Қоғам • 01 Ақпан, 2023

Қобыз ұлықталған кеш

870 рет
көрсетілді
2 мин
оқу үшін

Қазақтың ежелден келе жатқан қасиетті музыкалық аспа­бы­ның бірі – қобыз. Ғасырлармен үндескен қобыз аспабы халқымыздың рухани азығы болып, анадан балаға, ұрпақтан-ұрпаққа мирас болып біздің заманымызға жетті. Бүгінгі таңда қобыздын екі түрі кең қолданыста. Біреуі – дәстүрлі қобыз болса, екіншісі – прима қобыз. Бұл – К.Байсейітова атындағы дарынды балаларға арналған мамандандырылған музыка мектебі оқушыларының да сүйікті аспабы.

Қобыз ұлықталған кеш

Осы мектепте Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мұғалімі Досымжан Тезекбаевтың 75 жыл­дық мерейтойына орай еске алу кеші өтті. Іс-шара Д.Тезек­баев атындағы камералык залда ұйымдастырылды.

Сөз басында К.Тезекбаевтың шәкірті, Білім беру ісінің үздігі, Мәдениет саласының үздігі, өнертану ғылымдарының кандидаты Ғалия Оразалиева салтанатты кеш прима қобы­зы­ның жаңа­р­тылған түрінің иесі Досымжан Күзенұлына арнал­ға­нын ай­тып, ол туралы біраз дерек келтірді.

– 30-жылдары өнер саласында өзгерістер болып, музыка мектептері ашылды. Сол тұста Ахмет Жұбановтың бас­та­масымен Халық аспаптар оркестрі өмірге келді. Жан-жақ­­тан талантты орындаушылар шақырылып, Д.Тезекбаев та осы ұжымға қабылданды. Оркестрде ішекті қылқобыз бола­тын. Ішектері қолдан жа­салған, дыбысы күңгірт, оркестрге сай келмейді. А.Жұба­новтың бастамасымен қыл­қобыз аспабына үшінші ішек тартылады. Осылай дүниеге прима қобызы келді, – деді Ғ.Оразалиева.

Оның айтуынша, классика­лық шығармаларды орындауға кел­генде қиындық туындап, үш ішекті қобызға төр­тін­ші ішек тартылыпты. Соның нәтижесінде қобызда ойнау­дың шеберлігі арта түседі. Орын­даушының тізесінен сырғып кетпеуі үшін сыртқы пішіні өзгер­тіледі. Көпжылдық тә­жіри­бенің нәтижесінде ың­ғай­лы пішінге келтіріледі. Бұл да Д.Тезекбаевтың ашқан жаңа­лы­ғы болатын.

1962-1982 жылдары Д.Тезек­баев К.Байсейітова атын­­­дағы мектептің директоры болып тағайындалды. 1968 жылы Д.Тезекбаевтың бастамасымен қазіргі мектеп салынады. Ол басшылық еткен жылдары композиция және хор дири­жерлеу сыныптары ашылып, скрипка, виолончель, қобыз­шылар ансамбльдері құрылады.

Аталған іс-шарада ардақты ұстазын еске алып, тағзым етіп кел­ген шәкірттері – Ха­лық әртісі, профессор Ғалия Мол­да­каримова, Назгүл Әбді­баева, Жұмагүл Таңшық­қо­жина. Кеште мектеп өнер­паз­дары өнер көрсетті.

 

Гүлфарам СТАМҚҰЛОВА,

К.Байсейітова атындағы мектеп-интернаттың қызметкері