Шоқ үтік те, тоқ үтік те толып тұр

Семейдегі облыстық тарихи-өлкетану музейінде «Шоқ үтіктен тоқ үтікке дейін» атты көрме ашылды. Көрмеде үтіктердің шығу тарихы, дамуы, ежелгі дәуірлерден бүгінге дейін қандай өзгеріске ұшырағандығы жайлы қызықты мағлұматтар берілді. Экспозицияға әрқай­сысының өзіндік ерекшелігі бар бірегей заттар қойылған. Киім тегістеуге арналған құралдың қарапайым тас тақтайдан басталып, білеу, шоқ үтіктер, содан кейінгі замандағы құйылған шо­йы­н үтіктер түріне дейін жалғасын тапқан, тіпті бү­гінгі тоқ үтікке дейінгі тарих толық қамтылыпты. Мә­селен, алғашқы үтіктер тұ­тастай шойыннан не қо­ла­дан құйылыпты. Отқа қыздырылатын болған. Сал­мақтары ауыр, бірақ өте тез суып қалады. Уақыт өте келе тұтастай құйылып жасалатын үтіктер жетілдіріле түскен. Оған ортақ алынбалы тұтқасы бар тегістейтін қос шойын табан жасалған. Бір табанымен киім тегістеп жатқанда, екіншісі пештің үстіне қыздыруға қойылған. Үтіктердің мұндай түрі ХVІІІ ғасырда пайда болып, ХХ ғасырдың 60-жылдарына дейін пайдаланылған. Әрине, ол кездері тоқ үтіктер қол­да­­ныста болғанына қара­мас­тан, шоқ үтік те қолда­нылған. Көрмеге келушілер білеу мен шойын үтікті ұстап көру мүмкіндігіне ие болды. Көрмеге музей қорындағы жәдігерлер пайдаланылыпты. Көрмені ұйымдастыру бойынша жүргізілген жұмыстарға суретші-безен­діруші П.Уколов, «Жер-Су» клу­бының жетекшісі В.Кол­бин және тағы басқалар қа­тысты. – Ежелгі адамдар үсті­леріне теріден тігілген киім кигендіктен оны жазып, үтік­теп киюді де білген, – деді музейдің қызметкері Сақтаған Сердалина, – ол үшін екі тас плита алынып, арасында теріні салған. Ауыр салмақтан тері тақ­тайдай тегістеліп, киім ретін­де кесіп, пішіп тігуге дайы­н болған. Раушан НҰҒМАНБЕКОВА СЕМЕЙ Суретті түсірген автор