Медицина • 12 Қаңтар, 2018

Өзімізден көрейік

1431 рет
көрсетілді
3 мин
оқу үшін

Ауылды жерде «жақын туысынан, ағайыннан күшік, ит алып асырауға болмайды, итше ырылдасып қаласың» деген тыйым бар. 

Өзімізден көрейік

Арқабай туысы Әндірдің үйіндегі ала шұбар дүректің қос күшігін көріп қызыға түсті. Алайда әйелі Сусұлу әлгі тыйымды есіне салды. Оның үстіне өткен жолы Әндірдің өзі күшіктерін қайта-қайта мақтап Арқабайдың әуесін кетірген. Осы дүректің күшіктері төбет шығады. Себебі, итім Бәйдіктің Ақтырнақ атты төбетімен ылыққан, – деп дәлдік айтқаны бар. Бәйдіктің Ақтырнағы дегені – дене тұрқы есік пен төрдей зор төбет ит. Ақыры Арқабай Әндір туысқанының үйіне қайта-қайта барғыштап жүріп қос күшіктің бірін «зып» еткізді. Күшікті дереу қойларын қосып бағатын қойшы Қоспанның ауылына аттандырды. Содан күшік жаз бойы қойлы ауылда еркін жүрді. Күзге салым Арқабай күшікті қайта ауыл­ға алдырып алды. Ол уақытта желкесі күжірейіп, тісі ақсиып, бойы тарала өскен қоңқақ ірі дүректі Әндір түгілі Арқабайдың өзі танымай қалды. Тура енесі сияқты ала шабыр дүрекке айналған. Бірақ бір жаман қасиеті итаяғына жақындасаң сирағыңнан ала түседі. Жуындысын қызғана жейді екен. Қар түсе соғымның басы басталып қо­нақ шақырыс басталды. Әрине, ағайын-туыс, көрші-қолаң түгел шақырылды. Келген қонақтар астан кейін тысқа тыныстауға шықты. Бірі шақшасын шертіп, бірі шылымын шымшылап әжік-гүжік әңгімелесіп тұрған болатын. Иттің итаяғына Әндірдің қайдан жақындағанын кім білсін, ала дүрек Әндір туысқанының тір­сегінен ала түсіпті. Ал керек бол­са?! Ала құйын шабылыс басталды. Жедел жәрдем шақы­рылып, Әндірді салып алып кетті. Ертеңіне «қарғы бауы қай­да?», «неге бос жібересіздер?» деп полиция қызметкері, одан «төл­құжаты қайда?», «вакцина егіл­ген бе?» деп ветврач келіп тұр. Шақшадай басы шарадай болған Арқа­бай ауданға барып құжат жинап, итін тексерістен тексеріске өткізіп жүргенде отыз күн де өте шығыпты. «Несін айтасың кісіні құтырған ит қапса, отыз тоғыз күн өтіп қырқыншы күні құтырады екен» дегенді естіп уайыммен күн санап жүрді. Санаған отыз тоғыз күні өтіп, қырқыншы күні таңер­тең Арқабай ұйқыдан ояна сала Әндір туысының үйіне асыға жүгірді. Асыққанда жете алсайшы. Әндірдің әулісіне кіргенде есігінің алдында қар күреп жүрген Әндірді көріп: «Құтырмапты!», «Құтырмапты!» деп туысын қуана құшақтай алды.

Содан бері Арқабай ағайын түгілі алыстан ит алып асырамайтын болды. Иә, Алланың берген аз ғұ­мырында итше ырылдаспай, кү­шікше шәуілдеспей өткенге не жетсін!

Мақсат ҚАРҒАБАЙ