![«Қазақстан халқына» қоры: Екі жылда атқарылған жұмыс](/media/2024/01/16/snimok-ekrana-2024-01-16-234001.webp)
Инфографикаларды жасаған – Зәуреш Смағұл, «ЕQ»
«Қордың барлық жұмысы серіктестерімізбен өзара әрекеттесуге негізделген, бірде-бір қайырымдылық жобасы оларсыз жүзеге аспайды. Осы сәтті пайдалана отырып, серіктестерімізге бірлескен жұмыс үшін алғыс білдіргім келеді», деп бастады сөзін Б.Жәмішев.
«Қор қызметінің басым бағыттары – Қазақстан Республикасының халқына денсаулық сақтау және әлеуметтік қолдау, білім беру, мәдениет және спорт салаларында қайырымдылық көмек көрсету. Төтенше жағдайдан зардап шеккен азаматтарға да көмек көрсетіледі. Қордың бағдарламалары ауылдық елді мекендер мен шағын қалаларға баса назар аудара отырып, еліміздің барлық 20 аймағында жүзеге асырылып жатыр.
Қор 67 қайырымдылық бағдарлама мен жобаларға бастама жасады. Оларды жалпы сомасы 177 млрд теңгеге іске асыру жоспарланған. «Қазақстан халқына» қоры иелік ететін қаржы ресурстарынсыз қайырымдылық жобаларына бастамашылық жасау және іске асыру мүмкін болмас еді. Қордың ресурстары қайырымдылық жарналары есебінен қалыптастырылды. Қазіргі уақытта қорға 196,6 млрд теңге түсті. Оның ішінде 2 жыл ішінде Қор жалпы сомасы 90,9 млрд теңгеге қайырымдылық көмек көрсетті. Бүгінгі таңда шығындар 90,9 млрд теңгені құрады, бірақ біз бекіткен және іске асырумен айналысатын жобалардың барлығы 177 млрд теңгені құрады», деді Б.Жәмішев.
Коллажды жасаған –Зәуреш Смағұл, «ЕQ»
Сондай-ақ ол 131 млрд теңгені 60 қазақстандық компания, 20 млрд теңгеден сәл астам соманы «Самұрық-Қазына» қоры аударғанын, ал 39 млрд теңге ірі донор-жеке тұлғалардан келіп түскенін хабарлады. Бұдан бөлек, халықтан да ақша аударымдары бар екенін атап өтті. Мысалы, бірнеше күн бұрын үш құрылыс компаниясынан балалар мен жастарға протез жасау жобасын іске асыруға 500 млн теңге түсті.
«Ұлттық әл-ауқат қоры туралы» заңға сәйкес, жыл сайын «Самұрық-Қазына» қоры таза табысының кемінде 7 пайызын «Қазақстан халқына» қоғамдық қорына аударатын болады. 2022 жылғы қаржылық есептіліктің қорытындысы бойынша «Самұрық-Қазына» қоры «Қазақстан халқына» қорына 66,6 млрд теңге көлемінде қаражат бөлді. Бұл ретте 20,6 млрд теңгесі алғашқы жарна ретінде түсті. Қалған сома келісімге сәйкес 2024 жылғы наурызға дейін жіберіледі. Бұл қаражат Қазақстан Республикасында онкологиялық аурулармен күрес жөніндегі 2023-2027 жылдарға арналған Кешенді жоспарда көзделген іс-шараларды іске асыруға және орфандық аурулары бар азаматтарды дәрілік препараттармен қамтамасыз ету жөніндегі бекітілген тәсілдерге сәйкес 2024 жылы дәрі-дәрмек сатып алуға жұмсалады», деді Б.Жәмішев.
Сондай-ақ «Лотерея және лотерея қызметі туралы» заңның 14-бабына сәйкес, ұлттық лотерея операторы «Сәтті жұлдыз» АҚ 2023 жылы Қорға 4,887 млрд теңге аударған. Бұдан бөлек, тұрғындардан қабылданған өтініштер мен үкіметтік емес ұйымдардың ұсыныстарын талдау негізінде қазақстандықтардың мәселелерін жүйелі шешуге бағытталған бірқатар қайырымдылық бағдарлама мен жоба қолға алынып жатыр.
