Білім • 17 Мамыр, 2024

ҰБТ: 330 мыңдай талапкердің үміті

46 рет
көрсетілді
5 мин
оқу үшін

Кешегі күннен бастап еліміздегі 14 өңірде негізгі ұлттық бірыңғай тестілеу (ҰБТ) басталды. Ал төтенше жағдай жарияланған 6 (Ақмола, Ақтөбе, Атырау, Батыс Қазақстан, Қостанай, Солтүстік Қазақстан облыстары) өңірде тіркелу уақыты 20 мамырға дейін ұзартылды, ҰБТ 25 мамыр мен 12 шілде аралығында өткізіледі. Осы және өзге де негізгі ҰБТ төңірегіндегі сұрақтарға Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен жиында жауап берілді.

ҰБТ: 330 мыңдай талапкердің үміті

Коллаждарды жасаған – Алмас МАНАП, «EQ»

Баспасөз мәслихатында сөз алған Ұлттық тестілеу орталы­ғы­ның директоры Болатбек Әбдірәсілов талапкерлердің көбі тестілеуді қазақ тілінде тапсыруды таңдағанын жеткізді. Оның сөзіне қарағанда, қазіргі таңда 330 мыңға жуық өтініш қа­былданды. Өткен жылмен салыс­тырғанда тестілену­ші­лер­дің саны 19 мыңға артқан, бұған еліміздегі демографияның өсуі себеп. 2023 жылы 162 мың талапкер ҰБТ-ны 291 мың рет тап­сырған еді. 6 облыста өтініштер қа­был­дау әлі де жалғасып жат­қанын ескер­сек, бұл сан әлі де өсуі әбден мүм­кін.

«Талапкерлердің басым бөлігі, яғни 75%-ы емтиханды қазақ тілінде тапсыруды таңдаған. 25%-ға жуық тесті­ле­нуші орыс тілін, 221 адам ағыл­шын тілінде тапсыруды ұйғарды. Тестілеу форматы өзгеріссіз қалды: талапкерлер үш міндетті және екі таңдау бойынша екі пәннен тест тапсырады. «Оқу сауаттылығы» мен «Математикалық сауаттылық» міндетті пәндерінен тапсырмалар саны 5 сұраққа қысқарды. Бұл бейінді пәндер бойынша сұрақтар санын 40-қа дейін арттыруға мүмкіндік берді. Соны­мен қатар бейіндік пән­дер­де берілген тізімнен сәй­кес­тікті анықтауға арналған 5 тапсырма қосылды. Осылайша, ҰБТ тап­сырмалар саны өз­геріс­сіз қа­ла­ды, жалпы 120 сұрақ. Оның ішінде «Қазақстан тарихынан» 20, «Оқу сауаттылығынан» 10, «Математикалық сауатты­лық­тан» 10 және екі бейінді пән бойынша 40 тапсырма. Жоғары ұпай – 140, бұл да өзгеріссіз қалды. Тестілеудің жалпы уақы­ты – 4 сағат (240 минут)», деді Б.Әбдірәсілов.

Ұлттық тестілеу орталығы басшы­сының баяндауынша, өткен жылдар­да­ғыдай, 2024 жылы ҰБТ-да ерекше білім беру қажеттілігі бар талапкерлерге ұсынылатын қосымша 40 минут уақыт сақталады. Со­ны­мен қатар көру қабі­леті бұзылған балалардың ыңғайы үшін сызба және диаграм­маларсыз сұрақтар әзір­­­ленді. Қабылданған шаралар нәти­же­сінде тестілеуге қаты­са­тын мүмкіндігі шектеулі балалар саны артып келеді. Егер 2021 жылы ҰБТ-ға 90 талапкер қатысса, 2022 және 2023 жылдары олар­дың саны 500 адамға жетті.

«Негізі, министрлік білімді талап­кер­­лердің жоғары оқу орындарына қабылдануына мүдделі. Сондық­тан ҰБТ өткізу барысында бізге акаде­мия­­лық адалдықты қамтамасыз ету ма­­ңызды. Осы мақсатта 2022 жылы енгізіл­ген «1 компьютер – 2 камера – 1 тесті­ленуші» қағидаты сақ­талады. Сон­дай-ақ өткен жылдан бастап тест нұс­қа­лары таңбаланғанын атап өткен жөн. Яғни ҰБТ-ға қатысушылардың әрқайсысында жеке тест нұс­қасы болады. Тыйым салған заттарды тестілеуге кіргізуге тырысқан, тестілеуде ереже бұзған талапкерлердің нәтижелері жо­йылады. Осы орайда Ұлт­тық тестілеу орта­лы­ғы тест тап­сырмаларының сапасына ерекше көңіл бөлетінін айтып өтейін. Мысалы, қаңтар ҰБТ-сында мазмұны бойынша қана­ғат­тандырылған апелля­ция­лық тапсырмалардың саны – 49 бірегей сұрақ, ал наурыз ҰБТ-сында 21 бірегей сұрақ болды. Әзірлеушілерді, тестілеу бойынша сарапшыларды, орталық мамандарын халықаралық тәжіри­беге сәйкес тапсырмаларды тиім­ді әзірлеуге, сараптауға оқыту мақсатында министрлік Дү­ние­жүзілік банктің «Орта білім беруді жаңғырту» жобасы­мен 350 адамды арнайы курс­тан өткізді»,  деді спикер Б.Әбдірәсілов.

Орталық басшысының айтуынша, Ұлттық тестілеу орталығының жұмысы тестілеуді сапалы, адал өткізуге ғана емес, сонымен қатар ҰБТ-ға дайындалуда талапкерлерді қолдауға бағытталған. Мысалы, орталық талапкерлерге тегін онлайн сабақтар, байқау сынақтарын, қажетті оқу материалдарын ұсынады. Оқу жылының басында орталық сайтында тест тапсырмалары құрастырылған оқулықтар тізімі мен тест жос­пары; «Қазақстан тарихы» және «Дүниежүзі тарихы» пәндері бойынша 100 тарихи дата тізімі; «Информатика» пәнінен терминдер тізімі; «Қазақ әдебиеті» және «Орыс әдебиеті» бойынша әдеби шығармалар тізімі жария­ланды.

«Қатысушылар тестілеу қоры­­тын­ды­сымен келіспеген жағ­дайда бірден апелляцияға бере алады. Талапкерлер тест нәти­желеріне сұрақтардың маз­мұны бойынша да, техни­калық себептер бо­йын­ша да апелляцияға бере алады. Сұрақ­­тар­дың мазмұны бойынша апелляция тестілеу аяқтал­ған­­нан кейінгі алғашқы 30 минутта беріледі, бұны дәлелді түсініктемемен негіздеу керек. Егер тестіленуші дұрыс жа­уапты табуға кедергі келтіретін тапсырма шарттарында фраг­мент­тің (мәтін, схема, сызбалар, кестелер) жоқтығын анық­таса, тех­ни­калық себептер бо­йынша апелляцияға беруге құқылы. Апелляция бойынша өтініштерді Республикалық апел­ляциялық комиссия 30 жұ­мыс күні ішінде қарайды. Атап өтсек, биылдан бастап комиссия отырысы басталғанға дейін апелляцияны жеке кабинет арқылы қайтарып алуға болады», деді орталық бас­шысы Б.Әбдірәсілов.