Буырқанған бояулар: Салихитдиннің салқар даласы

Ә.Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер музейінде қазақтың белгілі суретшісі Салихитдин Айтбаевтың 80 жылдығына арналған жеке көрме ашылды. Экспозиция музейдің және суретшінің жеке қорындағы кескіндеме және графика туындыларынан құралған.

Егемен Қазақстан
21.02.2018 3313

Салихитдин Айтбаев – қа­зақ сурет өнеріне өзіндік өрне­гін салған қайраткер. Оның қыл­қаламынан маржан боп өріл­ген әр шығарма уақыт пен заман тынысын, адам мен қоғам өмі­рін қаз-қал­пын­да суреттейді. Қа­зақ өне­рінің дамуын­­дағы ең ек­пінді кезең­дер­де өнерге елеулі қызмет еткен дарын иесі қоғамдық ахуалды шы­ғар­машылығына арқау етіп қана қоймай, өнерден соны соқпақ, дара жол іздеді, қазақ­стандық сурет­шілердің жаңа буы­нының жол­басшысы болды. Ол тек көзқа­расының кеңдігімен ғана емес, жаңа бей­нелі тіл іздеуде де тың тал­пыныс­тар жасады.

Көрме жетекшісі Светлана Көбжанова: «Салихитдин Айт­баев өз шығармашылығында дәстүрлі халық мәдениетіне негіз­делген өзін­дік шешімдерді таба білді. ХХ ғасырдағы өнер­дің мәнерлі эмоционалды-дина­микалық тілі, бейнелеме-метафоралық мәнінің ойлары ұлттық мәдениеттің қай­нар көзін ұғынуға негіз болды және суретшінің алғашқы жұмыс­тарында оның бояу ше­шімдерінің терең дәстүрі ай­қын сезіледі. Ол өзінің шы­ғар­ма­шылығында сипаттамадан, бұлдыр ойдан арылып, сурет­шінің ішкі «Ме­ніне» өзіндік ену жолын ашты, оны ұлттық тамырлары­мен байланыстырып заманауи өнердің тәжірибесін қолданып, шындықты көшіруден бас тартып, өз әлемін жасады. Кескіндеменің пластикалық мүм­кін­діктерін байытып, жазудың жеке мәнерін күшейтті, ондағы шығармалардың көңіл-күйі түстік кереғарлар мен екпінді орындалумен жасалды. Аталған экспозицияда ұсынылған «Қазақтардың әні» (1980-1981) топтамасының офорттары әрбір парақтың батыл шешімі, нақты кеңістіктік зерттеуі мен көлемді үлгілеуімен ерекшеленеді» дейді.

Кез келген адам аңғара бер­мейтін жеке құбылыстарға жан-жақты көзқараспен қарауға деген ұмтылысы қылқалам ше­берін өнер шыңына шығарды. «Әкемнің портреті», «Шопан», «Жас қазақ­тар», «Бригада жиналысы», «Ба­қыт», «Қонақ келді», «Абай» сияқ­ты шоқтығы биік шығар­мала­ры талай суретшіге үлгі болды. Әсіресе Олжас Сү­лейменовтің «Қыш кітап», «Нұр­лы түндер», «Қазақ ха­лық ертегілері» өлеңдерінің та­қы­рыптары бойынша жасаған графикалық иллюстрацияларында Салихитдин Айтбаев әдеби маз­мұнға пластикалық сәйкестік іздеп, тағылымды тәжірибе жасады. Талант иесінің Мемлекеттік бейнелеу өнері мұражайында сақ­талған картиналары кімді болсын өзіне ынтықтыра түседі.

Бейнелеу өнерінде айшықты із қалдырған суретшінің те­рең толғаныстан туған талай шы­ғармалары халықтың қазынасына айналды. Оның дала картиналарынан аспанның асқақтығын, табиғаттың кеңдігін сезінесіз. Қазақ жерінің қай қиырына бар­саңыз да Салихитдиннің салқар да­ласы алдыңыздан шығады да тұрады. Бұл өнердің құдіреті шығар. 
Салихитдиннің салқар даласы...

Арман ОКТЯБРЬ,
«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.06.2018

«Нұр Отан» Маңғыстау облыстық филиалы мемлекеттік және полиция қызметкерлерін марапаттады

22.06.2018

Қазақстан мен Ресейдің парламентаралық ынтымақтастығы нығая түспек

22.06.2018

Қазақстанның Ауыр атлетика федерациясы 2020 жылы Азия чемпионатын өткізуге ниет білдіргенін растады

22.06.2018

Маңғыстау облысында «Нұрлы жер» және «Қолжетімді баспана» бойынша отырыс өтті

22.06.2018

Астанада медиабілімнің даму мәселелері талқыланды 

22.06.2018

Солтүстік Қазақстанда бұршақ жаууы мүмкін

22.06.2018

Астана қаласы маңындағы орман көлемі 100 мың га дейін кеңейтіледі

22.06.2018

«Ақтау Теңіз Порты» АЭА мен DP World инвестициялық жобаларды жүзеге асырмақ

22.06.2018

Қызылорда облысында «Жасыл» технологияларды енгізу бойынша меморандумға қол қойылды

22.06.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Польшадағы Елшісінің брифингі өтті

22.06.2018

Кіші Аралда желкенді кемелер жүзе бастады

22.06.2018

Шымкентте «Миграциялық ХҚО» ашылды

22.06.2018

Астраханьда Астананың 20-жылдығына арналған фотокөрме өтті

22.06.2018

Қызылорда облысында жыл басынан бері 66 млрд теңге инвестиция тартылды

22.06.2018

Мамин Павлодар және ШҚО-ның инфрақұрылымдық жобаларын тексерді

22.06.2018

Жезқазғанның жаңа әкімі тағайындалды

22.06.2018

Гүлшара Әбдіқалықова бірқатар елшілерден сенім грамоталарын қабылдады

22.06.2018

1 шілдеден бастап Қазақстанда амбулаториялық карта жойылады

22.06.2018

Еліміздің батысында 43 градусқа дейін ыстық болады

22.06.2018

Нұрсұлтан Назарбаев: Толеранттылық - бұл төзімділік емес

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Бас ауырып, балтыр сыздағанда...

Халықты әлеуметтік тұрғыда қолдау ісі мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екені дау тудырмайды. Дегенмен қолға алынған әлеуметтік шаралардың ойдағыдай жүзеге асуына кейбір келеңсіз жағдаяттардың кедергі келтіріп, тұрғындардың көңіл-күйіне кері әсерін тигізіп жататыны жасырын емес.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Ақты ақ, қараны қара деген ұтады -Александр ТАСБОЛАТ

Сотқа жүгінбейтін адам жоқ. Бірақ солардың дені «Мен сүттен ақ, судан тазамын» дейді. Яғни «Мен кінәлімін, мен ұры­мын, мен парақормын» деп ешкім айта қоймайды. Және тараптардың қай-қай­сының да сотта келтірген уәждері сенім­ді көрі­неді. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астық шығымы неге артпайды?

Кейінгі жылдары еліміздің егін шаруашылығы саласына келіп жатқан жаңа технологиялардың нәтижесінде мұндағы еңбек өнімділігінің өсе бас­тағаны белгілі. 

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Түркістан – тамырластық тұғыры

Түркістан екі дүние есігі ғой, Түркістан ер түріктің бесігі ғой, Тамаша Түркістандай жерде туған, Түріктің Тәңірі берген несібі ғой!

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу