Германия соты Каталонияның бұрынғы көшбасшысы Карлес Пучдемонды Испанияға экстрадициялау жөнінде шешім шығарды. Алайда оны дербес мемлекет болуға талпынысы үшін емес, референдум өткізіп, бюджет ақшасын негізсіз жұмсағаны үшін айыптап отыр.
Испания билігі Пучдемонды бүлік бастады деген айыппен 30 жылға қамауға үміттенген болатын. Әйтсе де, Германия сотының шешімі оған кедергі келтіреді. Пиреней түбегінде мемлекет қаржысын жымқырып, жемқорлық жасағандар 2-3 жыл аралығында түрмеге қамалады. Ал алғаш рет қаржылық қылмыс жасағандарға кешірім жасалуы да мүмкін.
Естеріңізде болса, Каталония былтыр тәуелсіздік алу жөнінде референдум өткізген болатын. Автономиялық аймақ халқы егемендікті қолдаса да, Испания билігі референдумды заңсыз деп таныды.
Ақыры Каталония президенті К.Пучдемон бастаған бірқатар шенеуніктер қудалаудан қашып, 2017 жылғы қазанда Бельгияны паналаған еді. Өз кезегінде Испания соты оған халықаралық іздеу жариялады. Биыл Финляндиядан Бельгияға көлікпен кетіп бара жатқан кезде Германия полициясы оны тұтқынға алды.
Әзірге К.Пучдемонды Испанияға нақты қай күні экстрадициялайтыны белгісіз. Бұған дейін Испания жоғарғы сотының өкілі, Каталониядағы референдумға қатысты істі жүргізіп жатқан судья Пабло Льярена Германия тарапы К.Пучдемонды бүлікке қарсы айыптамаса, Еуропа жоғарғы сотына шағымданатынын жеткізген болатын Әзірге судья жаңа шешімге қатысты пікір білдірген жоқ.
Дереа аймағы билік қолына өтті
Сирия мемлекетінің қарулы күштері көтерілісшілер басқаратын Дереа қаласын қайтарып алды. Ел президенті Башар Асадқа қарсы бүлік осы қаладан басталған.
Үш апта бойы Ресей ұшақтары мен әскери полициясының қолдауымен Сирия билігі сарбаздары бірнеше маңызды операция жасады. Нәтижесінде әуе шабуылы мен зымыранмен атқылау бүлікшілерге қиын тиді.
БҰҰ қазіргі таңда аталған аймақтың екі жүз мыңнан астам тұрғыны соғыс салдарынан босып кеткенін келтіреді. Олардың 70 пайызға жуығы көрші Кунейтра провинциясында бас сауғалаған. BBC арнасының хабарлауынша, Дереадағы бүлікшілер қаруын өз еркімен тастауға келісім бергелі Иордания шекарасын паналаған он мыңдаған адам үйіне қайтып келген екен.
Дереаны Б.Асад әскерінің қайтарып алуының маңызы зор. Өйткені шаһардың стратегиялық мәні ерекше. Оның үстіне, Дереадағы көтерілісшілердің қаруды өз еркімен тастауының тағы бір себебі – елде деэскалация аймақтарының құрылуы. Сирия мәселесіне қатысты Астана процесінің кезекті раунды кезінде осындай шешім қабылданғаны белгілі. Сол шешімге сәйкес, Иран, Түркия және Ресей кепілгер мемлекет ретінде Сирияда деэскалация аймақтарын құруға келіскен болатын. Бұл да Астана келіссөздерінің маңызын көрсетеді.
Трамп НАТО-ны сынға алды
Брюссельде НАТО-ның кезекті саммиті өтті. Жиында ұйымға мүше мемлекеттер басшылары ең маңызды мәселелерді талқылады. Іс-шараның ашылу салтанатында сөз сөйлеген ұйымның бас хатшысы Иенс Столтенберг бұдан әрі де Еуропа мен Солтүстік Америка бірлесе жұмыс жасай беретінін мәлімдеген.
Сонымен қатар жиында Ирактағы жаттығу миссиялары жалғаса беретіні, Иордания мен Туниске қолдау көрсетілетіні айтылды. Й.Столтенберг НАТО мүшелері қорғаныс саласына бөлінетін қаржының ұлғаятынын да жеткізді. Биыл ұйымға мүше 8 мемлекет ішкі жалпы өнімнің 2 пайызын ортақ қорғанысқа бөлсе, НАТО-ның қалған мүшелері 2024 жылға қарай осы деңгейді бағындыруды жоспарлап отыр.
АҚШ президенті Дональд Трамп саммитте сөйлеген сөзінде ұйымға мүше мемлекеттер қорғанысқа бөлетін қаржыны ІЖӨ-нің 4 пайызына дейін ұлғайтуы қажет деп санайтынын мәлімдеді. Алда-жалда бұған келіспесе, Вашингтон ұйымнан шығатынын да жеткізді. Ақ үй басшысының мұндай шешімі баршаны таңғалдырды.
Әзірге Д.Трамптың сөзі қаншалықты шынайы екенін тап басып айту қиын. АҚШ тарапы НАТО-дан шығуы үшін әуелі Сенаттың келісімін алуы тиіс. Яғни бұл ел президентінің ғана құзырындағы шаруа емес. Алда-жалда Ақ үй НАТО-мен қарым-қатынасын үзсе, альянстың әлсірейтіні анық. Ендеше, Д.Трамптың кезекті мәлімдемесі Еуропаның тағы да бас ауруына айналып отыр.
Шолуды дайындаған
Абай ОТАР