Қоғам • 25 Ақпан, 2021

Отанымызға шексіз ризамыз

50 рет көрсетілді

Еліміздің Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев 2016 жылы ақпан айында 1 наурызды Алғыс айту күні деп жариялау туралы Жарлыққа қол қойды. Міне, содан бастап Қазақстан халқы Ассамблеясы құрылған көктемнің алғашқы күні республикамызда тұратын әртүрлі ұлт өкілдерінің өзара достығын, ынтымақтастығын сипаттайтын ізгілік мерекесі ретінде атап өтілуде.

Биыл алтыншы рет ресми аталып жатқан бұл мейрам, былай қарағанда, жаңадай көрінгенімен, ол – мән-мағынасы жағынан өте терең, тарихы тұрғысынан да ежелгі мереке. Мен бұл ретте тарихы терең деп шежіресі ХVІІ ғасырдан басталатын Солтүстік Америкадағы алғыс айту мерекелерін меңзеп тұрған жоқпын. Тек жас кезімнен санамда қалыптасқан ұғымдарға, өзім куә болған кейбір оқиғаларға негіздей отырып, осындай байламға келіп тұрмын.

Біз – мұсылмандар, соның ішінде жалпы әдет-ғұрыптары бір-бірінен онша ерекшеленіп кетпейтін қазақ, ұйғыр, қырғыз, өзбек және басқа да ұлт өкілдері, балалық шағымыздан күніне жоқ дегенде бір рет үлкендердің ас қайырып, бата бергенін көріп өстік десем, артық айтқандық болмас. Өйткені үйімізде үнемі тамақ ішіліп болған соң, атамыздың немесе әжеміздің, әкеміздің немесе шешеміздің, қысқасы отбасы мүшелерінің ең үлкенінің ас қайыруы күнделікті әдетке айналған. Ас қайырылып, бата берілгенге дейін дастарқан басынан тұрып кету әдепсіздік, тәрбие көрмегендік болып саналады. Сондықтан ата-бабаларымыз бұл мәселеге ерекше көңіл аударған. Ойлап қарасақ, міне, сол ас қайырудың өзі – ризашылықтың, алғыс айтудың бір түрі. Бата берушінің алдымен ырысынан айырмаған ұлы Аллаға шүкіршілік етіп, рахмет айтуын, одан кейін адал еңбе­гі­мен тапқан нығметін дайындап, сый-құр­метпен алдына қойған ұл-қыздарына, келін-күйеу балаларына амандық тілеп, риза­шылық білдіруін басқаша түсіну мүм­кін бе? Әрине, мүмкін емес. Демек, кө­пұлт­ты Қазақстанда Алғыс айту күнінің рес­ми мереке болып бекітілгеніне бар-жо­ғы алты жыл болғанымен, ол – біздің сана­мызға ата-бабаларымыз тарапынан бұрыннан сіңірілген және жылдар өткен сайын едәуір шыңдалған ұзақ тарихы бар қасиетті ұғым.

Бүгінде еліміздің түкпір-түкпірінде «Қазақ халқына мың алғыс!» ескерт­кіштері  еңселеніп тұрғанын білеміз. Оның себебі – мемлекетіміздегі барша этнос өкілі осы елде тату өмір сүріп, дәу­летті тіршілік құруға ұмтылып  жат­қаны үшін Ұлы даладағы достықты сақ­тау­дың ұйытқысына айналған, қиын жыл­дарда қолындағы бір таба нанын көшіп келушілерге бөліп берген, тар шаңырағынан ығысып орын босат­қан қазақ халқының кең жүрегіне ризашы­лықты, алғысты жеткізуді орынды көреді.

Менің әкем Һемитахун Тохтасунов – саналы ғұмырын білім беру саласына арнап, көптеген шәкірт тәрбиелеген ұлағатты ұстаз. Алматы қаласы мен Алматы облысының әртүрлі өңірлерінде қызмет еткен әкемнің достары өте көп еді. Олардың арасында басқа ұлт өкілдері де көп болды. Мен олардың арасындағы ізет-құрметке, шынайылыққа бір жағынан таңдансам, екінші жағынан сүйсінетін едім. Сондай кездерде көпті көрген әкем, дәл менің ішкі сезімімді біліп қойғандай: «Иә, ұлым, біз – соғыс жылдарында бір қасық талқанды тең бөліп, қиыншылықты бірге еңсерген достармыз. Есіңде болсын, кімнің кім екені басыңа күн түскенде білінеді. Ондай кезде қолұшын берген адам – сен үшін нағыз дос!» деп айтатын. Тағы да сол әкем ұйғыр халқының «Адам еткенге тағзым ет» деген мақалын көп қолданатын. Яғни бұл оның «саған жақсылық жасаған, сенің адам болуыңа өз үлесін қосқан жандарға тағзым етуді, рахмет айтуды ұмытпа» дегені еді. Өзі өмір бақи сол мақалға бағынып өтті. Әр қадамында, әсіресе жасы келіп, ақса­қал атанған өмірінің соңғы жылдарында, әке-шешесінің, ұстаздарының, бірге істе­ген әріптестерінің, жақын араласқан дос­тары­ның және басқа да таныстарының Отаны, халқы, ел-жұрты үшін жасаған ізгі істе­рін ерекше атап, жастарға үлгі-өнеге етіп көрсетуге тырысты. Ұлы Алладан жер­ле­стерінің, ұрпағының тату-тәтті, тыныш­тықта өмір сүруін сұрап, бата жасап жүрді.

«Болмасаң да ұқсап бақ...» деп Абай атамыз айтқандай, мен де өмірде әкем сияқты болуға, сол секілді ғұ­мыр кешуге тырысып жүрмін. 1975 жы­лы Алматы қалалық жылу тарату меке­месінде қарапайым шебер болудан бас­тал­ған жарты ғасырға жуық еңбек жолым­да «Алматыоблтеплокоммунэнерго», «Алма­ты­теплокоммунэнерго», «Жеті­суОблГаз» секілді ірі мекемелердің бас­шысы, Алматы облысы Ұйғыр ауданы­ның әкімі сияқты жауапкершілігі жо­ғары қыз­меттерді атқардым. Сол жылдар ішін­де мен түрлі кезеңдерді бас­тан кешірдім. Рухани күйзеліске душар болған, материалдық тұрғыдан қысыл­ған күндерімнің болғанын да жоққа шы­ғар­маймын. Алайда бір қуанарлық жайт, тағдыр маған өте жақсы адамдарды жо­лықтырды. Олардың кейбіреулері ақыл-парасаты, білім әлеуеті арқылы жол көрсетуге тырысса, кейбіреулер мол іс-тә­жірибесімен ортақтасу нәтижесінде менің талай «тар жол, тайғақ кешулерден» өтуіме белгілі деңгейде септігін ти­гізді. Солардың көмегі арқылы қан­дай салада еңбек етсем де, түрлі этнос пен конфессияның достық мекеніне айналған Қазақстандай жас мемлекеттің өсіп-өркендеуі, халқының жарқын өмір сүруі жолында қызмет ету мүмкіндігіне ие болдым деп ойлаймын. Сол үшін де бүгін өзімнің қоғамға жарамды азамат ретінде қалыптасуыма лайықты үлесін қосқан барлық адамға, бірінші кезекте, марқұм әкем мен жасы тоқсанға таяп қалған анама, туған-туыстарыма, ұстаздарыма, жерлестеріме, халқыма және, әлбетте, Отаныма шексіз ризашылығымды білдіргім келеді.

Биыл Қазақстан Республикасы Парла­менті Мәжілісінің сайлауы өтті. Осы сайлауда елімізде тұратын 130-дан астам этнос өкілінің басын біріктірген киелі шаңырақ – Қазақстан халқы Ассамблея­сы тарапынан 9 адам мемлекетіміздің ең жоғары заң шығарушы органына депутат болып сайланды. Міне, сол то­ғыз депутаттың бірі ретінде маған сенім білдірген Елбасы, Қазақстан халқы Ас­самблеясының Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевқа және барлық сайлаушыға шын жүректен алғысымды айтпақшымын. Бірақ ел сеніміне қол жеткізу – бір бөлек, ол сенімнің үдесінен шығу – өзінше бөлек мәселе. Бұл – жауапкершілігі өте жоғары міндет.

Біз қазір жаһандану заманында өмір сүрудеміз. Ғылымның дамуы, жаңа технологиялардың енгізілуі нәтижесінде дүниетанымымыз, өмір салтымыз өз­геруде. Соған байланысты кейбір ұлттық құн­дылықтарымызға деген сұраныстың төмендеп бара жатқаны да ешкімге жасырын сыр емес. Мұндай жағдайда, құдды мұхиттардағы үлкен балықтар айналасындағы ұсақ балықтарды жұтып қоятынындай, кіші мәдениеттердің үлкен мәдениеттердің аясында жойылып кету қарқыны артатыны даусыз. Оның үстіне, табиғи ресурстарға бай Қазақстан сияқты мемлекетке сес көрсетіп жатқан алып елдер де жоқ деп айта алмаймыз. Сон­дықтан біз Нұрсұлтан Назарбаев секіл­ді дана басшы іргетасын қалап берген, бүгін­гі таңда Қасым-Жомарт Тоқаевтай кемел саясаткер басшылығында шыңдалып жат­қан еліміздің болашағы үшін бір тудың ас­ты­на, бір отбасының мүшелеріндей бір­ле­сіп, еңбек етуіміз қажет. Оны келешек­те күллі әлем сүйсініп қарайтын, дос­тық пен ынтымақтың шынайы үлгісі бол­ған, барлық азаматтың тең құқылығы кепіл­дендірілген, «озық отыздықтың» қата­рын­дағы дамыған демократиялық мемлекетке айналдыру – тек өзіміздің қолымызда.

Рас, тәуелсіздіктің 30 жылында Қазақ­­станда көптеген жұмыс атқа­рыл­ды. Ол жөнінде бұқаралық ақпарат құрал­дарында күнде дерлік айтылып жат­қандықтан, жан-жақты тоқталып өтудің қажеті болмаса керек. Алайда бұл өркениеттің биік шыңына шықтық деген сөз емес. Алда біз атқаруға тиісті жұмыс әлі де көп. Сол себептен болса керек, кей­де жекелеген адамдардың, топтардың сыни пікірлерін де естіп жүрміз. Бірақ өмірде талап ету мен орындаудың арасында өте үлкен айырмашылық бар. Барлық нәрсені бірден, қысқа уақыттың ішінде жүзеге асыру мүмкін емес. Оның барлығы – уақыт еншісіндегі жұмыстар.   

Мысалы, мен өзім туып-өскен және еңбек еткен Жетісу өңірін алайық. Осыдан 20-30 жыл бұрын, сол өңірдегі шалғайдағы ауылдар былай тұрсын, аудан орталықтары тұрғындарының өздері газ, ғаламтор секілді игіліктерді көз алдына елестеткен бе еді? Жоқ! Ал қазір ше? Қазір ауылдардың 80-90 пайызында таза ауыз су, ғаламтор, телефон мәселелері шешілген. Кеңес Одағы кезінде асфальт көрмеген көшелер жөнделіп, кейбір ауылдарға газ құбырлары тартылған. Демек, біз осындай елде тұрып жатқанымыз үшін, өзімізге жасалып жатқан қолайлы жағдайлар үшін алғыс айтуымыз керек.

Егер біз болашақта мемлекетіміздің өсіп-өркендеуінің кепілі болып отырған саяси тұрақтылық пен этносаралық келісімді бұрынғыдан да нығайта түсіп, қолда бар мүмкіндіктерді дұрыс пайдалана білсек, бүгінгідей дүние жүзін коронавирус індеті өз құрсауына алған күрделі заманда бір-бірімізді дұрыс түсініп, кез келген қауіп-қатерге бірлігіміз, достығымыз арқылы қарсы тұра алсақ, бұдан да үлкен жетістіктерге қол жеткізетінімізге сенімдімін және де көпшілікті сол жолда аянбай еңбек етуге шақырамын.

 

Владимир ТОХТАСУНОВ,

Парламент Мәжілісіне

Қазақстан халқы Ассамблеясынан сайланған депутат

Соңғы жаңалықтар

Алдағы апта күн жылынады

Ауа райы • Бүгін, 12:57

Сүйіспеншілік сабағы

Аймақтар • Бүгін, 12:15

Елордада күн жылына бастайды

Аймақтар • Бүгін, 10:57

Түрмеге кітап сыйлады

Аймақтар • Бүгін, 10:10

Жақсының аты өлмейді...

Руханият • Бүгін, 08:31

Теңдік түбі – бірлік

Елбасы • Бүгін, 08:03

Талдының маңын тазартты

Руханият • Бүгін, 07:38

Жол үстіндегі мұзтау

Оқиға • Бүгін, 07:34

Талдықұдық неден тарықты?

Аймақтар • Бүгін, 07:33

Ұқсас жаңалықтар