Күміс көмей Көшеней еді-ау!..

Уақыт зымырап өтіп жатыр. Замандар ауысып, қоғамдық құрылыстар да өзгеріске ұшырайды. Бірақ, бағзы замандардан бері жалғасын тауып келе жатқан жыраулық өнер қазақ ауыз әдебиетінің алтын көмбесі ретінде ұрпаққа мұра болып, жаңа үйлесім тауып, дамып келеді. Небір дүлдүл жыраулар халық жадында қалды. Бұқар жырау, Сыпыра жырау, Ақ­тамберді, Жиенбай жырау... Осылай қазақтың ауызша тарихының ірі тұлғалары санаға келе береді. Жыраулық, термешілік мектеп Сыр өңірінде ұзақ сақталды. Қаймағы бұзылмаған өнердің Шораяқтың Омары, Жүсіптің Мұза­фары, Кете Жүсіп Еш­ниязов сынды жыршы-тер­мешілері қазақ­тың жүрек ар­хивінде сақтаулы. Солар­дың арасында Рүстембек жы­раудың ерекше орны бар еді. Күні кеше дү­ниеден өткен шығыс­танушы ғалым, профессор Өтеген Кү­місбаев: «... Рүстембек жыр айт­­қанда көмекейінде бүр­кіт­тің басындай бірдеме ойнап жүріп, жүйткіп жөнелетін. Қай­ран, қасиетті елімнің қыран жы­раулары-ай!» деп тамсана жа­зып еді. Сол Рүстембек – Жиен­­бай жыраудың баласы, ал Кө­ше­ней – немересі. Жастайынан тер­мешілік, жыраулық дәс­түрдің атын шығарған Көшеней жырау­ды қазақ әлі ұмыта қойған жоқ. 28 жасында Мәскеуде опат болған Көшеней тәлімі ұлттың жадында. Көшеней жүрген жерде бүкіл қазақтың рухы ілесіп жүретін. Ол 1946 жылы Қармақшы ауданында дүниеге келді. Көшеней Рүс­тембеков 1969-1970 жылдары Мә­скеудегі атақты М.Горь­кий атындағы Әдебиет институ­тында оқыды. Оған атақты фольклортанушы, М.Әуезов атын­дағы Әдебиет және өнер инсти­тутының ғалымдары Оразгүл Нұр­мағамбетова мен Мардан Бай­ділдаев қамқорлық жасады. Әттең, дүние! Қапыда электричка сүйреп кетпегенде, тірі болғанда қаншама жыр-терме жазылып алынар еді. Бірақ, соңында ұлы, қалың елі қазағы қалды. Кө­шенейдің жыр мектебі бар. Бү­гінде олар қазақ сахнасына к­өрік бе­ріп жүр. Биыл Көшеней Рүстем­бековтің туғанына 70 жыл толып отыр. Осындай жырау-термеші әулетінің алтын сы­нығы Кө­шенейді елі туған топырағы ұмытпағаны қуантады. Қы­зылорда облысының әкімі Қы­рымбек Көшербаев бас болып жыр дүлдүлі Көшеней Рүстембековті еске алу жиындарын және көптеген мәдени-рухани шараларын өткізгелі жатыр. Құтты болсын! Өнерпаз ұлын ұлықтай алатын Сыр сүлейлері еліне рахмет айтамыз! Уәлихан ҚАЛИЖАНОВ, Шөмішбай САРИЕВ, Көшербай ДӘУЛЕТБАЕВ, Шәміл ӘБІЛТАЕВ, Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткерлері