Кітап оқуға баулудың бес амалы

«Бүгінгі бала кітап оқымайды» деген пікірмен келіспеймін.

Егемен Қазақстан
13.02.2018 2252

Жоқ, кітап оқымайтын бала бол­­май­ды. Қызықтыра алмайтын ата-ана, мұғалімдер, үлкендер деуі­міз керек. Кеше дүние есігін аш­қан бала­ның ойында кітап туралы ешқандай тү­сінік жоқ. Егер кітап­ты сатып әке­ліп, «ой қандай тама­ша, кел оқи­ық» деп уақыт бөліп бірге оқитын болсақ, кез келген бала қызығады. Бірақ мұны ертерек бастауымыз керек. Тіпті бір жастан бастап балаға кітаптың су­реттерін көрсетіп еліктіре баста­ған дұрыс. Сонда ғана баланы кітап оқуға баули аламыз. Бүгінде қазақ тіліндегі балаларға ар­налған қызықты кітаптар жет­кі­ліксіз. Қазір суреттері әдемі, қағазы сапалы кітаптар баршылық. Бірақ көбінің ішкі мазмұны ойға қона бермейді. Тілі ауыр, оқиғалары мәнсіз еке­нін байқау қиын емес. Сосын біз­де балалардың жүрегін жаулап ал­ған, аузынан түспейтін, кі­тап­та­ғы кейіпкерлері түстеріне кіре­тін отан­дық балалар жазушыла­ры не­кен-саяқ. Тіпті балаларға «қан­дай бала­лар жазушыларын білесіңдер?» деп сұрағанда мүді­ріп қалады. Сон­дықтан бұл ой­ла­на­­т­ын мәселе. Уақыт өте электрон­ды кітаптар алға шы­ғып, қа­ғаз кітаптар жойылады деген пі­кір­лер болған. Егер кітап на­ры­ғын барласақ, мүлде олай емес екен. Қайта қазір дамыған елдерде қағаз кітаптардың жаңа «дүмпуі» басталды деуге болады. Жапония, АҚШ, Ұлыбритнаия елдерінде кі­тап өндірісі дамып жатқаны ту­ра­лы ақпараттар молынан тара­лып отыр. Өркениет дамыған рухани құндылық жоғарылай бермек. Сондықтан әр заманда адамға электронды кітап емес, қолға ұстап оқитын қағаз кітап керек.

Бүгінгі балаларға қандай кі­тап­тар жазылғаны абзал деген та­­қырыпта көп ойланамын. Егер әлем­­дегі кітап нарығы туралы ақпа­раттарды барлап сөйлейтін бол­­сақ, әйгілі тарихи тұлғалардың ба­лалық шақтары туралы көркем ту­ын­дылар мен қиял-ғажайып кі­тап­тар жақсы өтуде екен. Яғни біз де балаларымызға Абай, Шоқан, Ыбырайдың балалық ке­зең­дерін бейнелейтін көркем әде­б­и кітаптар ұсынайық, аудар­ма емес, төл туындылардан арман-тіл­ек­терді ұштайтын ертегілерді түрлі тақырыпта жазайық. Сон­дай-ақ әртүрлі ықшам ақпа­рат беретін энциклопедиялар да жақсы. Бірақ олар көркем туын­дының орнын баса алмайды. Сондықтан балаларымызға қиялын шарықтайтын көп көркем туындылар керек.

Түрлі зерттеулерді саралай келе, әрі өз тәжірибеме сүйе­ніп, бала­ға кі­т­ап оқытудың бес амалын түйін­де­дім.

Яғни балаға кітап оқытудың бес амалы – кітап оқып беруді бір жастан бастау керек, балаға кітапты анда-санда емес, күнде аздан оқып беруді әдетке айналдыру керек, бала өз бетінше кітап оқуға әдеттенгенге дейін, ата-ана кітапты бірге оқуы керек, жақсы кітаптардан талғап, ой-өрісіне қарай таңдап беру керек, кітап сыйлауды дәстүрге айналдыру керек.

Ендеше, оқырман болуға бүлдір­шін­деріңізбен бірге асығыңыздар!

Зарина МУСАБАЕВА,
Аудандық орталық балалар кітапханасының меңгерушісі

Қостанай облысы,
Аманкелді ауданы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.08.2018

Азиада-2018: Су добынан Қазақстан қыздар командасы күміс алды

21.08.2018

Атырау облысының шалғайдағы елді мекендеріне газ тартылады

21.08.2018

Азиада-2018: Таэквондошы Жансель Дениз ел қоржынына күміс жүлде салды

21.08.2018

Қазақстандық таэквондошы Руслан Жапаров қола медаль жеңіп алды

21.08.2018

Азиада-2018: Қазақстандық Кирилл Казанцев қола медаль жеңіп алды

21.08.2018

Қазақстанның үш облысында ауа райына байланысты ескерту жарияланды

21.08.2018

Өзбекстанның Премьер-министрі жол апатына ұшырады

21.08.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Астанадағы «Әзірет Сұлтан» мешітіне барды

21.08.2018

Астанада дәрігерлерге арналған жатақханалар салынады

21.08.2018

АҚШ-тың Мемхатшысы Құрбан Айт мерекесімен құттықтады

21.08.2018

Астанаға Түркия Жандармериясының басшылығымен арнайы делегация ресми сапармен келді

21.08.2018

Кооператив күш біріктіреді

21.08.2018

Шыңғыстаудағы Шәкәрім тойы

21.08.2018

Егемен ашқан есімдер: Егіз өрім

21.08.2018

72 сағатта 35 метр бөкебай тоқыған

21.08.2018

«Тақиялы періштені» төрткүл дүние көреді

21.08.2018

Жаңа жобаларды меңгеріп жатыр

21.08.2018

Шындық жұтқан тағдыр

21.08.2018

Шариғат жайлы шығарма

21.08.2018

Бұқар жырындағы бүгінгі тұрпат

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Өмір – әділ

Біреулер өмірді қарғап-сілеп жатады. Оның әділетсіз екендігін айтады. Рас-ау дейсің кейде. Егер өмір әділ болса, неге адам баласы әртүрлі? Біреу – бай, біреу – кедей. Біреу – сұлу, біреу – көріксіз. Біреу – ауру, біреу – сау. Расында да өмір дегенің күн мен түн, ыстық пен суық секілді қа­рама-қайшылықтардың ортасы екен ғой.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Уикипедияның үйретері не?

Бүгінде адамдар қолдарына кітапты жиі ала бермейді. Оған себеп – интернет. Халық қажет деген мәліметтерді компью­терді ақтарып, уикипедиядан іздейді. Мұның өзі өскелең уақыттың талабы. Бі­­рақ сол ақпараттық технологияңыз уақыт­­тың талабымен үндескенімен, нақты ақпарат алып, тарихи шындыққа көз жет­кізгісі келген талғампаз адамдардың талабына сай келе бере ме? Міне, мәселенің осы жағына келгенде үлкен күмән туындай­тын тәрізді.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу