82 жастағы қарияның әңгімесі: Әдемі қартаюдың үш сыры

80 жасқа келгеніңізді қалай елестетер едіңіз? Ес-ақылыңыздан алжаспай, тың денсаулықпен қатар айналаңыздағылармен әңгімеңіз жарасып жүруді ойладыңыз ба? Айтқанға оңай, дегенмен сексеннің сеңгіріне шыққандарға ойнап-күлу былай тұрсын, қарға адым жер мұң болып жататыны рас. 

Егемен Қазақстан
19.02.2018 4580

Соңғы жылдары әлемде кәрілікпен күресу үрдісі белең алып келеді. Осы ретте танымал суперэйджерлердің бірі Ирен Оберді жасы 84-тен асқан кейуана деп әсте айта алмайсыз. Әбжілдігімен көзге түскен спортшы зейнет жасындағы жеңілатлеттердің арасында қатарынан төрт жыл бойы рекорд орнатып, жүлденің алдын бермей келеді. Ирен тәрізді әдемі қартаюдың озық үлгісін көрсетіп жүргендерді бір сөзбен суперэйджер дейді, яғни мағынасы «кәріліктің дауасын тапқандар» дегенге саяды. Бұл қатарға жасы 82-ден асқан алматылық қария Виктор Андреевичті қосуға болады. Қимылы ширақ, денсаулығы тың.

Оның өмірлік ұстанымы өте қарапайым қисынға құрылған: «Қозғалыс – физикалық күш қана емес, ойдың қозғаушысы».

Көшесінен көктем аңқып тұратын Алматының әдеттегі бір күні Көк-төбенің басынан жаяулатып түсіп, Достық көшесінің бойымен аяңдап келе жатқанбыз. Кенет қасымызға қатарласа берген әлдебір қария өзін таныстырып, қолтығына қыстырған кітаптарын көрсете берді. Ашық-жарқын қариямен әңгімеміз бірден жараса кетті. Осы маңайда көңілі қалаған адамына өзінің авторлық кітаптарын көрсетіп, келіскен бағада ұсынып жүрген беті екен.

Виктор Андреевич жаттығуды күнде таңғы сағат 5-те бастайтынын айтады. Хамит Ерғали жағалауын бойлай отырып, трамплинге дейін жүгіріп барады. Таңғы жаттығуды орындағаннан соң, тура осы маршрутпен үйіне дейін 11,5 шақырымды артқа тастайды. «Қарттықтан өткен соң бақытты балалық шақ басталады дейді ғой. Мен өзімді өте жеңіл сезінемін. Күнделікті жаттығуға шамамен екі жарым сағаттай уақытым кетеді», дейді ол.

Өз өмірі мен 40 жылдық тәжірибесін арқау ете отырып салауатты өмір салты туралы жазып шыққан оқулығында жүгіру, су, дұрыс тамақтану үштігін ерекше атаған.

«Адам қозғалыста жанданады. Дәл осы себепті үнемі жүгіруді, жаттығуды тоқтатпау керек. Жастарға жүгіргенде таяқ ұстамаған дұрыс. Ол кәрілік әбден жеткендерге арналған. Жасым 82-ге келген менің өзім таяқты керек етпеймін. Жастарға тоқтамай жүгіріңдер деп айтқым келеді. Жүгіру – тамаша көңіл-күй, денсаулық, сарқылмас күш-қуат сыйлайды», дейді біздің суперэйджер.

Виктор 2000 жылы асқазан жарасы диагнозымен операция жасатуға мәжбүр болған. Операциядан соң дәрігер кеңесімен жаттығуды күшейте түскен. Бүгінде оның спортпен белсенді шұғылданып келе жатқанына қырық жылдан астам уақыт болған. Оның сөзінше, әдемі қартаю үшін дене саулығынан бөлек, ми қызметінің жаттығуы да өте маңызды. «Үнемі миды ойға дағдыландырып, оны дамытқан жөн. Әйтпесе ми солып қалады» деген Виктордың сөзінде үлкен шындық жатыр. Калифорниядағы қартаю мәселелерін зерттейтін институт ғалымдарының «адам өз өмірінде ми жаттықтыруды әдетке айналдырса, психиканың әлсіздігін (деменеция) болдырмауға септескен болар еді», деген мәлімдемесі біздің қарттың сөзін растай түседі.

Виктор үнемі күліп жүреді әрі жаңа мақсаттарды жүзеге асыруда шаршаған емес. Ол сөз арасында кезекті әңгімелер жинағын шығару үшін қамданып жүргенін айтып қалды. Жинаққа енген композитор Шәмшімен кездесуі туралы естелігі жайында да қуана әңгімелеп берді.

«Гвардия аудандық комсомол комитетінің бірінші хатшысы болып тұрған тұста облыстық партия комитетінен қоңырау түсті. Алматы облысы, Қоғалы селосына Шәмші Қалдаяқов келе жатыр екен. Ол кезде Шәмшінің атағы аспандап тұрған кез. Мектеп оқушыларын дайындап, Шәмшінің әндерінен концерт қойып бердік. Концерттің жалғасы кешкі асқа ұласты. 60-шы жылдары «Московские окна» әнінің дүркіреп тұрған кезі-тұғын. Шәмшінің алдында орындап бергенімде, «жолдастар, осы бір тамаша ән үшін көтеріп қояйық!» деп Шәмші ерекше риза болғаны бар. Мен үшін Қалдаяқовтың әндері баға жетпес қазына іспетті, жаным сүйсінеді. Шығармада дәл осы Шәмші мінезі мен әндері жайында сөз қозғалады», дейді ол.

Зейнеткердің бүгінге дейін «Махаббат және жылан» атты романы мен салауатты өмір салты туралы оқулығы жарық көрген. Кітаптарды баспаға беру, оқырмандарға тарату ісіне дейін тікелей өзі атқарады.

«Соңғы жылдары әдебиетті кітап дүкендері арқылы тарату қиындап кетті. Әуелгіде дүкендерге беріп көрдім де. Пайдасыз аз әрі күрделі. Оның үстіне кітап дүкендеріне баратындар да азайды ғой. Менен кітаптарымды көшеде кездескен жастар мен студенттер көп сатып алады, жақсы пікірлерін білдіреді. «Кітап оқитындар аз» деген жаңсақ пікір. Мысалы, 390 беттік романымды жарыққа шығаруға қаладағы ірі компания демеу болды», дейді Виктор Андреевич.

Біз осылай аяңдап әңгімелесіп келе жатқанымызда діттеген межеге жетіп те қалған екенбіз. Қариямен жылы қоштасып, көзімізбен ұзатып салдық.

«Кәрілік – құтылмайтын бір қазған ор» демекші кәрілікпен күрес жаһандық мәселенің біріне айналып отыр. Сыпайылап «мәңгі жастықтың формуласы» деп жатамыз. 2017 жылғы ресми мәлімет бойынша, Қазақстанда өмір сүрудің орташа ұзақтығы 72 жастан асқан. Ал 2050 жылы 65 жастан асқандардың саны ұлғайып, жер бетінде қарттар 1,5 млрд адамға артады деп отыр.

Ая Өміртай,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.06.2018

«Нұр Отан» Маңғыстау облыстық филиалы мемлекеттік және полиция қызметкерлерін марапаттады

22.06.2018

Қазақстан мен Ресейдің парламентаралық ынтымақтастығы нығая түспек

22.06.2018

Қазақстанның Ауыр атлетика федерациясы 2020 жылы Азия чемпионатын өткізуге ниет білдіргенін растады

22.06.2018

Маңғыстау облысында «Нұрлы жер» және «Қолжетімді баспана» бойынша отырыс өтті

22.06.2018

Астанада медиабілімнің даму мәселелері талқыланды 

22.06.2018

Солтүстік Қазақстанда бұршақ жаууы мүмкін

22.06.2018

Астана қаласы маңындағы орман көлемі 100 мың га дейін кеңейтіледі

22.06.2018

«Ақтау Теңіз Порты» АЭА мен DP World инвестициялық жобаларды жүзеге асырмақ

22.06.2018

Қызылорда облысында «Жасыл» технологияларды енгізу бойынша меморандумға қол қойылды

22.06.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Польшадағы Елшісінің брифингі өтті

22.06.2018

Кіші Аралда желкенді кемелер жүзе бастады

22.06.2018

Шымкентте «Миграциялық ХҚО» ашылды

22.06.2018

Астраханьда Астананың 20-жылдығына арналған фотокөрме өтті

22.06.2018

Қызылорда облысында жыл басынан бері 66 млрд теңге инвестиция тартылды

22.06.2018

Мамин Павлодар және ШҚО-ның инфрақұрылымдық жобаларын тексерді

22.06.2018

Жезқазғанның жаңа әкімі тағайындалды

22.06.2018

Гүлшара Әбдіқалықова бірқатар елшілерден сенім грамоталарын қабылдады

22.06.2018

1 шілдеден бастап Қазақстанда амбулаториялық карта жойылады

22.06.2018

Еліміздің батысында 43 градусқа дейін ыстық болады

22.06.2018

Нұрсұлтан Назарбаев: Толеранттылық - бұл төзімділік емес

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Бас ауырып, балтыр сыздағанда...

Халықты әлеуметтік тұрғыда қолдау ісі мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екені дау тудырмайды. Дегенмен қолға алынған әлеуметтік шаралардың ойдағыдай жүзеге асуына кейбір келеңсіз жағдаяттардың кедергі келтіріп, тұрғындардың көңіл-күйіне кері әсерін тигізіп жататыны жасырын емес.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Ақты ақ, қараны қара деген ұтады -Александр ТАСБОЛАТ

Сотқа жүгінбейтін адам жоқ. Бірақ солардың дені «Мен сүттен ақ, судан тазамын» дейді. Яғни «Мен кінәлімін, мен ұры­мын, мен парақормын» деп ешкім айта қоймайды. Және тараптардың қай-қай­сының да сотта келтірген уәждері сенім­ді көрі­неді. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астық шығымы неге артпайды?

Кейінгі жылдары еліміздің егін шаруашылығы саласына келіп жатқан жаңа технологиялардың нәтижесінде мұндағы еңбек өнімділігінің өсе бас­тағаны белгілі. 

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Түркістан – тамырластық тұғыры

Түркістан екі дүние есігі ғой, Түркістан ер түріктің бесігі ғой, Тамаша Түркістандай жерде туған, Түріктің Тәңірі берген несібі ғой!

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу