Қазақстан • 03 Қазан, 2019

ІТ саласындағы қауіпсіздік қадағаланады

7 реткөрсетілді

Кеше Мәжіліс Спикері Нұрлан Нығматулиннің төрағалығымен Палатаның жалпы отырысы өтіп, бірқатар заң жобасы мақұлданды.

Жұмылдыру дайындығы қаралды

Мәжілістің кезекті отырысын­да депутаттардың қарауына «Қазақ­стан Республикасының кейбір заң­намалық актілеріне жұмылдыру дайындығы мен жұмылдыру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы ұсынылды. Бұл құжаттың жай-жапсарын Ұлттық экономика министрі Руслан Дәленов таныстырды. Оның айтуынша, Заң жобасында 3 Кодекске және 4 Заңға түзетулер енгізу көзделген. Жұмылдыру дайындығы саласындағы уәкілетті органға осы саладағы мемлекеттік бақылау құзіреті беріледі. Бақылау мына органдарға қатысты болады: Қарулы Күштерді, басқа да әскерлер мен әскери құрылымдарды қоспағанда, орталық атқарушы мемлекеттік органдар; Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, Президентке тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдар; Жергілікті атқарушы органдар. «Әкімшілік құқық бұзу­шылық туралы» Кодексінің 462-бабы бойынша Әкiмшiлiк құқық бұзушылық туралы хаттамалар жасауға құқығы бар лауазымды адамдар тізбесі жұмылдыру дайындығы саласындағы уәкілетті органмен толықтырылады.

– Мемлекеттік органдардың жұ­мылдыру дайындығы саласын­дағы құзіреттерінің аражігі ажыра­тылып отыр. Осылайша мемлекет­тік органдардың функция­лары нақ­ты­ланады. Жұмылдыру дайын­дығы саласындағы уәкілетті орган­ға сақтандыру қорын құру және сақтау саласындағы қызметті үйлес­тіру құзіреті беріледі. Бұл – қару-жарақ пен әскери техника бұйым­дарына, аса маңызды азамат­тық өнімге техникалық құжатта­маның, сондай-ақ тәуекелі жоғары объектілерге, халықтың тыныс-тіршілігін қамтамасыз ету жүйелеріне және ұлттық игілікке жататын объектілерге жобалық құ­жаттаманың сақтандыру қоры. Бұған қоса, мемлекеттік материал­дық резервті уақтылы жаңартуды қамтамасыз ету үшін жаңа тәсіл­дер енгізіледі. Бұл – сақтау пункт­терінің материалдық құндылық­тарын жаңартуды енгізу және материалдық құндылықтарды өтеусіз негізде басқа мемлекеттік органдардың балансына беру. Сондай-ақ денсаулық сақтау сала­сындағы уәкілетті органның және тегін медициналық көмектің кепіл­дік берілген көлемінде қызмет ететін бірыңғай дистрибьютордың жұмылдыру резервінің медици­на­лық мақсаттағы дәрілік заттары мен бұйымдарын жеткізу, сақ­тау және жаңарту функцияларын орындауы ескерілген. Заң жоба­сы мемлекеттік жұмылдыру дайын­дығы мен мемлекеттік материалдық резерв жүйесін одан әрі жетілдіруге бағытталды, – деді Руслан Дәленов.

Аталған құжат бойынша Мәжіліс Төрағасы Нұрлан Нығма­тулин жұмылдыру тапсырмасы немесе тапсырыс бойынша мін­деттемелердің орындалуы мемле­кеттік және жеке ұйымдар тарапынан қатаң бақылануы қажеттігін атап өтті.

Шекарасыз алаяқтарды шектейтін келісім

Сонымен қатар бұл отырыста депутаттар «Тәуелсіз Мемлекеттер Дос­тастығына қатысушы мемле­кет­тердің ақпараттық технология­лар саласындағы қылмыстармен күрестегі ынтымақтастығы туралы келісімді ратификациялау туралы» заң жобасын мақұлдады. Бұл құжат жөнінде Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Марат Қо­жаев баяндады. Оның айтуынша, аталған келісімге 2018 жылы қыр­күйекте Душанбе қаласында Арме­ния, Беларусь, Қазақстан, Қырғыз­стан, Ресей, Өзбекстан және Тә­жікстан елдері қол қойған. Сыртқы істер министрлігінің ақпаратына сәйкес, келісімді тек Өзбекстан мен Беларусь ратификациялады, қалған елдер мемлекет ішіндегі рәсімдерді жүргізіп жатыр.

– Келісімде ТМД елдері аума­ғында кеңінен таралған қылмыс­тардың және ІТ саласындағы тер­ми­но­логиялардың ортақ түсінігі қам­тамасыз етіледі. Заң жобасы­ның негізгі мақсаты – уағдала­сушы мемлекеттердің ақпараттық тех­нологиялар саласындағы қылмыс­тарды алдын алуды, анықтауды, жолын кесуді, ашуды және тер­геп-тексеруді қамтамасыз ету сала­сындағы ынтымақтастықты жүзеге асыру. Бірлескен іс-шаралар мен операция­ларды жүргізу, кадрларды даярлау және оқыту, ғылыми зерттеулердің нәтижелерімен алмасу бойынша ынтымақтастықтың бағыттары көзделіп отыр. Заң қа­былданғаннан кейін оның орын­далуына жауапты құзіретті орган­дардың тізбегін белгілейтін Үкі­мет қаулысы әзірленеді. Қыл­мыс­тық-процестік кодексіне сәйкес, оларға Бас прокуратура, Ұлттық қауіпсіздік комитеті, Ішкі істер ми­нистрлігі және Қаржы министр­лігінің экономикалық тергеу қызметі жатады. Қажет болғанда мемлекеттер өзара іс-қимыл тәрті­бін қосымша анықтайды, – деді Марат Қожаев.

Осы тұста Нұрлан Нығматулин өт­кен аптада ғана Елбасы
Нұрсұлтан Назарбаевтың төра­ғалығымен өткен Қауіпсіздік Кеңе­сінің отырысында еліміздің ақпа­рат­тық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері қаралғанына тоқ­талды.

– Елбасы осы саладағы халық­аралық ынтымақтастықтың маңыз­дылығын ерекше атап өтті. Шы­нында да, ақпараттық технологияны қолдану арқылы жасалған қылмыстарға тән белгі – олардың көп жағдайда трансұлттық сипатта болуы және оларды әртүрлі ел­дердің азаматтарынан тұратын қыл­мыстық топтар жасауы. Сон­дық­тан бұл қылмыспен күресу тек бір мемлекет шеңберіндегі ғана емес, сонымен қатар түрлі елдердің бірлескен күш-жігерін қажет етеді, – деді Мәжіліс Төрағасы.

Аталған келісімді қызу талқы­лаған алқалы топ қазір қоғамда жиі көтеріліп жүрген интернет алаяқтары туралы мәселеге назар аударды. Мәселен, депутат Артур Платонов Ішкі істер министрлігі өкілінен Ресей аумағында жүріп ақпараттық технологиялар арқылы қазақстандықтардың ақшасын жымқырған алаяқтарға қатысты 42 қылмыстық істің тергелу барысын сұрады.

Бұған жауап берген вице-ми­нистр Марат Қожаев Ресей аума­ғында 42 қылмыстық істің қаралып жатқанын растап, күдіктілердің әлі анықталмай жатқанын айтты. Белгілі болған мәлімет бо­йын­ша шетелдік алаяқтардың арбауына түсіп қалған Қазақстан азамат­тары 200 миллионға жуық қар­жысынан айырылған. Электрон­ды тәсілдермен қолды болған қар­жыны Мәскеу, Санкт-Петербург, Уфа және тағы басқа қалалардан шығарып алған. Қазақстан тарапы Минск конвенциясына сәйкес банктерден соманы шешіп алған адамдарға қатысты видеоны ұсы­ну туралы сұрау салған. Бұл бағыт­тағы рәсімдер бірнеше айға созылуы мүмкін екен.

Сонымен қатар жалпы оты­рыс­тың күн тәртібінде «2019-2021 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» және «Әкім­шілік-аумақтық құрылыс, мем­ле­кеттік басқару жүйесін және бюд­жетаралық қатынастарды жетіл­діру мәселелері бойынша түзе­тулер енгізу туралы» заң жоба­лары қаралды.

 Зейнеткерлердің бейнеті зая кетпесін

Жалпы отырыс соңында әдет­те­гідей халық қалаулылары бірқатар мемлекеттік орган басшыларына депутаттық сауалдарын жолдады. Солардың бірі депутат Жамбыл Ахметбеков Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Бір­жан Нұрымбетовке қарата сөйле­ген сөзінде мемлекеттік қызмет­керлердің салғырттығынан қан­шама азамат зейнетақы тағайындау барысында заңды табысының бір бөлігінен қағылып, құқы тапталып отырғанын айтты.

– Жақында «Халық комму­нис­тері» фракциясына жәрдем сұрап келген азаматтың басынан өткен жағдайы, жергілікті жер­лердегі зейнетақы тағайындау орта­лықтарындағы ахуалдың мәз емес екендігін көрсетті. Қарағанды облысының Шет ауданынан келген Ардақ Жұмашева өмір бойы «Қоңырат» шаруашылығында (совхозында) еңбек етсе де, еңбек өтілін дәлелдей алмай, ең төменгі 23 000 теңгемен зейнетке шыққан. Себебі оның деректері архивте болмаған. Еңбек кітапшасындағы жазбалар да ескерілмеген. Сонда қалай, кезіндегі шаруашылықтың салақ басшыларының кесірінен неліктен азаматтар зардап шегуі тиіс? Шет ауданындағы осы шаруашылықта еңбек еткен қанша азамат осылайша заңды табысынан қағылып отыр? Кезінде бұл шаруашылықтарда кемінде 500-1000, мүмкін одан да көп адам жұмыс жасағанын ескеретін болсақ, оның салдарын елестетудің өзі қиын. Яғни, Қарағанды облы­сындағы осындай жағдайға тап келген қанша азамат бар? Ал бүкіл республикамыз бойынша жағдай қандай? – деді депутат.

Жамбыл Ахметбеков осы сала­ға жауапты мемлекеттік қызмет­кер­лердің халыққа зейнетке шығудың тиісті, заңды жолдарын айтып, түсіндіру жұмыстарын жүргізіп оты­руы министрліктің жіті на­зар­ын­да болуға тиіс екендігін жет­кізді.

Бұған қоса жиында Мәжіліс де­путаттары Роман Ким, Кәрібай Мұсырман, Тұрғын Сыздықов, Әбдіманап Бектұрғанов және Азат Перуашев үн қатты.

Соңғы жаңалықтар

Таушық ауылы 80 жылдығын тойлады

Аймақтар • Бүгін, 16:35

Абай дүкені – Бельгияда

Руханият • Бүгін, 16:32

Герольд Бельгерге көше берілді

Қазақстан • Бүгін, 15:57

Ең қысқа әңгіме. Риза Исаева

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 15:50

Ең қысқа әңгіме. Нұрбике Құдайбергенова

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 15:45

Ең қысқа әңгіме. Дәурен Дариябек

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 15:39

Ең қысқа әңгіме. Назерке Саниязова

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 15:37

Ең қысқа әңгіме. Ақылбек Шаяхмет

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 15:22

Ең қысқа әңгіме. Алдаберген Кемпірбай

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 13:00

Ең қысқа әңгіме. Еркеғали Бейсенов

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 12:42

Ең қысқа әңгіме. Көгедай Шәмерхан

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 12:39

Ең қысқа әңгіме. Жасұлан Серік

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 12:37

Ең қысқа әңгіме. Ақжол Қалшабек

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 12:28

Ең қысқа әңгіме. Нұрбек Нұржанұлы

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 12:24

Сағынайдың бейіті табылды

Аймақтар • Бүгін, 10:52

Ақмоланың астығына сұраныс мол

Аймақтар • Бүгін, 10:22

Күлкі керуені № 7

Руханият • Бүгін, 10:20

Аталмай неге қалсын Мұса аты?!

Руханият • Бүгін, 10:01

Жақсы дәстүр жалғасады

Руханият • Бүгін, 08:49

Алаштанушы ғалымның белесі

Руханият • Бүгін, 08:47

Игілікті еңбек иесі

Қоғам • Бүгін, 08:46

Намазалы Омашұлы: Ел шежіресі

Руханият • Бүгін, 08:42

Тараз шаһарындағы тамаша түн

Аймақтар • Бүгін, 08:39

Тұңғыш Тіл форумы өтеді

Қоғам • Бүгін, 08:36

Патриархтың орындалған парызы

Руханият • Бүгін, 08:33

Кедергісіз келешек

Қоғам • Бүгін, 08:31

Жошы ханға ескерткіш орнатылады

Руханият • Бүгін, 08:24

Қазақтардың атқа міну мәдениеті

Қазақстан • Бүгін, 08:22

Еуроны сатып алушылар көбейді

Экономика • Бүгін, 08:20

АQR: 14 банкті «сауықтыру» керек пе?

Экономика • Бүгін, 08:15

Ұқсас жаңалықтар