Экономика • 08 Мамыр, 2020

Карантиндегі бизнес әлеуметтік жауапкершілігін ұмытпапты

57 рет көрсетілді

Әлемдік катаклизм жағадан алып, экономика абдырап қалған кезде қазақ бизнесі қалтарыста бұғып қалған жоқ.  Мемлекетке бір иығын тосып, қайраңда қалған қайықтай болып қалған әлеуметтің ауыртпалығын жеңілдетуге тырысып жатыр.

Қайырымдылық, барыңмен бөлісу адамның, қазақтың табиғатына жат құбы­лыс емес екен. ХХ ға­сыр­дың басында Матай руының атақты байы Мамай Тұрыс­бек Ақсу өңірінен медресе ашқан. Ресейдің татар өлкесінен қашып келген Әбдірах­манның қазақ хал­қының рухани көркеюін­дегі үлесі ерекше. Бұл өткеннің еншісіндегі оқиға. Ал бүгін байлығын қарашамен бөлісуде батыстың олигархтары алдына қара салмай тұр. Америкалықтар миллиар­дерінің саны артса, көшедегі қарапайым азамат қуана­тын жағдайға жетті. Себебі, ол елде жеке тұлғаның табысы бүкіл амери­калықтардың, мемлекеттің табысы болып қабылданады. Атымтай жомарттығы жағы­нан соңғы екі ғасырда алдына жан салмаған атақты мил­лиадер, инвестор Уоррен Баф­феттің «Ал­тын ережелерінде» «Тұрмыста неғұр­лым қарапайым бол» деген ұстаным бар. Амери­калық миллиардерлер – фи­лантроп Дэвид Рокфеллер, режиссер Джордж Лукас, CNN компаниясының негізін қалаушы Тэд Тернер, Нью-Йорк мэрі Майкл Блумберг және Microsoft-тың негізін салушылардың бірі Пол Аллен дәулетінің жартысын қайы­рымдылыққа бөлді. Ол аз десеңіз, Уоррен Баффет мал-мүлкінің 99 пайызын, Билл Гейтс 99,8 пайызын қайырымдылыққа мұра қылып қалдырып жатыр. 
 Қазақта «Сынықтан басқаның бәрі жұғады» деген сөз бар. АҚШ-тан басталған үрдіс табиғаты жомарт деп танылған қазаққа емес, көршіміз Ресейге жеткенге ұқсайды. Көрші елдің ауқатты кәсіпкерлері Олег Дерипаска, Владимир Потанин, Вик­тор Будариндер табысының 30 пайы­зын ауыл шаруашылығы саласының пайдасына аударатынын мәлімдеді. «Интер­рос» хол­дин­гінің президенті, ресейлік миллиардер Владимир Потанин осы жылдың мамыр айында ресейлік журналистерге берген сұхбатында: «Мен жинаған капитал мұра­герлікпен берілмеу керек. 10 жылдан кейін ол қайырымдылық қорға аударылады»  деді. Ол сөйдеп қана қойған жоқ, айтқанын нақты істермен дәлелдеді. Себебі, ресейлік ақпарат көздері өткен жылдың желтоқсан айында Владимир Потаниннің жеке қар­жысына 1840 гектарлық жылыжай салы­нып, одан тиісінше мол өнім алынғанын, сол жылыжайдан түскен пайдаға Потанин мырза мүлдем қол сұқпағанын бір-бірімен жарысып жазды. Ауқатты олигарх мұны ол тек «ауылға салынған инвестиция» деп есептеп, өнімнен түскен пайданы фермер­лердің ғана пайдалануына мүмкіндік бе­ре­ді. 

Қазақтың қалталыларының қайырымдылығын қоғам әр кез сезіп жүрді.

Бүгін ғана мақтааралдықтарға 6 млн АҚШ долларын бөлген Болат Өтемұратов қоры жыл сайын орталықтан алыс орналасқан аймақтардағы ауруханаларды медициналық жабдықпен қамтамасыз етіп келді.

Басынан бастасақ «Нұр-Сұлтан» көпсалалы медициналық орталығы қарқынды терапия мен реанимация үшін ақысыз жабдық алды. Бұл акцияның артында  «Шелл Қазақстан, «Эни», «ИНПЕКС Норт Каспиан Си Лтд.», «Тоталь», «ЛУКОЙЛ», «Камеко Казахстан», «Эр Ликид», «Такеда», және  Қазақстандағы Шетелдік инвесторлар Кеңесі тұр.

Вируспен күреске бір миллиардтан астам теңгені Kusto Group халықаралық компаниясы, кәсіпкер Еркін Тәтішев бөлді. Дағдарыс кезінде көп зардап шеккен көп балалы отбасылар мен аз қамтамасыз етілген отбасыларға көмек тарату #KustoHelp қайырымдылық жобасының аясында жүзеге асырылады.

Алматыдағы Болат Өтемұратов Қорының және Нұр-Сұлтанның арқасында жалпы құны 4 миллион доллар тұратын коронавирусты анықтау үшін бірегей биологиялық қауіпсіздік зертханалары пайда болды. Мұндай зертхананың әрқайсысы күніне үш сағат ішінде нәтиже беріп, күніне 1000-ға дейін анализ жүргізуге қабілетті. Барлық сынақтар тегін жасалады.

Белгілі кәсіпкерлер Евгений Фельд, Асқар Алшынбаев, Есенғали Байменов, Райымбек Баталов жүздеген мың маска, мыңдаған респиратор, қорғаныш костюмдері мен көзілдіріктерді сатып алып, аударған қазақстандық дәрігерлер мен танымал кәсіпкерлерді қолдады.

Шағын бизнесті қолдау үшін Нұрлан Смағұлов пандемия кезінде MEGA сауда орталығының жалдаушыларынан жалақы төлемейді. Өз кезегінде Арманжан Байтасов ШОБ үшін Business FM радиосында тегін жарнама жариялады. Kcell компаниясы сонымен бірге қазақстандықтарға қолдау көрсетті, оның абоненттері бүкіл Қазнетке тегін қол жеткізе алды, ал BIPEK Auto - Asia Auto астана мен Алматыдағы жедел штабты жаңа көліктермен қамтамасыз етсе, қазақстандық медиамагнат Арманжан Байтасов алматылық журналистерге азық-түлік жіберіп, ықылас-лебізін білдірді.  

«Сольва» МФҚ (IDF Eurasia group) «Алматы» әйелдер клубы» қоғамдық бірлестігімен, «Жүректен-жүрекке» қоғамдық қорымен бірге әлеуметтік жағынан аз қорғалған топтың ортасынан табылып,    Алматыда және еліміздің бірқатар аймақтарында зейнеткерлер мен мүгедектер  азық-түлік өнімдерін жеткізіп берді. Сонымен қатар «Сольва» МҚҰ-ның бұл әрекеті дәрігерлерге ғана емес, сонымен қатар шағын бизнеске де көмектесті, өйткені костюмдер мен маскалар тігуге тапсырыс жеке медициналық кәсіпкерге түрлі медициналық киімдер тігуге тапсырыс берілді.

Сондай-ақ «Argentum Estetic Medical» команиясы  Алматы қаласындағы №7 қалалық ауруханаға жеке қорғаныс жиынтықтарын сыйға тартты.

Демек, көрші елдің миллиардері қаржы бөлді деп таңқалу қазаққа жараспайды. Себебі қайырымдылық қазақта бар қасиет. Ал психологтар қайырымдылықтың табиғаты жариялылықты жақтырмайтынын айтады.  Сол себепті бұл үрдістің де эволюциялық жолмен дамуына мүмкіндік жасасақ. Сонда ол біздің тұрмысымыздың бір бөлшегіне айналады.

Алматы

Соңғы жаңалықтар

Елбасы арманы – елорда

Президент • Кеше

Пневмония 68 адамда тіркелді

Коронавирус • Кеше

Елбасы, Луиза және балмұздақ

Ең қысқа әңгіме • Кеше

Арқадағы алтын бесік

Елбасы • Кеше

Кемеңгер келбеті

Руханият • Кеше

Тарих тудырған тұлға

Елбасы • Кеше

Нұр-аға

Руханият • Кеше

Чемпионат мәресіне жетті

Ауыр атлетика • Кеше

Ұқсас жаңалықтар