Кумир

Жаһандану жалынына шыр­мал­ған жастықтың балағына Батыстың бал­дыры оралып, адымын аштырмай әлек. Ересектің өзін есеңгірететін екпіні ерен, бос қалбырдай даңғырлаған музы­каға майдай еріп ентелегендердің бе­тін су сеуіп әзер бері қаратқанмен, дініміз бен дәстүрімізге кереғар дүбәра дүниелер – фильмдер, сериалдар, бейнеклиптер, басқа да қаптаған сүреңсіз әдет-дағды жасыл құрақты белінен үзіп, күш қолданбастан бағындырып жа­тыр, өрендеріміздің өресін улауда. Еуропаға еліктеймін деп өзінің ұлттық салт-дәстүрін, әдеп-ғұрпын қарадай жо­ғалтып алуда деген дабылымыз мыңның болмаса да онның құлағына жетсе екен деген үмітпен тағы да осы­ мәселеге қайта айналып соғуға мәж­бүрміз.

Егемен Қазақстан
10.10.2017 94

Мұндайда бір қаскөйдің: «Ұлттың көзін жою үшін қара күш жұмсап қажеті жоқ, тек сол елдің жастарына ұдайы үзбес­тен азғын, арзан музыканы тыңдата беру керек», деген қағидасының ар жа­ғында қандай жымысқы ниет бой тасалап жатқанын еске түсіруіңе тура келеді. Бұл ретте әсіресе, телеарналар­ өнімдерінің әсері алабөтен.

Бағып-қа­ғып, бетіне қарап отырған толған айдай толықсыған ұл-қыздарыңның әдет-әдебі мен мәдениет-мәнерін қалыптастыруда «көгілдір экран» үлкен рөл атқарса, енді бұған әлеуметтік желі қосылғанда қауіп екі есе ұлғайды.

Ұрпағының тәрбиесін кім көзден бір сәт те таса қалдырмай, күндіз-түні қадағалап отыр дейсіз? Әр жасөспірімнің қолында қазір бір-бір қымбат ұялы телефон. Олар интернеттен күнделікті нені тыңдап, көріп жүргенін қайдан білесіз? Мұнда олар тек жақсылық иі­рімдерімен сусындап жатса мейлі-ау, со­ны­мен қатар зиянды, теріс әдеттерді иемденеді, спутниктік телеарналардағы күлдібадам дүниеге қарап ой түзейді. Көшеде келе жатқанда, үстел басында тамақ ішіп отырғанда ұялы телефоннан көзін алмайтын ұрпақтың бүгінгі интернеттегі кумирлері кім, кімді пір тұтады, кімге еліктеп-солықтайды? Осы туралы ойымызды ортаға салғымыз келеді.

Әлеуметтік желідегі жазбаларға назар аударып, оқи жөнелсеңіз, олар­дың да өзіне тән өмір-өзені сырғи жөң­кіп, уақыт көшімен бірге ағып бара жат­қаны сезіледі.

Мәселен, Кеңес Одағы тұ­сындағы жастардың кумирі Виктор Цой­ды пір тұтқан фанаттары әлі күнге дейін оның сол асқақ рухта шырқалатын дауылпаз әндерін орындап, рухын шалқытады. Әншінің бейнесі, еркіндік аңсаған әндері өктемдік пен озбырлыққа қарсы қоғамның ортақ қарсылығы, шындықтық шырылдаған өршіл үні ретінде қабылданады. «Отан-Ана» әнімен күллі қазаққа мәлім Батырхан Шүкеновтің кумирлері де әншінің мезгілсіз қазасына солай күйзеліп, эстрада жұлдызының танымал әндерін қайта-қайта әлеуметтік желі арқылы қамыға бөлісті.

Тіпті мәскеулік достары арнайы телебағдарлама әзірлеп, ардақтап аза тұт­ты... Бірақ соңғы уақытта көңілге оғаш тү­йілетін басқа жайтқа жиі тап болудамыз. Мәселен, лауазымды қызмет атқаратын адам­дарды пір тұту, жағымпаздану, ман­сап пен атағына қарай құрметтеу, бас­шының алдында құрдай жорғалап, жаны қалмай жалбақтау, жағыну тәрізді даңғой дағдылар әр-әр тұстан тышқанның көзіндей жылт еткен сәтте көңіліңді кірбің шалады. Сол сияқты кумирін байлардың, басшылардың арасынан іздейтін жандар бар. «Біздің маңдайымызға сіздей жанның тап келгеніне қуанамыз, өзі­ңіздей халықтың қамын жейтін адал, әділ жандар жасай берсін» деп өзінен лауа­зымы жоғары адамның жасына қарамай жалпақтап, астына көпшік қоя сөйлеуді әдетке айналдырған жасамыс жантықтардың да кездесіп қалып жататыны жанға батпай қоймайды. Бірақ ондайлардың әлгі кісі аттан түсіп қалған күні-ақ әп-сәтте өзгеріп, бастапқы ойынан тез тайқып шыға келетінін айтсаңшы бәрінен.

Бұларға қарағанда тек өнер жұлдыздарын, белгілі спортшыларды, та­нымал тұлғаларды кумирі санайтын жастардың адамдық айнасы әлдеқайда шуақты әрі көш ілгері тұратыны мәлім. Ілгеріде ауылдың қара домалақ балаларынан: «Өскенде кім боласың?» деп сұрағанда, таңдайлары тақылдап: «Юрий Гагарин сияқты ұшқыш боламын», – дейтін. Айға, аспанға, жұлдыздарға қа­рап қиялданатын. Балғын сана көкке өр­леп, биіктерді бағындырғысы келетін, ас­қақ арманы ақ бұйра бұлттардың ар жағынан жарқ ете қалардай қияға қимай көз тігетін. Интернеттің илеуіндегі кейінгі жас ұрпақтың арманы одан басқашалау. Неге бұлар: «Келешекте өскенде Тоқтар Әубәкіров сияқты ғарышкер болғым келеді» демейді. Айшуақ аспанға қол созып, көкжиектен көсіле өрнек іздейтін арманшыл жандар қай қиырларды шарлап жүр екен-ай, ә!

Бүгінгі күнде ток-шоу жанрындағы жобалардың көптігі сондай, кейбір теле­визиялық жеңіл өнімдер жұртты ығыр етіп, зығырданын қайнатып бітірді.

Кейбір балаларға арналған телебағдарламаларды жүргізуші балғындардың баттастыра боялған бет-әлпеттерін, үстеріндегі киім үлгілерін көргенде мыналарға қа­рап кімдер еліктейді екен өзі деген ой­дың ойпаңына омақаса құлап кете жаз­дайсың... Баяғыда Әуезов театрынан Сәбира, Бикен, Шолпан, Фарида апаларымызды бір көру, әсем де қоңыр дауыстарын естудің өзі адамға бір ерекше сезім сыйлайтын. Ол кездің жастары кумирін театрдан, кинодан іздейтін. Өнер жұлдыздарына, танымал музыканттар мен актерлерге, спортшыларға жалпы рухани ортаға мәлім тұлғаларға еліктеп-солықтайтын. Беу, дүние-ай десеңші!

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.10.2017

Студенттерге арналған «Ұлы дала жастары» жобасы іске қосылды

22.10.2017

Қостанайда полицейлер көкпар тартты

22.10.2017

Жанат Жақиянов жеңіліп қалды

21.10.2017

«Хабар» агенттігі БАҚ өкілдері арасында дәстүрлі футбол турнирін өткізеді

21.10.2017

Кенияда журналистер мінген тікұшақ көлге құлады

21.10.2017

5,5 пайыздық мөлшерлемемен несие бере бастады

21.10.2017

Роналду жылдың ең үздік футболшысы атанды

21.10.2017

Мешітті тонаған азамат ұсталды

21.10.2017

Кәсіпкерлер палатасы есеп берді

21.10.2017

Қазақ романсиадасына 20 жыл

21.10.2017

Қырғыз саясаткері Нұрсұлтан Назарбаевқа өтініш білдірді

21.10.2017

Сарыағаштық шаруалар қайта өңдеу ісін жандандыра бастады

21.10.2017

Газ келді. Қосуда қиындық бар

21.10.2017

Рухани келісім – бейбітшілік негізі

21.10.2017

Ауғанстан мешіттеріндегі жарылыстан құрбандар саны артуда

21.10.2017

Түркияда Қазақстан мәдениеті мен киносының күндері

21.10.2017

Қостанайда құқық қорғау қызметтері орталығы ашылды

21.10.2017

Қарттар үйіне көтеру құрылғысын тарту етті

21.10.2017

Қостанайда полицейлер көкпар тартты

20.10.2017

Қазақстанның Қауіпсіздік Кеңесінде кадрлық өзгерістер болды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Кімді тұлға тұтамыз?

Баяғының жастарына «Мен өмір­ден өзімді іздеп жүрмін» деп сөйлеу тән болатын... Жақында Америкада оқып жүрген қазақ­стандық жас өреннің пікірін тыңдап көруге тура келді.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Дауыл алдындағы тыныштық болып жүрмесін

Төрткүл дүниені тығырыққа тіреген 2008 жылғы жаһандық қаржы дағдарысы мен 2009 жылғы «ұлы рецессиядан» енді ғана оңала бастаған әлем экономикасы 2016 жылдан бастап баяу да болса тұрақты даму бағытына бет бұрды.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Шексіз білім

«Білім шексіз бе, әлде білімнің шегі бар ма?» деген сұраққа жа­­уап­ іздеп жүріп, Оксфорд уни­вер­ситетінің профессоры, матема­тик Мар­кус дю Сотойдың «Біз нені біле алмаймыз: білім шегіне сая­хат» («What we cannot know») ат­ты кітабын сатып алдым. Про­фес­сор бұл кітабында нөлден бас­­­тап жетіге дейінгі межені бел­гілейді. Нөлінші межені «Белгілі, бірақ белгісіз» әлде «Белгілі, бірақ бей­мәлім» деген дұрысырақ па?­ Біз біле­тін нәрседен бастап еш­қашан біле алмайтынға, ал одан шек­сіздікке дейінгіні тұспалдайды. Біз нені білмейміз және нені біле ал­маймыз? 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Ұялы байланыс: ұтқан кім, ұтылған кім?

Бүгінде ұялы телефонды пайдалан­байтын адам кемде-кем. Олай болса осынау ертелі-кеш қолымыздан тастамай «рахатын» көріп жүрген игілік үшін кімдерге қанша ақша санап береді екенбіз?  

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қарсылық па, таршылық па?

«Біреу Алматыға бір «КамАЗ» сәбіз әкеліп төгіп, елге тегін таратты» деген хабардың шығуы мұң екен, веб-сайттар ақырғы жаңа­лықтың айналасына шыбындай үймеледі. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу