Оқшауланбай, ортаға ойыс

Таяуда бір орыс азаматымен сапарлас болып, әңгімелесудің реті түсті. Айта кетерлігі, бұл кісі көрген- түйгені мол, әңгіменің майын тамызатын адам екен. Үлкен әжесін де, өзінің анасын да тіліне тиек ете отырып, сол кісілерден естіп едім деп, біраз жайттарды сөз етті. Әсіресе, «Смысл жизни – в общении», «Чем выше забор соседа, тем дальше он от тебя» деген сөздері жадымда қалып қойыпты. Бір қызығы, кейінде «Егемен Қазақстан» газетінен «Құдайы көрші» атты көлемді мақаланы оқып отырғанымда осы сөздер есіме қайтадан оралды. Ойлары озық, қаламдары ұшқыр журналистер Анар Төлеу­ханқызы мен Қарашаш Тоқ­санбайдың бірлесіп дайындаған бұл мақаласы менің жадымды жаңғыртып қана қойған жоқ, сондай-ақ, ол көңіл­ді күпті етіп жүр­ген бүгінгі күн тәр­тібінің ең өзекті бір мәселесін қоз­­ғауы­­мен маған үлкен әсер қал­дыр­­ды. Расын­да, «Көрші ақысы – Тәңірі ақы­сы» деп, көршісін құдай­дай сый­лаған кешегі қайма­на қазақ уақыт өте келе мүлдем өзге күйге түседі деп ойладық па? Мақала автор­лары осыны меңзей­ді, мә­се­ленің астарына үңіле келе, тер­ең­­­­­нен талдауға ұмтылады, тұйық­тықтан шығаратын жолды бірге іздесуге шақырады. Мақала осы­ны­сымен құнды, әрі мейлінше маңыз­ды. Ең бастысы, бұл тақырып мем­лек­етіміздің ішкі және сыртқы сая­сатына тікелей қатысты десем, қате­лесе қоймаспын. Ендеше, көп болып кеңесіп, келелі мәмілеге келсек, қане?! «Көңіл көңілден су ішеді» деген сөз бар. Ой таразы­сы­на салып көрсеңіз, адам­ның көңі­лінің көтеріңкі бо­лып, айнала­сын­дағыларға адам­гер­шіліктің, татулықтың, мейірбан­дылықтың, жақсылықтың нұрын шашып жүргеніне не жетсін, шір­кін. Ал, мұндай ахуалдың кө­рші­лер­дің арасында түбегейлі орны­ғып жатуы, түптеп келгенде, ел бірлі­гінің сенімді кепілі емес пе? Сондай-ақ, барыс-келіс, алыс-бе­ріс дейтін сөздер ұдайы қатар, қо­сар­­лана айтылады. «Беріс­песең – алыс­пайсың, алыспасаң – алыс­тай­­сың» деген қанатты сөз және бар. «Тыққаның жоғалт­қаның, бер­ге­­нің тапқаның», – деп те бекер ес­кер­­тіл­­меген. Ал бұл тек сөздің ұй­­қа­сы үшін қол­данылмаған, дана хал­­қы­мыз кенеулі сөзді мәнерлі кес­­­те­легенде неғұрлым ұғынықты болуын ескер­ген әрі мәселенің сая­си-әлеу­­меттік жағына да терең мән берген. Иә, оқшаулану ешуақытта еш­кімге абырой әперген емес. Көр­ші­лер­дің мамыра-жай қа­рым-қа­ты­настарын орнықтыру­дың сыр­тында, мемлекеттердің де бір-бірімен тығыз байланыста болуы бізге аса қажет-ақ. Әсіресе, Қазақ­стан үшін оқшаулану саясаты жеңіліспен тең екендігін айтып жатудың өзі артық. Мен мұны бекерден бекерге айтып жатқаным жоқ. Қазір әр жерден: «жерімізді қытай­ларға беріп қойдық», «ел байлығы шетел­дерге тегін сатылып кетіп жа­тыр», «ұлттық мүдде ескерусіз қалу­да» деген тәрізді әңгімелер жиі ес­ті­луде. Шындап келгенде, ашық эко­но­­мика жағдайында біздің өзге мем­ле­кет­термен достық қарым-қатынас­та болуымыз тіптен де аңқау­лық пен кіріптарлықтың көріні­сі емес екендігі есте болға­ны ләзім. Кері­сінше, «көрші­леріміз­­бен дұ­рыс қарым-қатынас орнық­тыру ар­қылы еліміздің қарыш­тап дамуы­на толық жол ашып отыр­мыз», деуге толық негіз бар. «Досы көп елдің ырысы көп» деген­дей көрші­лері­мізбен тату болайық, ағайын! «Құдайы көршінің» де көздегені осы. Кенжеболат ЖОЛДЫБАЙ, саясаттанушы АСТАНА