – Люк Пламондон. Ал туындыны қазақ тілінде сөйлеткен әде­биеттанушы, ақын Серікзат Дүй­сенғазы қазақ тіліндегі қо­йы­­лым өзінің түпкі сарынын сақ­тап қалғанын айтты. «Мю­зикл продюсерлері мәтін түп­нұсқамен бірдей болуы керек деп талап қойды. Мәтін қандай бол­са, дәл мағынасын беретін сөз­дер арқылы қиюластырып аудар­дық», дейді ақын.

Мюзикл желісінде атақ­ты «Belle», «Danse mon esme­ralda», «Le Temps des Cathedrales» сынды елуге жуық ән қазақ тілінде орындалып, тыңдарманды бірден бау­рап алғанына куә болдық. Лық толы зал мен үздіксіз со­з­ылған ду қол шапалақ – ха­лық­­тың қойылымға берген ең үлкен бағасы болса керек. Әлемнің үз­дік туындысының қазақ ті­лін­де сахналануы тәуелсіз Қа­зақстанның та­ри­хындағы айтулы оқиға бол­ғаны сөзсіз. Сондай-ақ қойы­лымды еліміздің басқа өңір­лерінде және келесі жылы Өзбекстандағы Қазақстан жы­лы аясында Ташкентте қою жоспарланып отыр. 

Мәдина ЖӘЛЕЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.01.2019

Медициналық қызметтің 25 түріне eGov.kz арқылы қол жеткізуге болады

24.01.2019

«Мақаш правитель» туралы кітап қазақшаға аударылды

24.01.2019

Ақтөбеде «Қайырымдылық керуені» республикалық байқауы басталды

24.01.2019

Президент кейбір Жарлықтарға өзгерістер мен толықтырулар енгізді

24.01.2019

25 қаңтар күні үш облыста ауа райы бұзылады

24.01.2019

«ҚТЖ» ҰК» АҚ басшысы Сауат Мыңбаев «Қорғас-Шығыс қақпасы» АЭА нысандарында болды

24.01.2019

2021 жылға дейін ауыл емханалары толығымен электронды форматқа көшеді

24.01.2019

Ольга Довгун Токио олимпиадасы қарсаңындағы басты міндеттерді атады

24.01.2019

Басқа басылымдардан: Қазақстанда Жастар жылы ашылды

24.01.2019

Астананың инвесторлар үшін тартымдылығы артты

24.01.2019

Астана экономика құрылымында ШОБ үлесі бойынша көш бастап тұр

24.01.2019

Астанада әлемдік сауда орталығы салынады

24.01.2019

Ақтөбе облысында «7-20-25» бағдарламасы бойынша 202 өтінім мақұлданды

24.01.2019

Астық пен ұн тасымалдауды қамтамасыз ету – «ҚТЖ» ҰК» АҚ ерекше бақылауында

24.01.2019

Қызылордада балық өсіруге субсидия бөлінді

24.01.2019

«Жастар жылындағы жетістігің» акциясы желтоқсанға дейін жалғасады

24.01.2019

Жетісу университетінде Жастар орталығы құрылды

24.01.2019

Өткен тәулікте елордадан 17 мың текше метрден астам қар шығарылды

24.01.2019

Елордаға 2 мың тонна көмір жеткізілді

24.01.2019

Франция елшісінің кеңесшісі Лор Кастен: «Мен үшін Қазақстан – Абай!»

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу