Әлем • 24 Қараша, 2020

Құрлық әскерінің қауқары қандай?

19 рет көрсетілді

Кейінгі жылдары әлемнің түкпір-түкпіріндегі түрлі деңгейдегі қақтығыстар құрлық әскерінің маңызын көрсетті. Әсіресе сыртқы күштердің ықпалымен кез келген сәтте айрандай ұйып отырған елдің шаңырағын ортасына түсіру қиын емес екеніне тарих куә. Ендеше, бұл тұрғыдан алғанда еліміздің құрлық әскерлерінің қуаты қандай? Бүгінгі мақаламызда зымыран әскерлері мен танк құрамдарына тоқталуды жөн көрдік.

Сирия, Ливия, Ирак секілді әлемнің шиеленіске толы нүктелерінде соғыс қимылдары танктің құрлықтағы жа­уын­­герлік әрекеттерді орындаудағы ма­ңызын анық аңғартты. Жалпы, мұндай темір сауытты ұрыс көліктері сонау Екінші дүниежүзілік соғыста нацистік Германияны жеңуде ма­ңызды рөл атқарғаны белгілі. Содан кейін шығар, соғыс жеңімпаздары Т-34 туралы әлі күнге ауызының суы құрып әң­гімелейді.

Кейінгі жылдары дрон секілді заманауи қару түрлері күрт дамыды. Соған қарамастан, танкілер құрлықтағы әск­ери іс-қимыл жүргізуде маңызын жоғалт­қан жоқ. Әскери қақтығыс кезінде танк арқылы жоғары маневрлікке қол жет­кі­зіліп, алыстан снарядтық оқ ату мүм­кіндігі туады.

Қазіргі таңда дамыған елдерде танк­тер құрлық әскерлерінің жалпы жүйе­сінде үлесі айтарлықтай көп. Көптеген жаңа қару-жарақ түрлерінің, оның ішінде ұшқышсыз ұшу аппараттарының көбеюіне қарамастан, танктер әлем елдері армияларының негізгі жауынгерлік құрамдас бөлігі саналады. Олардың бас­­ты артықшылығы – қауіпсіздік пен жауын­герлік күш.

Қазақстан Қарулы Күштерінде танк бөлімдері мен бөлімшелері еліміздің әр­түрлі өңірлерінде орналасқан және үнемі жауынгерлік әзірлікте. Мәселен, биыл Қарулы Күштер құрамындағы танк бөлімшелері жауынгерлік даярлық жос­парына сәйкес 30 мәрте далалық жо­рыққа шықты. Осы даярлық кезінде ша­­мамен 2500-ден астам оқ атылыпты.

Даярлық барысында танк зеңбірегінен штаттық артиллериялық снарядпен оқ атуға ерекше назар аударылды. Сондай-ақ танк экипаждарды қарсыластың шартты әскери күшіне және әуе нысандарына танк зеңбіректерінен оқ жаудырып, атыс жүргізу тәсілдерін пысықтады.

Тағы бір айта кетерлігі, биылғы «Ал­даспан-2020» жедел-тактикалық коман­далық-штабтық оқу-жаттығуы барысында қазақстандық танкшілер жаңа тәсілдерді үйреніп, шеберліктерін шың­дады. Сонымен қатар «Танк каруселі» ұрыс жүргізу әдісін пысықтады. Аталған әдісте үш жауынгерлік машина кезек-кезек, карусель қағидаты бойынша қозғала отырып, үздіксіз оқ атады. Осылайша, қар­сыласқа оқ жоғары қарқынмен, тоқ­тау­сыз негізде жүзеге асырылады.

Биыл біздің танкшілер «Танк биатлоны» сайысына қатысып, шеберліктерін шыңдап қайтты. Мәскеу маңындағы «Алабино» полигонында өткен додада еліміздің командасы жартылай финалға дейін жетіп, оның қорытындысы бойын­ша екінші айналымда жарыс қожайын­дарынан кейін уақыт бойынша екінші болып, Өзбекстан мен Қырғызстан елінен келген қарсыластарынан озып шықты.

Осылайша, тоғызыншы территория­ның оғландары әскери додада жоғары нәтиже көрсетті. Танк биатлонына қа­ты­сушылардың даярлық деңгейі, бәсе­келестігі жылдан жылға артып келеді. Біздің танкшілер тартысты күресте 16 қатысушы ел арасында бесінші орынды иеленді. Олар қысылтаяң жағдайларда өздерінің берік мінез, мақсатқа жетудегі табандылық, жеңіске деген ерік-жігер сынды қасиеттерін көрсете білді.

Құрлық әскеріндегі маңызды бөлім­нің тағы бірі – зымыран әскерлері мен арти­ллеристері. Таяуда, 19 қарашада бұл құрам кәсіби мерекесін атап өткенін айта кеткен жөн.

Жалпы, Қазақстандағы зымыран әскерлері құрамы Кеңес Одағы қару­лы күштеріндегі Орта Азия әскери окру­гінің зымыран әскерлері мен артиллерия штабының базасында құрылды. Құ­рам­ның қалыптасуы мен дамуына генерал-майор Лұт Әлшекенов пен Руслан Шпекбаев, полковник Михаил Шлейко, Дәурен Есхожин, Николай Мисюра, Виктор Кашоид және Ғиниятқали Шалабаевтар елеулі үлес қосты.

Еліміздің Зымыран әскерлері мен артил­лериясының құрамында тактика­лық зымырандардың құрамалары, гауби­цалық, зеңбіректік, реактивті және тан­кіге қарсы қолданылатын артиллерия, артиллериялық барлау, мина атқыш және танкіге қарсы бөлімшелер бар. Әскер­лер «Василек», «Сани», «Поднос» және «Дева» минометтері, өздігінен жүретін «Гвоздика» және «Акация» артиллериялық қондырғылары, сүй­ретілетін «МСТА-Б», «Гиацинт» қа­ру­лары, Д-20 және Д-30 гаубицалары, «Град», «Град-1», «Прима», «Ураган» және «Смерч» дүркіндетіп ату­дың реактивті жүйелері, «Точка-У» так­тикалық кешендері, «Рапира» зеңбі­рек­тері және «Штурм-С» танкке қарсы зы­мыран кешендерімен жарақталған. Жоғары қуатты 240 мм өздігінен жүретін «Тюльпан» минометтері бар. 

Артиллерияны оптикалық және радио­лока­циялық барлау, топогео­де­зия­лық, метеорологиялық және бал­лис­тикалық қамтамасыз ету құ­ралдарымен қайта жарақтандыру бойынша жоспарлы жұмыс жүргізіліп келеді. Жауынгерлік қол­данудың жаңа тәсілдері мен атыс­ты басқарудың авто­маттандырылған жүйе­лерін енгізу та­быс­ты жүргізіліп жатыр.

Зымыран мен артиллерия мамандары оқу-жаттығу барысында тәжірибелік дағ­дыларын және машықтарын пысық­тайды. Мәселен, биылғы қыркүйек айында өткен «Алдаспан» жедел-тактикалық командалық-штабтық оқу-жаттығуына «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығының жал­пы әскери құрамаларының артил­лериялық бөлімшелері жұмылдырылды. Төрт жыл бойы Армия халықаралық ойын­дарындағы, «Артиллериялық оқ ату шебері» сайысында қазақстандық әскери қызметшілер бірінші орынды иеленді.

Қарулы күштердегі Құрлық әскер­лерінің Әскери институтында 1993 жыл­дан бастап жыл сайын 60 артиллерист офицер даярлайтын артиллерия кафедрасы жұмыс істейді. Тұңғыш Президент – Елбасы атындағы Ұлттық қор­ғаныс университетінің базасында 2014 жылы Зымыран әскерлері мен артил­лерия кафедрасы құрылды. Онда терең теориялық және тәжірибелік білімі бар мамандар сабақ береді. Санкт-Петер­бург қаласындағы Михайлов әс­кери ар­тил­лериялық академиясында осы саланың мамандарын даярлайды. Жыл сайын зымыран және артиллериялық әскер қатарын Қарағанды және Алматы политехникалық университеттерінің әске­ри кафедралар түлектері толықты­рады.

 

Соңғы жаңалықтар

Әлем кубогы өтеді

Спорт • Кеше

Ұқсас жаңалықтар