Аймақтар • 26 Қаңтар, 2018

Мемлекет қолдауы межелі биіктерге бастайды

443 рет
көрсетілді
10 мин
оқу үшін

Жас кезімізде үлкен қа­риялардың «Құдайдың әр күні жақсы, бүгінгімізге тәубе» деп шүкіршілік айтып отырғанын көп еститін едік. Қазақ өз тарихында небір нәубетті басынан өткізген, «мың өліп, мың тірілген халық» қой. 

 

Мемлекет қолдауы межелі биіктерге бастайды

Зұлмат кесірінен өз елі, өз жерінде оты­рып, ұлт ретінде жойы­лып кете жаз­даған хал­қымыздың бүгінгі жеткен жетіс­тіктерін саралағанда өзіміз де іштей тәубе деп отыратын болдық.

Жақында ғана Елбасымыз АҚШ президенті Дональд Трамптың шақыруы­мен әлемдегі ең азулы мемлекетте болып қайтты. Күні кеше ғана тағдыр-талайы белгісіз болған қазақ елінің әлемдегі ең мықты мемлекеттің қатарына қосылып келе жатқанын, дүние жүзі санасатын, мақсат, мұраты айқын ел екенімізге осы сапардағы оқи­­ғаларға баға бере отырып көзі­міз жетіп, тағы да сүйсіндік, марқайдық.

Қазақстанда жақсылық жағы­на өте ірі өзгерістер болып жатыр.

Елбасының жыл сайынғы халыққа Жол­дауы – тарихи құжат, елдің да­муы­на негіз­делетіні мәлім. Онда жыл бойы атқарылған мемлекеттік бағ­дарламалардың орындалу барысы мен алдағы жылдарда шешілуге тиіс­ті мә­селелер нақ­тыланады. Елбасы Жол­дауы жаңа мақсаттарды орындауға не­гіз­­деледі.

Мемлекет басшысының бас­­тамасымен қолға алынған мем­лекеттік бағ­дарламалар Оңтүстік Қазақстан облысында белсенді түрде жүзеге асып келеді. Біз осы мақаламызда Жолдау талаптары өңірде қалай орындалып жатқанына талдау жасап көрдік.

Оңтүстік Қазақстан облысы­ның әкі­мі Жансейіт Түймебаев облыстық мәс­лихаттың сессия­сында Елбасының Қазақстан хал­қына арнаған «Төртінші өнер­кәсіптік революция жағ­дайындағы дамудың жаңа мүм­кіндіктері» атты Жолдауын бір­лесе жүзеге асырудың жайын тал­қылаған еді. 

Жолдаудағы он бағытқа жеке тоқ­талған облыс әкімі Мемлекет басшы­сының бұл саяси құжаты төртінші өнеркәсіптік революция әлеміне бейім­делу мен жетістікке жету жолын табу үшін не істеу қажеттігін айқындап бер­генін айтты.

«Бірінші бағыт. «Индус­трияландыру жаңа технологияларды енгізудің көш­басшысына айналуы тиіс» деп атап көрсетті Елбасымыз. Бұл бағыттағы жұ­мысты Оңтүстік Қазақстан облысы барынша жеделдететін болады. Өңірімізде 11 индус­триялық аймақ пен бір арнайы экономикалық аймақтың әлеуетін барынша тиімді жүзеге асыруымыз керек. 2017 жылы индустриялық аймақты дамытуда 9,4 млрд теңгені құрайтын 13 жоба жүзеге асты. Енді бұл бағыттағы жұмыстарды одан әрі жетілдіруге міндеттіміз. Бүгінде қолданыстағы кә­сіп­орындарда жаңа цифрлық технологиялар енгізіліп, өндірістер дамуда. Өн­дірісте заманауи технологияны пайдалану арқылы атмосфераға шығатын қалдықты азайтып, өндіріс циклінің уақыты мен энергия шығынын азайтқан дұрыс. Бұл өнімділікті еселеп, арттырады деген сөз», деді облыс әкімі.

Елбасының екінші қойып отыр­ған міндеті  – «Ресурстық әле­уетті одан әрі дамыту». Президент бұл салада таби­ғи ресурстарды тиімді пайдаланып, энер­гия көздерін табу мен үнемдеуге үн­деп отыр. Өңірімізде бұл бағытта да жұ­мыстар ЭКСПО-2017 халықаралық көр­месінен кейін белсенді түрде қолға алын­ғанын білесіздер. Өткен жылдың өзінде Сайрам, Қазығұрт аудандарында гидроэлектр стансалары іске қо­сылды. Сонымен бірге Шымкент қаласында кәріз су қалдықтарынан биогаз алатын Орта Азияда баламасы жоқ кешен пайдалануға берілді. Мұның бәрі мемлекеттің қолдауы арқасында жү­зеге асып отыр. Қазіргі уа­қытта об­лысымыздың бірнеше ауданында шетел инвесторларымен біріккен күн­нен электр энергиясын өндіретін нысандардың құрылысы жүргізілуде. Жасыл экономиканы дамыту бойынша облыста жүзеге асырылатын 26 жоба енді жаңа бағытта қарқын алатын болады.

Жолдаудағы үшінші міндет «Ақылды технологиялар» – агро­­өнеркәсіп кешенін қар­қынды дамыту мүмкіндігі» болып отырғанын айтқан облыс әкімі Оңтүстік Қазақстан еліміз бойынша ауыл шаруашылығы саласында озық тех­нологияларды қолдануда көш басында тұрғанын атап өтті.

«Мәселен, тамшылатып суа­ру әдісі қолданылатын егіс­тік жердің жалпы көлемі 58,5 мың гектарға жетті. Бұл рес­публикалық үлестің 72 пайызын құрап отыр. Ал қарқынды баудың көлемі 2,8 мың гектарға жетті. Интенсивті бақ, тамшылатып суару, жылыжайлар бағыт­тарында озық технология­лар енгізу арқылы өнімділіктің жоғарғы деңгейіне жетіп отырмыз. Биыл да жаңа технологиялар енгізу бойынша жұмыстар жүйелі түрде атқарылатын болады. Ал Мемлекет басшысы айтқан төртінші бағыт, яғни көлік-логистика инфра­құрылымының тиімділігін арт­­тыру міндеттемесін жүзеге асыруда өңірдің мүмкіндігі мол екені өз­деріңізге аян. Мәселен, «Жаңа индуст­рияландыру: қазақ­стандық барыстың қа­дамы» ұлттық телекөпірі барысында Шымкент қаласында орналасқан көлік-логистикалық орталықта А + санатындағы кешен іске қосылған болатын. «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» магистралі мен темір жол желісіне жақын орналасқан жаңа көлік-логистикалық орталық географиялық тұрғыдан тиімді болды. Бұл өңірді кө­лік­-логистикалық хаб ре­тінде қалыптастыруға және Қазақ­станның аумағы арқылы айналымды ұлғайтуға ықпал етеді. Қазіргі кезде жалпы аумағы 92 гек­тарды құрайтын «Оңтүстік» көлік-логистикалық орталығында инвестиция құны 35,6 млрд теңге болатын 8 жоба жүзеге асырылуда. Аумағы 242 500 шаршы метрді құрайды. Мұнда кедендік рәсімдеу, фитосанитарлық және ветеринарлық бақылау қызмет­тері бір терезе қағидасымен жүргізілсе, бұған қоса уақыт­ша сақтау қызметі де қарас­тырылған», деп атап көрсетті Жансейіт Қансейітұлы.

Қазақстандықтардың ең өзекті әлеуметтік проблемасы – баспана. Сон­дықтан да Елбасының Жолдауда тұрғын үй құрылысы саласына­ ерекше назар­ ауда­рып отырғанын айтқан Ж.Түймебаев биыл оңтүстікте 245 көп­қабатты тұрғын үйдің құрылысы жүр­гізіліп, оның 91-і немесе 4 733 пәтер пай­далануға берілгенін жеткізді. Сондай-ақ әкім өткен жылдан өтпелі болған 154 көпқабатты тұрғын үйден бөлек, осы жылы тағы да 100 көпқабатты үй құрылысы басталатынын баяндады.

Дамудың 10 бағытын айқын­даған Елбасы Жолдауы – жаңа мақсаттарға жетелейтін ең бас­ты құжат болып табылатынын айтқан өңір басшысы оны жүзеге асыру бойынша желілік кесте, медиа-жоспар жасауды тап­сырды.

Оңтүстік – аграрлы аймақ. Еңбек өнім­ділігі, жалпы түсімді арттыру үшін жаңа технология шаруашылықтарға кірігуі керек. Аграрлық секторды игеру мен инновациялық ізденістерді нығайту барысында оңтүстік ғалымдарымен тығыз жұмыс жасалып келеді. Мемлекет бас­шысы ауыл шаруашылығы бола­шақта ел экономикасының драйверіне айна­латындығын айтқан болатын. Жуырда облысқа іссапармен келген Премьер-Ми­нистрдің орынбасары, Ауыл шаруашылығы министрі Өмір­­зақ Шөкеев шаруаларға бе­рілген субсидиялардың көле­мі айтарлықтай өскенімен, өнім­­діліктің күткендегідей өспе­гендігіне алаң­­даушылығын білдірген.

Өмірзақ Естайұлы ендігі жерде субсидияға жаңа роботтанған, компьютерленген технология әдістерін енгізудің жайын айтты.

Алдыңғы қатарлы елдермен бәсекеге қабі­летті болу үшін бұл шаруашылықтарға өте қажет. Елбасы Жолдауында ауыл шаруашылығы өнімін сырт­қа шығарып сату мәселесі айтылады. Бұл мақсат оңтүстікте оң­тайлы орындалып келеді.

Облыс әкімі алдағы уақытта интен­­сивті бақ, тамшылатып суа­ру, жылыжай көлемін ұл­ғайту бағыттарында жаңа технология­лар енгізу арқылы өнімділікті арттыруға болатынын үнемі айтып келеді.

«Қазіргі таңда Сауд Ара­бия­сы, БАӘ мен Ирак мем­ле­кет­теріне қой етін экспорттау бойынша алдын ала келісімдер жа­салып отыр. Жалпы 2021 жылға ауыл шаруашылығы тауарлары экспортын кем дегенде 3 есеге арттыруымыз қажет. Еліміздің Ауыл шаруашылығы, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрліктері, Оңтүстік Қазақстан облысы әкімдігі арасында түзілген үш­­жақты іс-шаралар жоспарында бе­кітілген 75 индикаторлық көрсеткіш 158 бірлікке немесе 2,1 есеге орындалды. Биылғы жылы 3000-нан кем емес үй шаруашылықтарынан біріктірілген 102 кооператив құ­рылады». Облыс әкімі мәсе­леге байланысты ойын осылай тұжырды.

Бүгінде облысымыздағы 21 мекеме өздерінің азық-тү­лік өнімдерін тұрақты түрде экс­портқа шығарып келеді.

Қазақта «үйі жоқтың күйі жоқ» деген сөз бар. Биыл облыста тұрғын үй мәселесі айтарлықтай шешілді. Еңселі, көпқабатты үйлер тек облыс ор­талығында ғана салынып жатқан жоқ, аудан, қалаларда да бой көтеруде. Мәселен, негізінен жеке үйлер са­лынып, үлкен ауылға айналып кете жаздаған Түркістан қаласында «Отырар» атты ша­ғын аудан салынып жатыр. Көр­шілес Отырар ауданында жаңа көпқабатты үйлер пайда болды.
Сонымен қатар облыс әкімі­нің бастамасымен қызметтік пәтерлер салу қолға алынды. Бұл мұғалімдер, дәрігерлер мен мемлекеттік қызметкерлердің тұрғын үйге деген сұранысын өтейтін игі жобаға айналды.

Елбасының Жолдаудағы талаптарын жүзеге асыру мақ­сатында облыс әкімі аудан, қала әкімдеріне инвестиция тартуды қадап тапсырған болатын. Соның нәтижесінде облысқа 417 млрд теңге инвестиция тартылып, облыс бұл жөнінен республикада бірінші орынға шықты.

Осыдан аттай бес жыл бұ­рын шағын және орта бизнес­пен айналыса­тындардың саны 120 мың болса, бүгінде 180 мың­ға жетіп отыр. Индус­трия­лық-инновациялық даму бағ­дар­ламасы бойынша кәсіп­кер­лікті қолдау арқылы құны 208 млрд теңгеге жететін 162 жоба іске қосылды. Бұл он мың­­­ға жуық жаңа жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді. Осы жұмыстарға қарап Елбасы Жол­дауында жүктелген мін­деттер облыста жақсы деңгейде орындалып жатыр деп кәміл сеніммен айтуға болады.

Қайрат БАЛАБИЕВ,
Оңтүстік Қазақстан облыстық мәслихатының хатшысы, заң ғылымдарының докторы

Оңтүстік Қазақстан облысы