Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі әзірлеген еліміздің 2030 жылға дейінгі көші-қон саясатының тұжырымдамасының негізгі ережелерін Премьер-министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева егжей-тегжейлі түсіндіріп берді.
Оның айтуынша, қазір көші-қон саясаты қоғамдағы, экономикадағы, сондай-ақ әлемдегі өзгерістердің айқын көрсеткішіне айналып отыр. Сондықтан көптеген ел өз көші-қон саясатын қайта қарап жатыр. Еліміз де бұл бағытта нақты қадамдар жасап, көші-қон жүйесін заман талабына сай жаңартып келеді. Ол ашық әрі айқын болып, ең бастысы мемлекет пен азаматтардың мүддесіне қызмет етуге тиіс.
«Үкімет қабылдаған 2030 жылға дейінгі көші-қон саясатының тұжырымдамасында экономиканың қажеттілігі, азаматтардың мүддесі мен ұлттық қауіпсіздік мәселелері жан-жақты қарастырылған. Ең алдымен, біз Қазақстан азаматтарының мүддесін басшылыққа аламыз. Шетелдік жұмыс күші тек нақты кадр тапшылығы бар салаларға ғана тартылады. Көші-қон бағыт-бағдары өңірлер мен нақты жобалардың сұранысына сай қалыптасады», деді ол.
Бұл ретте «Заң және Тәртіп» қағидатының сақталуына басты назар аударылады.
«Заң бәріне ортақ. Сондықтан көші-қон талаптарын бұзғандар жауапкершіліктен сырт айналып кете алмайды. Бұл талап мигранттарға да, жұмыс берушілерге де бірдей қолданылады. Қауіпсіздік елге кіруден бастап, елден шығуға дейін толық қамтамасыз етіледі. Біздің мақсатымыз – Қазақстанға заңды сыйлайтын, мәдениетімізді құрметтейтін адамдардың келуі», деп атап өтті министр.
Жаңа тәртіп осы жылдың қаңтарынан бастап енгізіледі. Шетел азаматтары, соның ішінде этностық қазақтар алдын ала іріктеуден өтеді. Оған мемлекеттік тілді білу тесті, цифрлық сауалнама, уәкілетті органдардың тексерулері және әңгімелесу кіреді.
Вице-премьердің айтуынша, мемлекеттік қолдауға үмітті қандастарымызға арнайы тәртіп бар. Мемлекеттік жеңілдіктер мен қолдау бағдарламаларын пайдалану үшін олар қандас мәртебесін рәсімдеп, еңбек күші тапшы өңірлерге қоныстануы керек. Бұл – Ақмола, Абай, Қостанай, Павлодар, Атырау, Батыс, Шығыс пен Солтүстік Қазақстан облыстары.
«Біз отандастарымызды мемлекеттік стратегияны ұстануға шақырамыз. Өңірлік квотаға кірген қандастар көшіп келген кезде 5 жылға әлеуметтік келісімшарт жасайды. Мемлекет оларға көшуге, баспана мен жұмысқа орналасуға көмектеседі. Ал егер отбасы бес жыл өтпей басқа өңірге көшсе, алған көмекті қайтаруға тиіс болады», деп түсіндірді А.Балаева.
Сонымен қатар балама жол да бар. Яғни мемлекеттік қолдаусыз, жалпы тәртіппен тұрақты тұруға рұқсат алуға мүмкіндік бар. Бұл жағдайда өңірді азамат өз қалауынша таңдай алады.
Министрдің айтуынша, жаңа көші-қон саясаты кезең-кезеңімен енгізіледі. Қоғамның, бизнестің, сондай-ақ өңірлердің пікірі ескеріледі. Заңды құрметтейтін, адал азаматтарға әрдайым басымдық беріледі. Цифрлық құралдар заңсыз әрекеттер мен жалған құжаттарды жоюға мүмкіндік береді.
«Көші-қон мәселесі заңды, қауіпсіз әрі бақылауда болуға тиіс. Тек сонда ғана ол мемлекетіміз бен азаматтарымыздың мүддесіне сай келеді», деп сөзін түйіндеді А.Балаева.
