Буырқанған бояулар: Салихитдиннің салқар даласы

Ә.Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер музейінде қазақтың белгілі суретшісі Салихитдин Айтбаевтың 80 жылдығына арналған жеке көрме ашылды. Экспозиция музейдің және суретшінің жеке қорындағы кескіндеме және графика туындыларынан құралған.

Егемен Қазақстан
21.02.2018 3378
2

Салихитдин Айтбаев – қа­зақ сурет өнеріне өзіндік өрне­гін салған қайраткер. Оның қыл­қаламынан маржан боп өріл­ген әр шығарма уақыт пен заман тынысын, адам мен қоғам өмі­рін қаз-қал­пын­да суреттейді. Қа­зақ өне­рінің дамуын­­дағы ең ек­пінді кезең­дер­де өнерге елеулі қызмет еткен дарын иесі қоғамдық ахуалды шы­ғар­машылығына арқау етіп қана қоймай, өнерден соны соқпақ, дара жол іздеді, қазақ­стандық сурет­шілердің жаңа буы­нының жол­басшысы болды. Ол тек көзқа­расының кеңдігімен ғана емес, жаңа бей­нелі тіл іздеуде де тың тал­пыныс­тар жасады.

Көрме жетекшісі Светлана Көбжанова: «Салихитдин Айт­баев өз шығармашылығында дәстүрлі халық мәдениетіне негіз­делген өзін­дік шешімдерді таба білді. ХХ ғасырдағы өнер­дің мәнерлі эмоционалды-дина­микалық тілі, бейнелеме-метафоралық мәнінің ойлары ұлттық мәдениеттің қай­нар көзін ұғынуға негіз болды және суретшінің алғашқы жұмыс­тарында оның бояу ше­шімдерінің терең дәстүрі ай­қын сезіледі. Ол өзінің шы­ғар­ма­шылығында сипаттамадан, бұлдыр ойдан арылып, сурет­шінің ішкі «Ме­ніне» өзіндік ену жолын ашты, оны ұлттық тамырлары­мен байланыстырып заманауи өнердің тәжірибесін қолданып, шындықты көшіруден бас тартып, өз әлемін жасады. Кескіндеменің пластикалық мүм­кін­діктерін байытып, жазудың жеке мәнерін күшейтті, ондағы шығармалардың көңіл-күйі түстік кереғарлар мен екпінді орындалумен жасалды. Аталған экспозицияда ұсынылған «Қазақтардың әні» (1980-1981) топтамасының офорттары әрбір парақтың батыл шешімі, нақты кеңістіктік зерттеуі мен көлемді үлгілеуімен ерекшеленеді» дейді.

Кез келген адам аңғара бер­мейтін жеке құбылыстарға жан-жақты көзқараспен қарауға деген ұмтылысы қылқалам ше­берін өнер шыңына шығарды. «Әкемнің портреті», «Шопан», «Жас қазақ­тар», «Бригада жиналысы», «Ба­қыт», «Қонақ келді», «Абай» сияқ­ты шоқтығы биік шығар­мала­ры талай суретшіге үлгі болды. Әсіресе Олжас Сү­лейменовтің «Қыш кітап», «Нұр­лы түндер», «Қазақ ха­лық ертегілері» өлеңдерінің та­қы­рыптары бойынша жасаған графикалық иллюстрацияларында Салихитдин Айтбаев әдеби маз­мұнға пластикалық сәйкестік іздеп, тағылымды тәжірибе жасады. Талант иесінің Мемлекеттік бейнелеу өнері мұражайында сақ­талған картиналары кімді болсын өзіне ынтықтыра түседі.

Бейнелеу өнерінде айшықты із қалдырған суретшінің те­рең толғаныстан туған талай шы­ғармалары халықтың қазынасына айналды. Оның дала картиналарынан аспанның асқақтығын, табиғаттың кеңдігін сезінесіз. Қазақ жерінің қай қиырына бар­саңыз да Салихитдиннің салқар да­ласы алдыңыздан шығады да тұрады. Бұл өнердің құдіреті шығар. 
Салихитдиннің салқар даласы...

Арман ОКТЯБРЬ,
«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

22.09.2018

Жаңа Жібек жолы: Алматы

22.09.2018

Катонқарағай ауданы тұрғынының сібір жарасынан көз жұмғаны расталды

22.09.2018

Сенаторлар сенбілікке шықты

22.09.2018

Б.Бекназаров Әзербайжан Парламентінің 100-жылдығына арналған шараға қатысты

22.09.2018

Мұнайдың әлемдік бағасы өсті

22.09.2018

Лондонда қазақстандық өнер көрмесі ашылды

22.09.2018

Түркия «Қазақстан» журналын шығарды

22.09.2018

Ақтөбеде «Анаға тағзым» орталығы ашылды

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу