Жұмабектің жұлдызы

Адамзат үшін өлім хақ. Мәңгілік адам жоқ. Десек те, ерте туғандар ретімен – жасарын жасап, көрер қызығын көріп, артында ұрпағын жайып, бала-шағасының алдында төрелесіп кеткен өлімге не жетсін. Содан да шығар, қазақ өлімнен басқаның бәрінің ертесі жақсы деп бекер айтпаған. Бірақ, кімнің айтқаны, кімнің дегені болып жатыр дерсің. Болжаусыз өлім болжауыңды келтірсін бе?! Міне, сондай бір кенеттен, болжаусыз келген ажал ортамыздан аяулы азамат, қазақ руханиятында өзіндік орны бар белгілі қаламгер Жұмабек Кенжалинді кемел жасында, аларынан берері көп шағында келместің кемесіне мінгізді де жіберді. Бұл суыт та суық хабар, әсіресе, қалам ұстаған ағайындардың көңілін жай түскендей етті...

Егемен Қазақстан
01.09.2017 1975

Заманымыз бір десек, ал сол уақыт аралығында бірге өмір сүрген адамдар тағдырлас болады емес пе. Мен де Жұмекеңмен тағдырлас адамның бірімін. Университетті лениндік стипендиямен әрі қалалық кеңестің де­пу­таты болып бітірген үлгілі де зейінді түлек бірден ол кездегі әр жас жур­налистің қолы жете бермейтін қа­зақ баспасөзінің қара шаңырағы «Социалистік Қазақстан», бүгінгі «Еге­мен Қазақстанға» тілші болып ке­ліп, бірге қызмет істедік. Сонда ғой, маң­дайы кереқарыс жарқыраған, салдай сыланған, мұнтаздай қыналған, қа­ғылез, ағаларының алдын кеспейтін, ілти­патты Жұмабекті байқап жүрген ре­дакцияның қадірлі азаматы Тәкең (Тәжібай Битаев) тамсанып: «Қазақтың сым­батты да көрікті арысы, сері атанған Сә­кен Сейфуллин дәл осы жігіттей болған шығар» деп отыратын еді, жарықтық. 

Зады, шығармашылық ортаның бір ерекше қасиеті – қай басылымда бір жыл жұмыс істесең де, он жыл жұмыс істесең де сол адамды өзіңе жақын тартып, туысып, туыспасаң да, қиысып туысқандай көре қалғанда қуана, ықыласпен аман-саулық сұрасып жатқаның. Мен де сол Жұмекең әр басылымда – «Халық кеңесінде», «Қа­зақ әдебиетінде», «Ана тілінде», «Ақи­қатта», «Қазақ газеттері» акционерлік қоғамында басшылық қызмет жасаған жылдары, жиын-той, жиналыстарда көріп қалғанда ақжарқын амандасып, әзіл-қалжыңнан жіберіп, арқа-жарқа болып қалатынбыз. Бір көргенімде қуанып: «Балам Дастан Астанадан пәтер алып, бір кілтін маған беріп қойды. Жол түсіп Астанаға барғанда түсетін үй көп қой, бірақ балаңның үйіне барудың қуа­нышы, әсері басқаша екен»,  деп елжірей айтқаны бар. Жұмекеңді жер қойнына беріп келген соң берілген аста Әлимаға осы сөзін айтқанымда, «сол кілті әлі сөмкесінде тұр», деп көңілі босасын. 

Басқа ұлтты қайдам, қазекеңнің о дүниелік болған адамды мәңгілік ме­ке­ніне ерекше құрметтеп шығарып са­луы – байырғы салтымыз. Бұл – тірі­лерге сын. Бұл – отбасының, ағайын-ту­ғанның парызы. Ал елге, жұртқа, ұлтқа қызмет еткен азаматтарды, тұл­ға­ларды соңғы сапарына шығарып са­лу – елдің де парызы, елге де сын. Қазақ әдебиетінің, руханиятының қара шаңырағы Жазушылар одағында көңіл білдіріп, марқұммен қоштасуға келген халықтың қарасы өте көп болды. Кезекке тұрғандардың есебіне жетпедік. Байқағанымыз, көпшілік ішінен журналистер, қаламгер ағайындар тайлы-таяғы қалмай келіп, бір-біріне көңіл айтып жатты. Ал әулеттің үлкені, аға­­йын-туғанның бетке ұстар азаматы болғандықтан Жұмекеңнің жақсы­лығы өткен, қамқорлығын, шапағатын көргендер егіліп, езіліп жылап тұрды. Қаралы жиында сөйлегендер де әр­қайсысы өз Жұмабегінің қадір-қа­сие­тіне, азаматтық келбетіне, шы­ғар­­машылығына тоқталды. Жазушы­лар одағының төрағасы Нұрлан Ораза­линнің салиқалы сөзі, Ақпарат және коммуникациялар вице-министрі Алан Әжібаев министр Дәурен Абаевтың көңіл айтуын жеткізуі келісті болды. Атақты жерлес ағалары – жазушы Сә­бит Досанов пен сәулетші Әбдісағит Тәті­ғұлов, бүкіл атыраулықтардың аты­­­нан сөз алған қаламгер Мереке Құл­кенов, курстастары, дос ағалары сөй­ле­генде қимас көңілдерін, азаматтығын, адамгершілігін, бауырмалдығын, ізден­гіштігін, ұйымдастыру қабілетін айтып, марқұмды жиналған жұртшылыққа одан әрі жақындата түсті. 

Тас түскен жеріне ауыр деген, әсіре­се, Жұмекеңнің қазасы туған інісіндей, тынысындай болып кеткен қимас ба-уырынан, қарындасы Әлиманың құдай қосқан жары – жақсы күйеу баладан айырылғаны қабырғасына батып, қайғы жұтып тұрған, бойында байсалдылықтың, ұстамдылықтың ұлық мәдениеті бар белгілі көсемсөзші, қоғам қайраткері Сәукеңнің өзінің (Сауытбек Абдрахманов) ішкі күйзелісін толғана, тебірене жеткізген ағалық қимастық сөзін бейжай, көңіл босатпай тыңдау мүмкін емес еді.

– Өмір қиын. Өмір сүру қиын. Өмірде бәрі қиын. Ең оңай нәрсе – өлу. Қандай сұмдық?! Өмірден кетуден қиын ештеңе болмауы тиіс қой! Неткен әділетсіздік! – дей келе, Жұмабектің қадір-қасиетін жеріне жеткізе айтты. «Айналайын-ай, қырық жылғы тіршілікте, бір кездесуде, бір отырыста, бір сапарда бір сөзіңмен, бір ісіңмен, бір көзқарасыңмен «мұнысы қалай?» дегізбей өттің-ау мына дүние­ден», деп бәрімізді егілтті. Әрине, Сәу­­кең Жұмабекті тек күйеу баласы ретінде ғана бағалаған жоқ. Бәрінен бұрын азаматтығын, адамгершілігін, қайраткерлігін, қаламгерлігін аз сөз­бен айқара ашты. Басқа жағын былай қойғанда, «Қазақ газеттерін» же­кешелендірілетін акционерлік қоғам­дар тізіміне енгізіп қойған қаулы­ның тиісті бабын алдыртуға қол жеткізген жанкештілігін, жүзге жуық қызметкерге жанашырлығын айтудың өзі көп жайды аңғартса керек.

Тау халқында «Сенің кім екеніңді көрейін, өліп көрші» деген сөз бар екен. Осы реттен келгенде Жұмабек өзінің кім екенін көрсетіп, мойындатып кетті. Әрине, халықтың осылай сүйіктісі болу әркімнің қолынан келе бер­мес. Жұмекеңнің қазасы жайлы әлеу­меттік желіде курстас досы, қазақ журналистикасының хас шебері, белгілі қаламгер Қайнар Олжай бауырымыз да университетте кілең «бестік» бағаға оқыған досымен қоштасу эссесіне «Өлімінің өзі – «бес» деген тақырып қойып, жан жүрегімен егіле жазыпты. Бұл ақыреттік достықтың үлгісі десек те болғандай. 
«Өлгенін, жерленгенін күтіп жүрмей, талантты қадірлеңдер тірісінде» деп Қадыр ағамыз айтқандай, тек талантты ғана емес, әр пендені бағалап, бір- біріміздің қадірімізге тірімізде жете жүрсек қой, шіркін. Мына бес күндік дүниенің жалған екенін Жұмекеңнің мезгілсіз қазасы тағы да дәлелдеп өтті емес пе...

Жұмабектің жарқыраған жұлдызы жүректерде жана береді. Иманың саламат, мінгенің пырақ болсын, Жұмеке!

Гүлзейнеп СӘДІРҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.06.2018

Парламентте балалар денсаулығына қатысты заң жобасы қаралды

19.06.2018

ОҚО-ның әкімшілік орталығы Түркістан қаласына көшіріледі

19.06.2018

Елімізде газ нарығында үлкен өзгерістер болады

19.06.2018

Энергетика министрі халық алдында есеп берді

19.06.2018

Асхат Аймағамбетов: «Алтын белгі» төсбелгісіне үміткерлердің 98,4%-ы білімдерін растады

19.06.2018

Ақсуда Қымызмұрындық мерекесі өтті

19.06.2018

Мемлекет басшысы Түркістан облысын құру туралы Жарлыққа қол қойды

19.06.2018

Қ. Тоқаев сарапшылар алдына жаңа міндеттер қойды

19.06.2018

Бүгін Үкімет отырысында қандай мәселелер талқыланды?

19.06.2018

Павлодарда казактар мәдениеті мен өнері күні өтті

19.06.2018

Гүлшара Әбдіқалықова «Ұлы Дала» гуманитарлық ғылымдар форумына қатысты

19.06.2018

Головкинге The Ring журналының белбеуі табысталды

19.06.2018

Чемпиондар лигасы. «Астананың» іріктеу кезеңіндегі қарсыласы белгілі болды

19.06.2018

Астанада Дүниежүзілік тау-кен конгресі өтіп жатыр

19.06.2018

Сенаторлар валюталық реттеу туралы заң жобаларын талқылады

19.06.2018

«Жетісу көктемі» атты республикалық форум: жас қаламгерлер не дейді?

19.06.2018

СҚО-ның Бостандық ауылында қуғын-сүргін құрбандарына арнап ескерткіш-тақта орнатылды

19.06.2018

Мемлекет басшысы Қайрат Мәмиді қабылдады

19.06.2018

Бурабайда «Қазақтану» ғылыми-ағартушылық жобасының тұсауы кесілді

19.06.2018

Солтүстік Қазақсанда жаңа мешіт ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Арайланған, абаттанған Астанам!

Махамбет «Еділдің бойы ен тоғай, ел қондырсам деп едім» деп жалынды жырына қосқандай, бүгінде еңсесі биіктеген елорда көз алдымызда қанатын жайып, өсіп-өркендеп, сары даланың сәніне сән қосқан керім қалаға айналғаны анық.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ән мен күйдің бұлағы – Астананың құрағы 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Басынан бағы таймасын - Жақсыбай Самрат

Ақмолаға бақ ерте қонды, оның аумағы тіпті патша заманында облыс болған. Орталығы Омбы қаласы болғанымен облыстың Ақмола атануының өзі оның ерте танылғандығының белгісі. Әйтпесе осы облыс құрамында сол кездегі Ақмола­дан үлкен Омбы, Қызылжар, сәл кішірек Көкшетау, Атбасар қалалары болған, бірақ соған қарамай облыс атауын Ақмо­ла иемденген.

Жарқын ШӘКӘРІМ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Нағыз қазақ...

 Домбыра – қазақтың жаны, қазақтың көзі, терең тамырлы тұңғиығы, сан ғасыр­лық серігі, ағыл-тегіл күйі. Сандаған ғасыр­­лардан жеткен Қорқыттың қобы­зы үніндей інжу-маржан сазды әуені. Домбыра күй күм­безін көкке өрлеткен кө­ненің көзі, тәңірдің құдіреті. Кетбұғаның күй күңіренісі, Ноғайлының зар заманы, Сы­пыра жырау, Асан Қайғы, Қазтуған, Дос­панбет, Шалкиіз­дердің жыр арқауы, қанаты. Байжігіт пен Абы­лай ханның күй төгілткен жан серігі. Күні кешегі Нұрғиса мен Қаршығалардың дүл­дүл күйшілігі. Бүгінгі музыка өнері бәйте­регінің тамырлы шежіресі. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу