Соңғы технологиялар темекімен күресте жеңіп шықты

2018 жылдың соңында Лондонда электронды темекі бойынша әлемдегі ең ірі халықаралық Саммит өтті. Талқыланған мәселелер бойынша адамдар қазіргі заманғы үрдістерді ұстанатын болса, темекі шегетіндердің саны екі есе азаяды.

Егемен Қазақстан
16.01.2019 7860
2

Шылым шегудің зардаптары өте ауыр. Статистикаға сүйенсек, темекіден бас тартуды ұйғарған адамдардың тек 1%-ы бастаған істерін соңына дейін жеткізеді. Осы үрдіс XX ғасырдың аяғында және осы ғасырдың басында сақталған,  алайда соңғы 5 жылды революциялық деп атауға келеді, себебі ең соңғы технологияларды енгізу арқылы шылым шегуден толық бас тартуға мүмкіндік көбейген.

Таңдау құқығының арқасында тұтынушыға үйреншікті дағдыны сақтауға және электронды темекі мен темекіні қыздыру жүйелерінің көмегімен шылым шегуден толықтай құтылуға мүмкіндік берілді.

Роберт Уэст, University College London мінез-құлық ғылымы мен профессоры, темекіні қыздыру жүйелерінің артықшылығын белгілеп көрсетті.

Біріншіден, никотинді ағзаға баламалы тәсілдермен жеткізіп, шылым шегушілердің денсаулығына зиянын азайтады. Адамға ең үлкен зиянды никотин емес, сигареттегі темекінің жану өнімдері келтіретіні әлдеқашан дәлелденген. Инновациялық өнімдер темекіні тұтынудан туындайтын зиянды 90-95%-ға төмендетеді.

Екіншіден, шылым шегуді бірден тастауға талпынатын барлық адам ұшырайтын сәтсіздік ықтималдығы нөлге дейін төмендетіледі. Яғни, темекі өнімдерінің ағзаға тигізетін әсерін азайтудың бүкіл үдерісі жайлы өтеді.

Үшіншіден, баламалы өнімдер шылым шегуден бас тартудың оң нәтижемен аяқталуын екі есе ұлғайтады. Бұл - тиімділіктің көрсеткіші!

Қазіргі таңда электронды темекінің  және темекіні қыздыру жүйелерінің баламалы өнімдер нарығында басымдық көрсетуге әбден лайық екенін атап өту керек. 

Мысал ретінде Канада тәжірибесін келтірейік. Онда Денсаулық сақтау министрлігі темекі шегушілер үшін никотинді жеткізудің электронды жүйелері туралы хабардар ету бағдарламасын әзірлеген.

Канада Денсаулық сақтау министрлігі темекіні тұтынуды қадағалау директоратының бас директоры Джеймс Ван Лунның айтуынша, 2018 жылы мамырда елде электронды темекі  үшін жаңа нормативтік режим жасалған болатын.

«Заң темекі шегушілерге өнімнің зияны азырақ нұсқасы ретінде электронды темекіні ұсынуда», - деп атап көрсетті Джеймс Ван Лун.

Қазіргі таңда Канадада шылым шегушілер үлесі 18% немесе 5,3 млн адамды құрайды, дегенмен 2035 жылға қарай Денсаулық сақтау министрлігінің шылым шегушілер санын 1,75 млн адамға дейін төмендетуге ниеті бар.

Сондай-ақ, Еуропада жаңа технологиялар зиянды әдеттен бас тарту мүмкіндігін ұсынады деген сенім көп таралған. Шылым шегумен күрестегі танымал халықаралық сарапшы, британдық Action on Smoking and Health (ASH) ұйымының атқарушы директоры Дебора Арноттың есебі бойынша, электронды темекі мен темекіні қыздыру жүйелерін реттеу ағзаға зиянды әсері аз және темекі шегуден бас тартудағы инновацияларды қолдануды ескеретін стратегияға негізделуі тиіс. 

Осындай саясат Ұлыбританияға шылым шегудің ең төмен деңгейіне қол жеткізуге мүмкіндік берді - 15,5%. Оның айтуынша, стратегияның өзге елдерде толыққанды іске асырылуы үшін реттеу жүйесінің трансформациясы және мемлекет тарапынан қолдау қажет. Дебора Арнотт пациенттерді, медицина мамандарын және БАҚ-ын электронды жүйелердің артықшылықтары туралы ақпараттандыруды талап етеді, себебі анық емес ақпарат темекіге тәуелділікпен күресте кедергі келтіре береді. 

Википедия энциклопедия ретінде кітапханаларға бару қажеттілігін алға тартқан болса, сол сияқты қазіргі кездегі темекіні қыздыру жүйелері жақын арада никотинді ағзаға жеткізудің дәстүрлі тәсілдерін алмастыруы  тиіс. Ал бұл, өз кезегінде, дәстүрлі шылым шегуге байланысты аурулар санының төмендеуін және нәтижесінде мемлекеттің денсаулыққа жұмсайтын шығындарының  қысқаруын білдіреді.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу