Мемлекетшіл азамат

Алғабас ауылының тұрғындары оның сол күнгі әрекетін ерлікке балай отырып, әлі күнге дейін үлгі ете еске алады. Сол жылы тосын мінез танытқан табиғат жергілікті жұртты қатты алаң­датқан-ды. 

Егемен Қазақстан
18.09.2017 5935
2

Қалың жауған қар құрсауында қалған ауыл тұр­ғындары сыртқа шығар жол ашып әбігерге түсті. Үйінді қарды кү­реп,  үйден шығар-ау, бірақ аудан-ауылмен қатынасты ойлап үрейленгендері де аз емес. Жол ашылмай байланыс үзілсе қайт­пек?! Осынау бір қиын сәтте, қалың қарды бұза-жара қар­да жүретін көлікпен жалғыз жеткен облыс әкімі Болат Жыл­қышиевті көрген жұрттың бойындағы үрей сол сәтте-ақ сейілген болатын.

Ілгеріде жұрт тұрғыны мол, аумағы үлкен, тірлігі көп Оңтүстік Қазақстан облысын басқарған Болат Әбжаппарұлының өңірдегі әлеу­меттік-экономикалық ахуалдан да, қоғамдық-саяси аурадан да шу шығармай тып-тыныш тірлігін тын­дырып жүр­генін жоғары ба­ға­лаған болатын. Өсу баспалдағы облы­с әкімінің орынбасары, департамент бастығы, қала әкімі арқылы өрілген Б.Жылқышиевтің об­лыс басшылығына келуі бұрын-соң­ды өлкенің жылнамасында жаз­­ылмаған жаңалық бол­ған. Бұл қызметте ол өңір тұр­ғын­дары айта жүрер тың бастама­лар көтеріп, жү­зеге асырды. Мысалы, Қонаев даң­ғы­лын ұзарт­ты. Бір ғана «Нұрсәт» ша­ғы­н ауданын салумен-ақ қол­таңб­асы қалыптасты десек те болады. Кентаудың мүшкіл халін кө­теріп, Шымкентті көркейтті. Об­лыс бойынша 2005 жылы 27 643 млн  теңгенің құрылыс жұмыстары ат­қарылыпты. Жаңадан 75 мектеп салынды. Ана өлімі 52 пай­ызға төмендеді. Облыстағы кә­сіп­орын­дар саны 35 709-ға көбейді. Ел­ді мекендерді таза ауыз сумен қам­тамасыз ету мәселесіне көп кө­ңіл бөлінді. 2000 жылы құбыр су­ымен қамтамасыз етілген елді ме­кендер саны 340 болса, 2005 жы­лы оған 46 ауыл қосылды. Осы­лайша облыс бойынша таза су­мен қамтылған ауыл 43 пайызға жеткен. Жылқышиев тізгін ұстаған 4 жыл ішінде жалпы аймақтық өнім­нің өсімі 40 пайызға жетіп, 275,8 миллиард теңгені құраған.

Сол бір жылдары оңтүстік­те шу кө­біне кадр тағайын­дау­да адамдар­ды алалаудан, жер­шіл­дікке, жік­шіл­дікке бөлінуден шы­ғатын. Мұн­дай өсек-аяңды өр­бітпестен, Жыл­қышиев іс те­тігін шешетін ко­мандасындағы кадр­ларды жас­тар­дан жасақтады. Аудандық, ауыл­­дық деңгейдегі атқарушы би­ліктің абырой-бе­де­лін арттыруға ұм­тыл­ды. Айта­­лық, бұрын облыстық бюд­жетке жәу­теңдеп жүретін по­­ли­цияны қаржыландыру әр ау­дан­­ның жергілікті бюджетіне жүк­­­телді. Тәртіп сақшыларын қол­­­дау мақсатында облыстық бюд­­­жет қаржысынан полицейлер­ге 50 автокөлік сыйға тартылды.

Озаттығымен танылған ауыл әкім­­­деріне де отыздан астам «те­мір тұлпардың» кілтін тапсырды. Диқандар үшін ауадай қажет ма­шина-трактор станса­лары құ­рыл­ды. Мамандығы ин­женер-меха­ник, инженер-экономист әкім өнер­кәсіп саласын жандандырды. Ұзақ жылғы «ұйқысынан оянып», тір­шілік көшіне қайта ілескен 43 кә­сіп­орынға 5421 адам жұмысқа тұр­ды. Өңірге инвестиция тарту қар­­қынды жүргізілді. Сол жылда­ры әлемнің 55 мемлекетімен экс­­порттық-импорттық опе­ра­ция­лар­ды жүзеге асырған оң­­түс­­тік­қазақстандықтардың сы­р­т­қы сау­да айналымы 277 ми­л­­-
лион АҚШ долларына жетті. Об­лыста 16 ауыл­дық несие се­рік­тестігі жұ­мыс іс­теп, 2005 жы­лы егін жә­не мал ша­руа­шы­лығына 1916 мил­ли­он несие берілген. Мал тұ­қы­мын асыл­­­дандыруға бюд­жеттен бө­лі­не­­тін қаржы кө­лемі артты. Оты­рар, Бәйдібек, Шар­дара ау­дан­да­­ры­­­ның экология­сы, экономикасы на­­шарлығы ескеріліп, арнайы бағ­дар­­лама түзілді. Айта берсек, тың бас­­тама, оң өзгеріс көп.

Облысты басқаруға дейінгі қыз­­­меттерінде де Болат Әбжап­пар­­ұлы өзіндік қолтаңбасын қал­дыр­ды. Мысалы, Тараз қа­ла­сын тоқ­саныншы жылдары бі­лік­ті­лік­пен басқара білген Бо­лат Әб­жа­ппарұлының «Тараз қалас­ы­ның құрметті азаматы» атануы көп жайтты аңғартады. Қысқа жіп күр­­меуге келмеген күрделі ке­зең­­­де жоқтан бар жасап, өте сын са­­­ғат­та тірліктің көзін тапқан іс­кер­­­­лігін, ұйымдастырушылық қа­рым-қабілетін даусыз дәлелдеді. Бұл Болат Жылқышиевтің өмір жо­­лын­дағы жарқын, сонымен бір­­­ге үлкен белестерге жол аш­қан кезең болды. Бұдан кейін ол Оңтүстік Қазақстан облысы әкі­мі­­нің орынбасары, басқарма бас­­­шысы, Кентау, Шымкент қа­ла­­­ла­рының әкімі қызметтерін абыроймен атқарды. Ал 2002 жылы Елбасы оған Оңтүстік Қазақстан об­лысының әкімі лауазымын сеніп тап­сырғаны белгілі.

Өзіне жүктелген міндеттерді ә­рд­айым мүлтіксіз орындауға ұм­ты­лып, ұлтқа, ел-жұртқа пайдасы мол талай оң бастамаларды сәтті жү­зеге асырған, сый-құрметке ке­­нелген абзал азамат бұдан кей­ін­­гі жылдары Сенат депутаты атан­ды. Сенаттың депутаттық кор­пусындағы беделді комитетті бас­қарды. Өткенге көз жүгіртсек, Кен­тау, Шымкент қалаларының тұр­ғындары үнемі айтып отыратын игі істері жетерлік. Мысалы, ке­зінде тірлігі тұралаған Кен­тауға Б.Жылқышиевті әкім етіп тағай­ын­даған сол кездегі облыс әкімі Бер­ді­бек Сапарбаев ахуалды түзетіп, әл-ауқатын көтеруді жүктегені мә­лім. Ол кезде жағдай тіпті қиын еді. Жәрдемақысын ала алмаған әйел­дер әкімдіктің ғимаратында тү­нейтін. Әлеуметтік көмекке қол жеткізе алмаған мүгедектер ғи­мараттың алдында тұратын. Сол ахуалды да Б.Жылқышиев то­лық ретке келтірді. Шымкентте 2001 жылдары тіпті коммуналдық мә­­селелер де ушығып тұрған бо­­л­а­тын. Оны шешті. Қаланы гүл­дендірді. Ол кезде қазіргідей ағыл-тегіл бюджет те жоқ болатын. Со­ған қарамастан там-тұмдаған қар­жымен-ақ талай істі тындырды.

Сондай-ақ, қазағы қалың оң­түс­­тік жұртының жадында жат­та­л­ып қалған тағы бір игі қадам, жи­налыстардың, барлық іс-қа­ғаз­дардың облыс көлемінде мем­лекеттік тілде жүргізілуі еді. Мем­лекеттік тіл мәселесіне кел­ген­де ұлтжанды Болат Жыл­қы­ши­­ев Сенат депутаты ретінде де бел­сенділік танытты. Мемле­кет­­тік қызмет туралы заң қа­был­­­данарда Б.Жылқышиев «Мем­лекеттік қызметке келген әр­бір адамның мемлекеттік тіл­ді білуін міндеттейтін уақыт кел­ді. Заң қа­­былданатын болған соң, та­лап­ты да күшейту керек шы­ғар. Егемендіктің 20 жылы өтті, сол 20 жылда үйренгісі келгендер үйренді, үйренгісі келмеген­дерге міндеттеу мәселесін заң­ға енгізу керек. Мемлекеттік қыз­меткерге мемлекеттік тілді бі­луді міндеттеу керек», деп ке­сіп айтты. Осы арада айта ке­те­лік, сенатор Жылқышиевтің де­­путаттық сауалдарының көп­ші­л­ігі оңтүстікте орын алып жат­қан мәселелерге қатысты болды. Мә­с­елен, облыстық балалар ау­руханасының іске қосылуы. Ау­ру­хананың құрылысы бітпей қал­ған­да сенатор Б.Жылқышиев сол ке­здегі Экономика министрі Бақыт Сұл­тановқа тікелей шыққан соң, қар­жы бөлінді. Қазір аурухана ел игі­лігіне қызмет етуде. Сондай-ақ, се­натор Қазығұрт ауданындағы 8 ауылды газбен қамту жұмысына да белсене кірісіп, облыстан бір тиын қаржы сұрамай, жергілікті кәсіпкерлердің қолдауымен газдандыру мәселесін де шешіп берді.

Бүгінгі таңда қала көркін аша түс­кен Шымкенттiң жаңа әкiм­шi­лiк-iскерлiк орталығын са­лу мә­селесі де облысты Б.Жыл­қы­ши­­ев басқарған жылдары жоғ­ары дең­гейде көтерілген екен. Ал одан бұ­рын облысты абырой­лы азамат Асанбай Асқаров басқарған тоқсаныншы жылдарға дейiнгi кез­дiң өзiнде қаланың бас жос­пары жасалып, жоба бойынша қа­зiргi Қонаев даңғылы мен Бай­тұр­сынов көшесiнiң аумағында жа­ңа әкiмшiлiк-iскерлiк орталық, көп қабатты үйлер салынуы тиiс бол­ған. Бiрақ бас жоспарды жүзеге асы­ру басталар тұста Асанбай Ас­қа­ров қудаланып, қызметiнен босады. Орталық болады деген жерлер ту-талапайға түстi. Одан кейiнгi аралықта Шымкенттiң бас жоспарын жасауды бiлiктi басшы Болат Жылқышиев қолға алды. Әуелгі тың бастама бүгінде жүзеге асырылып келеді. 

Қазақтың танымында «текті» деген әдемі сөз бар. Тектілік – адал­дықты ту етіп, ақылы мен ең­бе­гіне ғана сенген, ұлттың та­ны­мын отбасылық ұстаным қыл­ған әулеттерге қатысты ай­ты­ла­тын ұғым. Осы орайда, Жыл­қы­ши­евтерді жұрт текті әулетке жат­қызатынын айта кетелік. Әкесі Әб­жаппар облыс деңгейінде бас­шы­лық қызметтер атқаруымен ға­­на емес, жазушылығымен де ел­ге танымал болған жан. Жазу­шы­­ның ұлы да қай деңгейдегі лау­азымды қызметте болсын ең­бек­қорлығымен, іскерлігімен, адал­дығымен және басқа көпт­е­ген жақсы қасиеттерімен ел ал­ғы­сы­на бөленді.

Еліміздің өсіп-өр­кен­деуіне сіңірген еңбегі жоғары бағаланып, бірнеше мемлекеттік наг­радалармен марапатталған, бү­гінгі күні халыққа қызметін өн­ді­рісте жалғастырып келе жат­қан Болат Жылқышиев ағамыз ас­қаралы алпыс жасқа толып отыр. Ұлт­тық ұстын, ұлттық тəлім, ұлт­тық құндылықтардың ең нəзігі, ең қажеттісі, ең сүбелісі бала тəр­биесі екені анық. Бұл орайда, Бо­лат ағамыз – өмірде өз орнын тауып, отбасылы болған үш ұлынан та­раған немерелерінің қызығын кө­ріп отырған бақытты ата.

Ғалымжан ЕЛШІБАЙ,
«Егемен Қазақстан» 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.09.2018

Головкин мен Альварестің үшінші жекпе-жегі болуы мүмкін бе? (ВИДЕО)

18.09.2018

11 жылдан кейін қайталанған тарихи кездесу

18.09.2018

Мемлекет басшысы қосарланған салықты болдырмайтын Өзбекстанмен арадағы келісімге өзгерістер енгізді

18.09.2018

Елбасы Байқоңыр тұрғындарына медициналық көмек көрсету заңына енгізілген өзгерістерге қол қойды

18.09.2018

Студент жастардың жатақхана мәселесі шешілуде

18.09.2018

Батыс Қазақстан облысында Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

18.09.2018

Жеңімпаздар әлем чемпионатына барады

18.09.2018

«Астана» 4 қазан күні өз алаңында Францияның «Ренн» клубымен ойнайды

18.09.2018

Атырауға алғаш рет Елбасының көшпелі көрмесі келді

18.09.2018

Қостанай облысының оңтүстік өңірі егін орағын аяқтап келеді

18.09.2018

Бауыржан Қарағызұлы Мәдениет және спорт министрінің кеңесшісі болып тағайындалды

18.09.2018

Ақмола облысында 61 ІТ сыныбы ашылды

18.09.2018

Әлихан Смайылов Қаржы министрі болып тағайындалды

18.09.2018

«Адырна» республикалық әдеби-көркем ұлттық журналы аламан бәйге жариялады

18.09.2018

Статусты сәйкестендіру керек

18.09.2018

Қостанай облысында адасқан тырна аңшылық шаруашылығына тапсырылды

18.09.2018

Ақмола облысында 2870 орынды қамтитын 11 жатақхана салу жоспарлануда

18.09.2018

Әулиеата аймағында туризмді дамытудың нақты жоспары жасалды

18.09.2018

Құрылыс компаниялары қызығушылық танытуда

18.09.2018

Елімізде жұмыспен қамтылған жастардың саны - 2,1 млн адамды құрайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Búgingi qazaq áıeli

Qazaq áıeli qaı zamanda da qatparly taqyryp bolǵan. Epostyq jyrlar men ertegilerde, jyraýlar poezııasynda qazaq áıeliniń, qazaq qyzynyń asqaq beınesi áspetteldi, sulýlyǵy jyrlandy, jan dúnıesiniń izgilikti qasıetteri pash etildi. Baǵzydaǵy Tumar hanym men Umaı anadan bastap qazaq tarıhy da Domalaq ana, Aıpara ana, Qyzaı ana, beridegi Bopaı hansha men uly Abaıdyń ájesi Zere syndy ardaqty esimderge kenen bolyp kelgeni belgili. Qashannan-aq halyq qasıetiniń qormaly, ulttyń uıaty áıel bolǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу