Аталған отырыста сала басшысы келтірген мәліметтерге жүгінсек, елімізде ҰБТ-ға 88 595 адам қатысыпты. Бұл өтінім бергендердің 95 пайызын құрайды. Тестілеу қорытындысына сәйкес, республика бойынша орташа балл 140-тың 80,5-ін құрады. Өткен жылы бұл көрсеткіш 125-тің 81-ін құраған болатын. 50 балдан тұратын межелік деңгейден 74 517 түлек асты, бұл 84 пайызға тең. Кешендік тестілеу 17-23 шілде аралығында жоғары оқу орындарының 48 пунктінде өтті. Оған қатысуға 54 649 өтінім берілді, іс жүзінде тестілеуге 50 416 адам қатысты. 50 балдан тұратын межелік деңгейден 21 078 адам немесе түлектердің жалпы санының 42 пайызы асты. Межелік деңгейден өтпегендер тестілеуден қайта өте алады. Осы мақсаттағы тестілеу 24 тамызға дейін жалғасты. Межелік деңгейден екінші рет өтпей қалған жағдайда жоғары оқу орнында бір семестрге ақылы негізде оқуға мүмкіндік беріледі.
Жуырда мемлекеттік білім гранты иегерлерінің тізімі бас басылым бетінде жарияланған болатын. Осыған орай Білім және ғылым министрлігінің Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім департаментінің директоры Гүлзат Көбенованың айтуынша, білім гранттары талапкерлердің таңдаған мамандықтарына қойылған талаптарға сәйкес, тестілеу барысында алған балы, сондай-ақ, заңнамада бекітілген жеңілдік беретін ауыл квоталары мен басқа да санаттар бойынша бөлінді. Грант иегерлерінің толықтырылған тізімі, «Алтын белгі» иегерлеріне берілетін басымдық ескерусіз жасалды. 13 тамызда өткен мемлекеттік білім гранттарын беру және республикалық комиссияның отырысына «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы, білім саласы қызметкерлері кәсіподақтары, жоғары оқу орындары қауымдастығының өкілдері, сондай-ақ, ата-аналар қауымы қатысты.
– Ұлттық тестілеу орталығында ата-аналар гранттарды бөлетін автоматтандырылған жүйе жұмысымен танысты. Олар гранттарды бөлу процесінің ашықтығына және адами фактордың жоқтығына көз жеткізді. Алайда, қолданыстағы заң талаптарына сәйкес, «Алтын белгі» иегерлеріне білім гранттары тиесілі болғандықтан республикалық комиссия бұл санаттағы талапкерлерді гранттармен, университеттердің, сондай-ақ, Білім және ғылым министрлігі мен Денсаулық сақтау министрлігі қаражаттары есебінен қамтамасыз ететіндіктері жөнінде шешімге келді. Бұл бөлек тізім газеттің соңында жарияланды. Соның нәтижесінде гранттар тізімі 3,5 пайызға немесе 1 487 грантқа ұлғайды. Бұл «Алтын белгі» иегерлерінің білім деңгейінің негізінен жоғары екендігінің тағы да бір көрсеткіші, дейді Г.Көбенова.
Ал Ұлттық тестілеу орталығының директоры Рамазан Әлімқұловтың айтуынша, биыл 4 360 «Алтын белгі» иегері білім гранты байқауында бағын сынады. Олардың ішінен қосымша тізімге іліккен 1 487 адамның ішінде 200-ге жуық талапкер «Алтын белгі» иегері санатында емес. «Алтын белгі» иегерлерінің саны 1 100 шамасында. Яғни, олардың ескі тізімде қалған 3 мыңдайының балдары жоғары. Өйткені, грант иегерлері балл бойынша белгіленген болатын.
Жалпы, биыл ҰБТ-ның өткізу ережесі мен тыйым салынған заттарды қолданғаны үшін тестілеуден 12 адам шығарылды. Тестілеу барысында 85 446 тыйым салынған заттар, сонын ішінде 43 394 электронды құрылғы (смартфон, роутер, модем және басқа құралдар) және 42 052 қағаз жүзінде (шпаргалка, оқулықтар және өзге құралдар) алынды. 50-ден астам республикалық апелляциялық комиссияға мазмұны бойынша 199 тест тапсырмасы түсіп, оның 103-і қанағаттандырылды. Техникалық себептерге байланысты келіп түскен 12 тест тапсырмасының 7-і қанағаттандырылды.
Сондай-ақ, биылғы ең жоғары балл – 139. Саят Елтайұлы Алматы қаласындағы М.Мақатаев атындағы №140 гимназияның түлегі, сондай-ақ, 7 адам 138 балл жинады.
Жалпы, білім саласындағы реформалар бәсекелестікті күшейтуге бағытталғанын аңғаруға болады.
Думан АНАШ,
«Егемен Қазақстан»