«Денсаулық сақтау саласында 103,3 млрд теңгені құрайтын 12 қайырымдылық бағдарлама мен жоба жүзеге асырылып жатыр. Қор сирек кездесетін (орфандық) ауыр өмірге қауіп төндіретін және созылмалы аурулары бар 382 пациент дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етілген. Соның 296-сы – бала. 39 препарат сатып алынды. Оның 9-ы алғаш рет Қазақстанға әкелініп отыр. Олардың қатарында әлемдегі ең қымбат «Золгенсма» препараты бар. Сатып алудың жалпы сомасы 31,6 млрд теңгені құрады. Ахондроплазиямен ауыратын 10 бала сүйектің өсуін ықпал ететін инновациялық «Вокссого» (Восоритид) препаратын қабылдауды бастады.
Атаулы көмек көрсету бойынша кеңейтілген тәсілдер мен алгоритмдерді енгізу аясында 25 пациент шетелге емделуге жіберілді, оған 460 млн теңге жұмсалды. Шетелге біз бас медициналық ұйымдардың қандай да бір бағыттар бойынша қорытындылары бар ерекше жағдайларда жібереміз. Біріншіден, бұл аурулар біздің елде емделмейді. Екіншіден, ем ала алмаған, бюджеттен қаражат бөлінбеген жағдайда жіберіледі. Онкологиялық науқастардан шетелде емдеу бойынша өтініштер өте көп», деді Б.Жәмішев.
Сондай-ақ 13 аймақтағы 28 медициналық ұйымға офтальмологиялық скринингке, шала туылған нәрестелердің ретинопатиясын емдеуге арналған жабдықтар жеткізілді. Бұл дамымаған көру органдарын ерте анықтауға және емдеуге, балалардың мүгедектігін болдырмауға мүмкіндік береді.
«Асфендияров атындағы ҚазҰМУ университеттік клиникасында 2023 жылдың мамырынан желтоқсанына дейін мүйізді қабықты трансплантациялау бойынша 93 операция жасалды. Дәрігерлер қордың ақшасы қажет емес дейді. Біздің елде мәйіт донорлығы қайтадан іске қосылуы үшін заңды өзгерту керек. Біз Үкімет пен жұртшылықты трансплантация, мәйіт донорлығы туралы заңның өзгеруіне жол ашу үшін Денсаулық сақтау министрлігімен бірлесіп тиісті конференция өткіздік. Қазіргі таңда 4 мың адамға ағзаларды шұғыл трансплантациялау қажет. Шұғыл қасаң қабықты трансплантациялауды қажет ететін 304 пациент трансплантация арқылы көру қабілетін қалпына келтіре алды. Қазақстанда донорлық материалдың тапшылығына байланысты қасаң қабықтарды тасымалдау АҚШ-тан жүзеге асырылады», деді Б.Жәмішев.
Спикердің айтуынша, қатерлі ісікке қарсы күрестің 2023-2025 жылдарға арналған кешенді жоспарын іске асыру шеңберінде 2023 жылы онкологиялық қызметті жабдықтау бөлігінде 19,87 млрд теңге қарастырылған. Сондай-ақ онкологиялық аурулармен ауыратын азаматтарды дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуді қаржыландыру бойынша 17 млрд теңге бөлінген. Бес облысқа жоғары технологиялық заманауи онкологиялық құрал-жабдықтарды сатып алу жоспарланған. Атап айтқанда, 6 желілік электронды үдеткіш, 5 компьютерлік томограф сатып алыну жоспарланған. ҚазҰҒЗИ-ға бір навигациялық жүйе әкеліп қойылды.
«Қор озық емдеу технологияларын енгізетін отандық медициналық ұйымдардың пациенттерге медициналық көмек көрсету жобаларын қаржыландырады. «Балалар нейрохирургиялық қызметін дамыту» жобасы балалардың бас миының патологиясын емдеуде нейрохирургияның жоғары технологиялық әдістерін енгізу мақсатында республика өңірлеріндегі медициналық ұйымдарға заманауи құрал-жабдықтар әкелу жоспарланған. Жыл соңына дейін еліміздің 19 өңіріндегі 22 медициналық ұйым жалпы құны 3,4 млрд теңгеге заманауи құрал-жабдықтар алады.
Халыққа медициналық көмек көрсету сапасының негізгі құрамдас бөлігінің бірі – мамандардың біліктілігін арттыру. Осы мақсатта медициналық генетик пен ультрадыбыстық диагностика саласының 50 дәрігері шетелдерде, сондай-ақ қараша айында Түркияда 24 трансплантациялық үйлестіруші курстан өтті.
Серіктестерімізбен бірге 7 қалада – Атырау, Өскемен, Талдықорған, Шымкент, Тараз, Орал, Сарыағаш қалаларында дамуында ауытқуы бар балаларға ерте араласу орталықтарын аштық. 2024 жылы балалардың ерте мүгедектігін анықтау және алдын алу үшін тағы 6 орталық ашылады», деді Б.Жәмішев.
Қор басшысының айтуынша, әлеуметтік қолдау және оңалту саласында жалпы сомасы 15,9 млрд теңгені құрайтын 15 жоба жүзеге асырылып жатыр. Атырау, Өскемен, Талдықорған, Шымкент, Тараз, Орал, Сарыағаш қалаларында 7 ерте араласу орталығы ашылған. Талдықорған, Өскемен, Павлодар, Тараз және Шымкент қалаларында аутизм және басқа да психикалық ауытқулары бар балаларға арналған 5 орталық жұмысын бастады. Бұдан бөлек, тағы 9 орталық ашу жұмыстары жүргізіліп жатыр.
«Қор балалар мен жастарды оңалтудың техникалық құралдарымен қамтамасыз ету бойынша жобаларды қаржыландырады. Атап айтқанда, 29 жасқа дейінгі мүмкіндігі шектеулі балалар мен жастарды инновациялық протездік-ортопедиялық бұйымдармен қамтамасыз етеді. Қазіргі таңда 128 адамға, соның 29-ы бала, бионикалық және теңге сомасына модульдік протездер алынған. Жалпы сомасы 1,073 млрд теңгені құрайды. Тірек-қимыл аппараты бұзылған балаларды роботтандырылған құралдармен қамтамасыз ету бағдарламасы бойынша 13 экзоскелет дайындалып, балаларға үйінде пайдалануға берілді. Жақында техникалық оңалту құралдарының көмегімен үйде балаларды оңалту жобасы іске қосылды.
Оңалту орталықтарын қанша құрсақ та, балалардың осы орталықтарда болу уақыты шектеулі болатыны түсінікті. Сол себепті біз серіктестерімізбен бірге оңалту динамикасын жоғалтпау мақсатында арнайы жобаны жүзеге асыру мәселесін шештік. Мұндай балалардың отбасыларына үйге техникалық оңалту құралдары беріледі. Басынан бастап белгілі бір қаражат бөлінеді, прогреске байланысты оңалту уақытын ұзартуға қол жеткізетін адам саны едәуір артады», деді Б.Жәмішев.
Жаңа жобаны сынақтан өткізу үшін 4 қанатқақты өңір анықталған. Олар: Абай, Қызылорда, Павлодар облыстары және Шымкент қаласы. Жобаның сомасы – 4,5 млрд теңге. Ол сәтті жүзеге асса, мұндай бастама еліміздің басқа өңірлерінде де енгізіледі. Бұдан бөлек, «Тұсау кесер» жобасы қаржыландырылады. Соның аясында еліміздің 5 облысында мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған 5 дене шынықтыру-сауықтыру үйірмесі ашылған. Балалар бейімделген спортпен тегін айналыса алады.
«Алматыда 13 мектепте арбамен жүретін балаларды көтеруге арналған лифттер орнатылды. Инклюзия кәдімгі мектептерде ерекше балаларды оқыту мүмкіндігін қарастырып отыр. Көбіне баспалдақтар арбамен жүретін балалардың мектепке кіруіне кедергі келтіреді. Бізде тағы бірнеше қанатқақты жоба бар. Осы ретте, бұл балалардың мектептерге емін-еркін баруы үшін Шымкент пен Астанадағы оқу орындарын жабдықтаймыз», деді Б.Жәмішев.
Спикердің айтуынша, «Білім-инновация» лицейлерінің тәжірибесі қарастырылып жатыр. Соған сәйкес, түрлі саладағы мұғалімдерді дайындау жүзеге асырылмақ. Бұдан бөлек, «Болашақ инженерлер» жобасы аясында ауылдық жерлерде роботтық техника кабинеттерін жабдықтау көзделген.
«100 бала спорт залы» бағдарламасы аясында «24 балалар спорт залы» жобасы жүзеге асырылған. Соған сәйкес, еліміздің 9 облысында спорттық инфрақұрылымы төмен 24 шалғай қала мен ауылда 24 спорт залы ашылды. Спикердің сөзіне сүйенсек, «Қазақстан халқына» қоры қазақша күрес, бокс, гимнастика секілді спорт түрлеріне жабдықтар сатып алуға көмек көрсетеді.