Қарағандының құрметі

Күні кеше ғана тұңғыш ғарышкеріміз, Халық Қаһарманы Тоқтар Әубәкіров жетпістің белесіне шықты. Қыранымыз шетсіз-шексіз кеңістікті 1991 жылдың 2 қазанында бағындырған. Демек, алда бізді қазақстандықтың ғарышқа тұңғыш ұшуының ширек ғасырлық тойы күтіп тұр. Бәрінен бұрын осылардың мүбәрак мерекеміз – Қазақстан Тәуелсіздігінің 25 жылдығымен орайласып тұрғанын айтсаңызшы! Қазақтың тұңғыш ғарышкері жетпіс жастың асқарына абыройлы жеткенінде Арқа төсіндегі жерлестері жолынан жығылмады. Әуелі мерейтой иесін Қарағанды облысының әкімі Нұрмұхамбет Әбдібеков қабылдап, сый-құрмет көрсетті. Бұл кездесуге Тоқтар Әубәкіров жалғыз келмеген еді. Әкімнің кеңсесінде Қаһарманмен бірге ғарышқа самғаған Кеңес Одағының Батыры Александр Волков пен Австрияның алғашқы ғарышкері Франц Фибек және басқа да мәртебелі меймандар болды. «Мемлекет басшысының таң­дауы дәл Сіздей жерлесімізге түс­кенін біз ерекше мақтан етеміз», деген өңір басшысы тау тұлғалы батырдың иығына шапан жауып, ғарышкердің өз бейнесі салынған картинаны сыйға тартты. Батыр болса шапанды шешіп алып, өзінің тойына Ресейден арнайы келген қадірменді ақсақал, адамзат тарихында ғарышты алғашқы болып бағындырған Юрий Гагариннің досы, сынақшы-ұшқыш, Кеңес Одағының Батыры Георгий Мосо­ловқа тарту етті. – Бала кезімде мен жұлдызды аспанға жиі қарап, ұшқыш болуды ар­мандадым. Талғат Бигелдинов пен Нұркен Әбдіровті үлгі тұттым. Біздер – соғыстан кейінгі жылдары туған балалар осы батырлардың ерлік істері негізінде тәрбиелендік. Қазір жұрттың бәрі менен «Анаңыз сауат ашпаған адам болыпты, сонда сіз қалай жақсы оқыдыңыз? Алыстағы ауылда ұшқыш болуды армандап және де оны іске асыру қалайша мүмкін болды?», деп сұрайды. Иә, менің анам оқымаған адам еді. Бірақ та ол кісі маған өз күшіме сенуді және қандай жағ­дайда болсын адам болып қалуды үйретті. Менде бірге туған бауыр деген болмады, ата-анам өмірден ерте кетті. Қазір қарап отырсам, мен тек халқым үшін ғана алға жүр­ген екенмін, – деп ағынан жарыл­ды Алаштың бағына біткен арда азамат. Ғарыш қыранын сол күннің ертеңінде туған жері Қарқаралы құшақ жая қарсы алды. Бұл жерде Тоқтар Әубәкіров облыс әкімімен бірге Қазақстан Республикасы азама­тының ғарышқа алғаш ұшуы­ның құрметіне орнатылған «Ұлы дала елі, Сарыарқадан ғарышқа» деп аталған ескерткіш ұстынның ашылу салтанатына қатысты. Бұл шараны атқарған соң бір қауым ел батырдың ата-бабасы жатқан қорымға барып, марқұмдардың рухтарына тағзым етті. Бұдан кейін мерейтой иесі мен қонақтар ақбоз үйлер сап түзеген ауылға келіп, театрландырылған қойы­лымды, мерекелік концертті тамашалады. Той үстінде өңір басшысы Тоқтар Әубәкіровті тағы да туған күнімен құттықтап, мерейтой ие­сіне темір тұлпардың кілтін табыс етті. Мерекелік шара иппод­ромда жалғасын тауып, бұл жерде қонақтар ұлттық спорт түр­лері бойынша өткен жарыстарды қызықтады. Мерейлі жиынға бірқатар өнер адамдары да арнайы келіп қатыс­қан еді. Олардың қатарында Қа­зақстанның халық әртісі Бибігүл Төлегенова, атақты композитор, танымал әнші Ескендір Ха­сан­ғалиев және белгілі ақын, халықаралық «Алаш» әдеби сый­­лығының лауреаты Серік Тұр­ғынбеков болды. Қарап отырсақ, жетпіске келді деуге ауыз бармайтын Қаһарман ғарышқа ұшқанында тура 45 жас­та болыпты. Отызында орда бұ­зып, қырқында қамал алған баты­рыңыз бүгінгі күнде атақ-даңқ­қа зәру емес. Елінің батасын, Елба­сының алғысын, ерлігінің баға­сын әлдеқашан алған. Десе де, ол он сегіз мың ғаламды шарлап кет­кенінде де, бүгінгідей мұратына жет­кенінде де қаталап сүйген хал­қының мерейіне шөлдейді де жүреді. Айналып-толғанған қара орман халқы да қыран тектес ұл дегенде қошемет-құрметтен аянған емес. Кеше көкке көтерді, бүгін жет­пісінде аяғын жерге тигізбеді, енді жүзінде аман-есен жүздесуге жазсын! Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан» Қарағанды облысы