Ынтымақтастықты арттыруға ықылас зор

Кеше Премьер-Министр Кәрім Мәсімов елімізге ресми сапармен келген Венгрия Премьер-министрі Виктор Орбанмен кездесті. Кездесу барысында тараптар екі жақты ынтымақтастықты да­мыту, оның ішінде көлік ин­фра­құрылымы, білім беру, ден­сау­лық сақтау және мәдениет сала­­ларындағы мәселелерді талқы­лады. Қазақстан Премьер-Министрi Кәрiм Мәсiмов Венгрия Үкiметі басшысына ресми са­пар­­мен елiмiзге келгені үшiн алғы­сын бiлдiрдi. «Осы сәттi пайда­лана отырып, Венгрияға сапарым барысында менi жылы лебiзбен қарсы алғандарына ризашылығымды бiлдiргiм келедi. Бүгiнгi келiссөздердiң дәс­түрлі саяси диалогтан өзгеше өткенiмен келiсемiн. Бүгiн Қа­зақстан Президентi Нұрсұлтан На­зарбаевпен Премьер-министр Виктор Орбанның кездесуi барысында және үкiметаралық кездесулер нәтижесiнде өзара әрекеттестiк өте жоғары деңгейде аталды деген ойдамын. Бiздiң елдерiмiздің ынтымақтастығына сеп болар ортақ мәселелер өте көп. Венгрия – Еуропада орна­лас­­қан әрi ЕО-ға мүше мемле­кет. Қазақстан – Азияда орналас­қан, ЕАЭО мүшесi, әрi Қытай­дың көршiсi. Бұл бiздiң елдерi­мiз үшiн стратегиялық әріптес­тiк пен ын­тымақтастықты ұйымдастыруға сеп болуы мүмкiн. Бүгiн болашақта жемiсiн көретiн iстер қолға алынды. Бұл жұмысымыздың нәти­жесiне жақын уақытта көз жет­кiзетiнiмiзге сенiмдiмiн», дедi К.Мәсiмов. Ал Венгрия Премьер-ми­нистрі В.Орбан өз кезегін­де «Бiздiң арамыздағы ынтымақ­тастық дәстүрлi әріптестік байланыстар шегiнен шығатынын айтқым келедi. Қазақстан Премьер-Министрiнің Венгрияға келуi бiзге үлкен әсер еттi. Оның сапары Қазақстан мен Венгрия арасындағы достық қа­тынастарға алып келдi. Бiз мұндай қатынастардың орнағанына өте қуаныштымыз және Қазақстанға қуана-қуана келемiз», дей келе, Венгрия мен Қазақстан арасында туыстық қатынастардың бар екенiн тiлге тиек еттi. «Бiз Брюссельге барғанда онда өз туыстарымызды кездестiре алмаймыз. Ал Қазақстанға келгенде мұнда өз туысқандарымыздың бар екенiн жақсы сезiнемiз», деді Венгрия Үкіметінің басшысы. Осы ретте ол кездесуге Венгрияның 11 Үкiмет мүшесiнiң 6-уы келiп отырғанын атап өттi. В.Орбан, сондай-ақ, Қазақстан әлемнің ең жылдам дамушы мемлекеттерінің бірі екенін атап өтті. «Соңғы 20 жылда мұнда зор ілгерілеу жүзеге асты. Сондықтан, біз Қазақстанмен терең ынтымақтастықты дамы­ту­дың мақсаттылығына сенімдіміз», деді Венгрия Премьер-ми­нистрі. «Қазақстан – әлемде тез дамып келе жатқан мемлекеттердiң бiрi. Соңғы 20 жылда ел күр­делi өзгерiстерді бастан өткере оты­рып, даму үстінде. Сол себептi Қазақ­станмен терең ынтымақ­тас­тық орнату маңызды деп есеп­тей­мiз», деп толықтырды сөзін В.Орбан. Кездесу қорытындысы бойынша бірқатар екіжақты құ­жат­тарға қол қойылды. Атап айт­қанда, Үкімет басшылары К.Мә­сімов пен В.Орбан Қазақстан-Венгрия стратегиялық кеңесін құру туралы меморандумға қол қойды. Қазақстанның Бас прокуроры Асхат Дауылбаев пен Венгрияның Әділет министрі Ласло Трочани Қыл­мыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек туралы келі­сімге қол қойды. Кәсіптік білім беру және оқыту саласындағы ынты­мақ­тастық бойынша Өзара түсіністік туралы меморандумға Білім және ғылым министрі Аслан Сәрінжіпов пен Венгрияның Ұлттық экономика министрі Михай Варга  қол қойды. Ауыл шаруашылығы министрі Асылбек Мамытбеков пен Венгрияның Сыртқы экономикалық және сыртқы істер министрі Петер Сийярто ауыл шаруашылығы жобаларын қаржыландыру үшін бірлескен қор құру шарттары бойынша алдын-ала келісімге қол қойды. Үкімет басшыларының келіс­сөздері нәтижесінде, сондай-ақ, мұнай, ядролық өнеркәсіп сала­ларындағы ынтымақтастық бойынша келісімдерге қол жеткізілді. Сол сияқты, тараптар Астана мен Будапешт арасында тікелей әуе қатынасын ашу және Венгрияда оқитын қазақстандық студенттер санын арттыру жайында келісті. Оған қоса, Қазақстан Венгрия азаматтары үшiн визасыз режім орнатпақ, ал өз кезегiнде Венгрия бiздiң елдiң азаматтары үшiн бұл тәртiптi шенген режімi аясында жеңiлдетпек. Кеше, сондай-ақ, Венгриядан келген делегацияның және қа­зақ­стандық бизнес өкілдерінің қатысуымен арнайы бизнес-форум өткен болатын. Екі елдің Үкімет басшылары түстен кейін осы бизнес-форумға қатысты. Бизнес-форумда да Қазақстан Үкіметінің басшысы Кәрім Мәсімов елдер арасындағы ынтымақтастық жоғары деңгейге көтерілгенін атап өтті. «Бүгінгі бизнес-форум Қа­зақ­стан мен Венгрияның бизнес қоғамдастығы арасындағы өзара мүдделестікті білдіреді. Қазіргі уақытта ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеру үшін жақсы жағдай қалыптасып отырғанына сенімдімін», деді К.Мәсімов. Үкімет басшысы өз сөзінде Қазақстан экономикасының басымдығы әлемдік нарықтарда орын алып отырған энергия тасымалдаушылар құнының арзандауына байланысты экономиканы трансформациялау болатындығын баса айтты. «Осыған байланысты біз мем­лекеттік және жеке сектор есебінен қаржыландыру арқылы әлемдік деңгейдегі инфрақұрылымдарды дамытудамыз. Бұған қоса, біз инновацияға және алдыңғы қа­тарлы технологияларға баса мән бере отырып, индустрияландыру бойынша ауқымды бағдарламаны жүзеге асырудамыз. Бұл жобаларды табысты жүзеге асыру біздің басымдығымыз болмақ», деді Қазақстан Премьер-Министрі. Кәрім Мәсімов, сондай-ақ, соңғы жылдары әлемдік қоғам­дас­тықтың Орталық Азияға қызы­ғушылығы артып келе жатқанын тілге тиек етті. «Соңғы жылдары әлемдік қоғамдастық тарапынан біздің өңірге қызығушылықтың артып келе жатқанын көріп отырмыз. Біз көршілеріміз Ресеймен, Қы­таймен, сонымен қатар, серік­тестеріміз Еуропалық одақпен, АҚШ-пен жолға қойған дос пейіл­ді, сындарлы қарым-қатына­сы­мызды мақтан тұтамыз», деді ол. Сонымен қатар, К.Мәсімов өңірдің ау­қымды әлеуетін жү­зеге асыру үшін Қазақстан Пре­зиденті жаңа ұлттық жобаны іске қосқанын, яғни Алматыны өңірлік қаржы орталығына айналдырғанын баса айтты. «Қазақстан сіздердің қыз­меттеріңіз үшін, өңірдегі нарық­тарға шығуларыңыз үшін өте ыңғайлы орналасқан», деді К.Мә­сімов венгриялық әріптесіне қарата. Виктор Орбан өз кезегінде Венгрия тарапы мақсатты түр­де Қазақстанмен терең ынты­мақ­тастықты дамытуға мүдделі екенін атап өтті. «Біз мамырда өтетін Астана экономикалық форумына шақыру алдық. Сонымен қатар, ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесіне міндетті түрде қатысатын боламыз», деп қосты В. Орбан. Сондай-ақ, ол мәдениет және білім беру саласындағы ынтымақтастық өте маңызды екенін атап өтті. «Будапеште Астананың аты берілген көше бар. Бізде қазақстандық студенттер білім алуда. Бүгінгі келіссөздердің нәтижесінде  Астанадан Венгрияға оқуға келетін студенттер саны 200-ге дейін артатын болады», деді В. Орбан. Сөзінің соңында ол Венгрия тарапынан келген делегацияның сапары табысты өткенін атап көрсетті. Венгрия Премьер-министрi Виктор Орбан Еуропалық одақ пен Еуразиялық экономикалық одақтың арасында ешқандай қайшылық жоқ деп есептейдi. «Бiз Еуропалық одақ пен Еуразиялық экономикалық одақтың арасында ешқандай қайшылықтарды көрiп тұрғанымыз жоқ. Бiз аталмыш одақтар арасында тығыз қарым-қатынас болғанын қалаймыз. Бiз Венгрия мен Қазақстанды Лиссабоннан Владивостокқа дейiн созылатын бiр одақтың аясында байланыстыруды құп көремiз», деді ол Қазақстан-Венгрия бизнес-форумында. Форумға екi жақтан шамамен 300-ге тарта кәсiпкер қатысты. Форумның қорытындысында да бiрқатар келiсiмдер мен ме­мо­рандумдарға қол қойылды. Динара БІТІКОВА, «Егемен Қазақстан».