Талхиз жайы талқыланды

Премьер-Министрдің орынбасары Иманғали Тасмағамбетов Алматы облысының Талғар ауданындағы орта ғасырлық Талхиз қалашығының сақталуы мәселелері бойынша көшпелі кеңес өткізді, деп хабарлады Премьер-Министрдің баспасөз қызметі.  Бүгінгі таңда мәдени мұра нысанын сақтап қалудың өзектілігі өте маңызды саналады. Еске сала ке­тейік, 2014 жылдан бері қарай тарихи ны­сан халықаралық мәртебеге ие, оны пай­далану, қорғау, сақтау және басқа­руда 1994 жылы Қазақстан рати­фи­ка­циялаған халықаралық келі­сім – Әлемдік мәдени және таби­ғи мұ­­ра­ларды қорғау жөніндегі конвен­­цияның тәртібі мен нормасы қолданы­лады. Кеңес барысында вице-премьер атап өткендей, осынау Конвенцияны ратификациялау осы мұраны қорғау, сақтау, қайта қалпына келтіру және насихаттау үшін құқықтық, ғылыми, техникалық, әкімшілік және қаржылық шараларды қамтамасыз ету бойынша айтарлықтай жауапкершілік пен міндеттемелерді жүктейді. Алайда, Талхиз қалашығы жағдайында жоғарыда аталған миссияны орындауда мемлекеттік органдардың алдын-ала келісілмеген іс-қимылы нысанды әлемдік мұра тізімінен алып тастауға себеп болмақ. «Бұл орайда, тарихи нысанның ЮНЕСКО-ның Әлемдік мәдени мұра тізімінде қалуы және терең археологиялық зерттеуге берік негіз қалыптастыру үшін нақты шаралар қабылдау қажет. Сондықтан, алдағы тәжірибелік іс-қимылдарды орындауда нақты нәтижелерді білу үшін ғылыми-барлау зерттеулерден тұратын кешенді шараларды жүзеге асыруымыз қажет», – деді Иманғали Тасмағамбетов. Кеңес қорытындысы бойынша Премьер-Министрдің орынбасары келесі нақты тапсырмаларды берді: біріншіден, Талғар (Талхиз) қалашығының маңындағы барлық құрылыс жұмыстары тоқтатылсын; екіншіден, Алматы облысының әкімдігі қорғау аймағынан тыс жаңа айналма жол құрылысын жобаласын және жүргізсін; үшіншіден, жергілікті жердің бедерін қалпына келтірсін, атап айтқанда, жол төсемін салу үшін қазылған арықтарды топырақпен жапсын; төртіншіден, қорғалған аймақтың айналасына қоршау орнатсын, сондай-ақ, ғимараттың қауіпсіздігін жан-жақты қамтамасыз етсін, оның ішінде жер асты суларынан қорғау, ескерткіш маңындағы арықтарды құрғатсын; бесіншіден, әкімдік қосымша археологиялық зерттеулер жүргізу үшін облыс бюджетінен қаржы бөлсін; алтыншыдан, Мәдениет және спорт министрлігі ЮНЕСКО және ИСЕСКО істері жөніндегі Ұлттық комиссиясымен бірлесіп тарихи-мәдени мұра мәселелері бойынша тиімді жоспарлау және басқаруды қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан заңнамасына өзгерістер енгізу жөнінде ұсыныстар әзірлесін. Айта кетейік, алдағы айда Премьер-Министрдің орынбасары Иманғали Тасмағамбетов орын алған жағдайды шешу мақсатында Қазақстанның мемлекеттік органдары тарапынан тиісті шаралар жүргізіліп жатқандығы жөнінде ЮНЕСКО-ның бас директоры Ирина Боковамен келіссөз жүргізеді. Еске сала кетейік, Талхиз қалашығы қазіргі Қазақстан, Қырғызстан және Қытай аумағында орналасқан Ұлы Жібек жолы бойындағы орта ғасырлық 33 қалашықтың бірі саналады. 2014 жылы Талхиз ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұралар тізіміне енгізілді.