Қыр мен сыр

Белгілі сатирик Көпен Әмірбек аға­мыз ара-тұра басылымға бас сұ­ғады. Ол кісі негізі көп жерде жұмыс іс­теген. Жазушылар одағы, «Қазақ әдебиеті», «Егемен Қазақстан», «Ара», «Білім және еңбек» басылым­дары, тіп­ті Бас про­куратура, Жоғарғы сот,­ театр... 

Егемен Қазақстан
08.11.2017 170

Бірақ соған қарамастан Шер­ағаңның кезін­де өзі сатира бөлі­мін басқарған «Еге­меніне» ат басын тірегенде көңілі шат­танып, алабөтен күйге енеді. Арғы-бер­гіні қозғап, тарихи тағдырлар туралы ағыл-тегіл тол­ғағанда, бұрын-соңды естімеген небір керемет деректер алды­ңызға көлбей қалықтап, сағатқа қарамай тыңдай бергіңіз келеді, тыңдай бер­гіңіз келеді.

Сондайда сатирик ағамыз қозғаған мынадай бір тұшымды әңгімені көп­ші­лікпен бөлісуді жөн көрдік. Қалам­гердің айтуынша, жапондар біз сияқты бір кәсіпке өле-өлгенше жабысып өтетін халық емес екен. Оларда «анау мен туралы не айтады?», «мынау не деп қояды?» деп айналасындағы жұртқа жалтақтау, қалың нөпір пікіріне тәуелділік, болмаса жазатыны таусылып, сарқылып, халыққа беретін түгі қалмаса да өмірінің ақырына дейін ақын, жазушы атын жамылып жүре беру сияқты жадағай жағдайлар аты­мен жоқ көрінеді. Мұнда өзі туралы халықтың не ойлайтыны, не айтатыны маңызды емес. Сондықтан ол елде өмір сүре­тін адамдардың ішінде әртүрлі жас­тағы, әсіресе, 40-тан ас­қан­дардың ара­сында басқа кәсіпті мең­геру, ма­ман­дығын ауыстыру жиі кездесетін құбы­лыс, тіпті қоғамда қалыптасқан үйреншікті жайт саналады. 

– Сондықтан бір мамандыққа тас кенеше қатып байланып қалған дұрыс емес. Бұл ретте жапондардан үлгі алуымыз керек, – дейді сықақшы.
Жапондардың озық технологиясын бүкіл дүниежүзінің халқы мойындап отыр. Бұл халық неге мұншама өсіп кет­кен? Өткенде ақпарат көздерінің бірі­нен Күншығыс елінде жастары 100-ден асқан адамдардың көптігін көзіміз шалып қалды. Сонда мұн­да­ғылардың ұзақ өмір сүруінің, ғасыр жа­сауының сыры неде? Және мұндай дерек жер бетіндегі басқа ешбір елде тіркел­меген. 

Кей ғалымдар ұзақ өмір сүрудің бас­ты себебі олардың теңіз өнімдері мен бал­дырларды пайдалануынан деп ой қо­рытса, енді бір зерттеуші маман­дар оның сыры жапондардың қалып­тас­қан менталитетіне келіп тіреледі деп есептейді, яғни бұл халық бірінші кезекте, бір-бірінің көңіл-күйін түсіре­тін жағымсыз әрекеттерге бой алдыр­мау­ға барынша тырысып бағады. Ал енді өз тарапымыздан олардың ұзақ ғұ­мыр кешуіне байланысты әңгімеге қосары­мыз – жүз жасаудың тағы бір­ құпиясы бір кәсіппен шектеліп қал­май, өз мүм­кіндігін өмір бойы іздеп табудан қаш­пауында, «жас ке­зім­де жинаған атақ-даңқымның ар­қа­сын­да әрі қарай да тыныштықта өмір сү­ре беремін» деген масыл пиғыл­дан мүлдем аулақ болуында деп топ­шы­лауға толық негіз бар.

Отыз бес-қырық жасқа дейін бір са­лаға адал тер төгіп, енді одан ке­йін басында мардымды тың ойлары қалмағанын, түбегейлі сарқылып біт­кенін мойындап, бұрынғы мансабын малданып өмір кеше беруден саналы түрде бас тартқан жұрт дүниежүзінің алдына технология­сымен, мәдениетімен озбағанда, енді басқаша сипатта өркендеуі мүмкін бе, әрине?

Маған десеңіз небір жауһар туындылардың авторы болыңыз, айтулы жоғары марапаттарды иеленіңіз, тіпті атағыңыз жер жарып тұрса да халқыңызға мұнан әрі қарай пайдалы ешнәрсе жаза алмайтыныңызға анық көз жеткізсеңіз, онда бұл саланың есігі оған әрі қарай жабық. Және бұған заңмен шектеу қойып отырған ешкім жоқ екен. Яғни салиқалы қоғам салты солай құрылған. Біздің қазақ үшін 40-50 жастағы адам қай жағынан алып қарағанда да өмірлік ұстанымы мен дүниетанымы әбден қалыптасып, белгілі бір деңгейге жетіп үлгерген тұлға болып саналады.

Сондай жастағы шығармашылығы тоқырап, түк жазбай жүрген бір қаламгерге: «Енді сізге кәсібіңізді ауыстыруға тура келеді» деңізші, өліп бара жатса да ешкім мұндай көзсіз «ерлікке» бара қоймайды. Яғни ішімізге дәә-әу тежегіш орнатып алғанбыз. Өмі­рінде бір-ақ рет сәтті ойнаған бір рөлі­нің, болмаса жас кезінде жазған 2-3 кіта­бының буына ғұмырының соңына дейін масаттанып дүниеден өтіп кететін пен­делердің біздің қоғамымыздан кө­бірек төбе көрсетіп қалып жататыны содан. Ал орта жастан асқанына қа­рамас­тан өмір жолын жазылмаған ақ парақ­тан бастап кетуден қаймықпайтын, өз бойынан беймәлім басқа қырларды ашып табудан талмайтын, мына теңіз өнімдерін көп тұтынатын елдің адамдары неткен қайсар еді?

Ақындарының жыры таусылған тұстан жаңа қыры бас­талып кете баратын мұндай елде сосын қартайып, қайғы ойлауға уақыт жоқ-ау... Қазақ: «Сегіз қырлы, бір сырлы» деген сөзді бекер айтпаған. Біз сол сан түрлі қырымыздың қаншауын таба алдық? Тұ­тынбағандықтан тұңғиықта тот басып тағы қаншасы бос тұр?.. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.01.2018

Үкімет басшысы онкологиялық жабдық шығаратын компанияның басшысымен кездесті

16.01.2018

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі тағайындалды

16.01.2018

Ауыл шаруашылығы вице-министрлері тағайындалды

16.01.2018

Дональд Трамп бүгінгі жұмыс кестесін жариялады

16.01.2018

Ғалияның қолында бұйда пышақ...

16.01.2018

ОҚО-да «Қарашаңырақ – Қарасора, құтты мекен Сайрамсу» атты кітаптың тұсаукесері өтті

16.01.2018

Әз-Жәнібек ханның дулығасы Нью-Йорктегі музейде сақталған

16.01.2018

ОҚО-да 90 мың адам жұмыспен қамтылмақ

16.01.2018

Атырау қаласында жатақханасы бар жаңа спорт кешені ашылды

16.01.2018

Ақын, жазушы Серік Қапшықбайұлы қайтыс болды

16.01.2018

«Атамекенім» акциясы бойынша мүгедектерге кәсіп ашуға мүмкіндік бар

16.01.2018

Трамп пен Н.Назарбаевтың кездесуі: Ынтымақтастықтың жаңа сатысы - The Hill

16.01.2018

The Merkle: Қазақстан Президенті G-Global деп аталатын жаһандық криптовалютаны ұсынып отыр

16.01.2018

Жамбыл облысының Жуалы аудандық соты жаңа ғимаратқа көшті

16.01.2018

Қостанай облысында АӨК сүт зауыттарының жұмысын жандандырды

16.01.2018

Атырау тұрғындары жол құрылысын қадағалайды

16.01.2018

ОҚО-да төтенше жағдайлардың алдын алу шаралары талқыланды

16.01.2018

Trend: «Назарбаевтың Трамппен кездесуі Қазақстанның аймақтағы негізгі ойыншы екенін көрсетеді»

16.01.2018

Б.Сағынтаев: Мемлекет басшысының жекешелендіру жүргізу бойынша тапсырмасы 2018 жылы орындалуы тиіс

16.01.2018

Елбасы Жолдауын іске асыру аясында өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың мәртебесі реттелді — Т. Дүйсенова

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Рухсыздық – оқымаудан, тыңдамаудан

Құдірет адамзатты керемет хикметпен, ілтипатпен, мейірбандықпен, көркемдік сұлулығымен қызықтырып, сыңғырлатып жаратқаны мәлім. Ойлау мен қарекет жасау үшін жаралған адамның тұлғасы, таратыңқырап айтқанда, оның қолынан, қиялынан, білімдарлығынан шыққан сәулет, сурет, мүсін, қолөнер, музыка, сөз өнерінің таңғажайып жәдігерлері, телегей-теңіз шынайы жан сырлары, ғылыми-шығар­машылық ғаламат жетістіктері өлшеусіз ғой. 

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Ұжымдық ұстаным

Ұжымдық рух ұлы жеңістерге қол жеткізеді. Қазақ айтады: «Үш адамның басы қосылса – қауым». Қауым­дасқаннан бері адамзат сан түрлі қоғамдық құрылысты өт­кер­ді. Ал қазіргі нарықтық қоғам­ның кілті – табыс. Яғни биік мүдде жолында ұжымдасу және белгілі нәтижеге қол жеткізу.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қазақстанның жаһандық қауіпсіздік бастамалары

Еліміз егемендіктің бастапқы ке­зінде-ақ өңірлік және жаһандық қауіпсіздік Қазақстанның сырт­қы саясатының негізгі басым­дық­тарының бірі болатынын төрт­күл дүниеге жария еткен еді. Содан бері еліміз халық­аралық аренада сол бағытты берік ұстанып, оны бел­сенді түрде жүзеге асырып келеді.

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Жарнамаланғанның бәрі жақсы ма?

Әрине, жарнама – әрқашан өн­діріс пен бизнестің қозғаушы күші болып келе жатқанына ешкім дау айта алмас. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Жаңсақ ойдың жетегінде...

Шетелде іссапарда жүрміз. Қасымызда Сыртқы істер ми­нис­тр­лігінің өкілі Ержан есімді жас жігіт бар. Жүріс-тұрысы, сөйлеген сөзі сондай жатық, сыпайы. Ізетті жігіттің болмысында қалада өскен баланың қалыбы да байқалады. Бір күні екеуміздің орнымыз қатар келіп қалған. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу