Қазақстан • 04 Қазан, 2019

«Серпіннің» бағытын тек солтүстік өңірлерге бұрсақ...

20 реткөрсетілді

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың тапсырмасымен бес жылдан бері іске асырылып келе жатқан «Мәңгілік ел жастары – индустрияға!» – «Серпін-2050» әлеуметтік жобасының мақсаты ішкі көші-қонды реттеу арқылы жұмыс күші тапшы, жоғары және кәсіптік-техникалық оқу орындарындағы студенттер саны аз өңірлер мен артық жұмыс күші бар, жоғары және кәсіптік-техникалық оқу орындарында орын жетіспейтін өңірлердің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы теңгерімсіздікті болдырмау екені мәлім.

Бұл бағдарлама өңірлердің ын­ты­мақ­тастығын, олардың тұрғын­да­рының өзара қарым-қатынасын күшейтіп, тұтастай алғанда, халқымыздың бірлігін ны­ғайтуға да оң ықпалын тигізіп отыр­ған­дығы анық.

Сонымен қатар Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев үстіміздегі жылғы 17 мамырда өткізген еңбек және жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі жиында атап көрсеткендей, «Серпін» бағдарламасының тиімділігін арттыру керек. Мәселен, осы бағдарламаны іске асыруға былтыр республикалық бюджеттен бөлінген 9,5 миллиард теңге қаржының жұмсалу тиімділігі ешқандай сын көтермейді. Себебі «Серпін» әлеуметтік жобасы бойынша университеттер мен кәсіптік-техникалық колледждерді тәмамдаған түлектердің өздері білім алған өңірлерде жұмысқа орналасуы қанағаттанарлықтай емес: 2018 жылы жоғары оқу орындарын бітірген алғашқы түлектердің 23 пайызы ғана оқыған өңірлерінде жұмысқа орналасқан. Сондай-ақ колледждерді тәмамдаған серпіндік түлектердің 24 пайызы ғана өздері білім алған өңірлерде жұмысқа қалған.

Мысал үшін, М.Өтемісұлы атын­да­ғы Батыс Қазақстан мемлекеттік уни­вер­си­те­тін 2018 жылы бітірген 145 түлектің 24-і ғана облыс аумағындағы білім беру ұйымдарында жұмыс істеуде, яғни 16,5 пайызы ғана. Сол жылы колледж бітірген 113 түлектің ішінде 6 түлек қана Жайық өңірінде қалған, яғни 5 пайызы ғана.         

Тағы бір назар аударарлық жайт – «Серпін» әлеуметтік жобасы мен жұмыс күші артық өңірлердің тұрғындарын жұмыс күші тапшы өңірлерге қоныс аудару бағдарламасының мақсаты бі­реу болғанымен, олардың арасында сәйкессіздік бар. Атап айтқанда, «Серпін» бағдарламасы бойынша Алматы, Жамбыл, Қызылорда, Маң­ғыс­тау және Түркістан облыстары мек­­теп­терінің түлектерін басқа 9 облыста оқыту көзделген болса, қоныс ауда­­ру бағдарламасы бойынша аталған облыстардан қоныс аударушыларды қабылдаушы өңірлер болып жұмыс күші тапшы әрі демографиялық жағдайы мәз емес 4 облыс айқындалған.

 Осы ретте «Serpin.kz» сайтындағы ақпаратты сөзбе-сөз келтірсек, «бүгінгі күні бұл жобаның дамуына кейбір аймақтардан қатысуға қарсылық біл­ді­ру­ле­рі кедергі жасап жатқанын да айта кету керек». Біздіңше, жұмыс күші жеткілікті, демографиялық жағдайы төмен емес өңірлердің «Серпін» әлеуметтік жобасына онша ықылас танытпауын түсінуге болады. Өйткені олар ең алдымен жергілікті мектеп түлектерінің өңірлік университеттер мен колледж­дерге түсіп, мамандық алуларына және кейін жұмысқа орналасуына мүдделі.

«Серпін» бағдарламасы бойынша оқуға түскен студенттерді жатақханамен қам­тамасыз ету мәселесі де толық шеші­мін таппай отыр. Мысалы, 2018-2019 оқу жылында М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік уни­вер­ситеті оңтүстік өңірлерден келген 260 студентке жатақханада орын бол­ма­ғандықтан, олар үшін Петропавл қала­сындағы жеке пәтерлерді жалдауға мәж­бүр болған. Сол үшін университеттің өз қаражаты есебінен серпіндіктердің әрқай­сысына ай сайын 15 мың теңгеден ай сайынғы жалпы сомасы 3,9 миллион теңге өтемақы төлеуге тура келген.

Осыған орай, Үкіметтің қарауына мынадай ұсыныстарды енгіздік.

«Серпін» әлеуметтік жобасын жұмыс күші артық өңірлердің тұрғындарын жұмыс күші тапшы өңірлерге қоныс аудару қарастырылған «Еңбек» нәти­же­лі жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған мемлекеттік бағ­дар­ла­масымен сәйкестендіру қажет. Атап айтқанда, «Серпін» бағдарламасына қа­тысатын облыстардың санын қыс­қар­тып, тек жұмыс күші артық өңір­лер­дің тұрғындарын қоныс аудару көзделген жұмыс күші тапшы 4 өңірді – Қостанай, Павлодар, Солтүстік Қазақстан және Шығыс Қазақстан облыстарын ғана қалдырған жөн.

Сондай-ақ қоныс аударушылардың отба­сыларындағы мектеп бітіруші тү­лек­­терге «Серпін» әлеуметтік жобасына бірінші кезекте қатысу құқығын бер­ген жөн. Бұл осындай балалары бар қоныс аударушы отбасылардың барған өңір­лерінде тұрақтап қалуына оң әсерін тигі­зетін қосымша әлеуметтік қолдау болар еді.

«Серпін» әлеуметтік жобасы бойынша оқуға түсушілерді қабылдайтын университеттер мен колледждердің студенттік жатақханаларындағы орын жетіспеушілігі проблемасын арнайы қарастырып, оны шешу үшін қажетті шараларды қолдану қажет. Бұл проб­леманы оқу орындары мен жергілікті студенттердің мүдделерін ескере отырып, оларға теріс әсерін тигізбейтіндей етіп шешкен жөн.

 

Кәрібай МҰСЫРМАН,

Парламент

Мәжілісінің депутаты,

Nur Otan партиясы

фракциясының мүшесі

 

Баннер
Соңғы жаңалықтар

Ең қысқа әңгіме. Қанат Әбілқайыр

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:33

Ең қысқа әңгіме. Арман Әлменбет

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:26

Күлкі керуені № 2

Руханият • Бүгін, 10:27

Қылқаламның ұшында – Қарағанды

Руханият • Бүгін, 09:48

«Қоянқасқа» тұлпар топ жарды

Руханият • Бүгін, 09:11

Қазақ дастарқанынан дәм татты

Аймақтар • Бүгін, 09:03

Баянғали туралы баян

Руханият • Бүгін, 08:52

Жаңа аялдамаға жаны қас

Аймақтар • Бүгін, 08:31

Жаңаөзенде жаңа жоба басталды

Аймақтар • Бүгін, 08:24

Тағзым мен тағылым тоғысқан той

Руханият • Бүгін, 08:19

Экономикада тұрақты өсім бар

Экономика • Бүгін, 08:06

Краудфандинг қазаққа да жат емес

Қазақстан • Бүгін, 08:00

Ұқсас жаңалықтар