Буырқанған бояулар: Салихитдиннің салқар даласы

Ә.Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер музейінде қазақтың белгілі суретшісі Салихитдин Айтбаевтың 80 жылдығына арналған жеке көрме ашылды. Экспозиция музейдің және суретшінің жеке қорындағы кескіндеме және графика туындыларынан құралған.

Егемен Қазақстан
21.02.2018 3475
2

Салихитдин Айтбаев – қа­зақ сурет өнеріне өзіндік өрне­гін салған қайраткер. Оның қыл­қаламынан маржан боп өріл­ген әр шығарма уақыт пен заман тынысын, адам мен қоғам өмі­рін қаз-қал­пын­да суреттейді. Қа­зақ өне­рінің дамуын­­дағы ең ек­пінді кезең­дер­де өнерге елеулі қызмет еткен дарын иесі қоғамдық ахуалды шы­ғар­машылығына арқау етіп қана қоймай, өнерден соны соқпақ, дара жол іздеді, қазақ­стандық сурет­шілердің жаңа буы­нының жол­басшысы болды. Ол тек көзқа­расының кеңдігімен ғана емес, жаңа бей­нелі тіл іздеуде де тың тал­пыныс­тар жасады.

Көрме жетекшісі Светлана Көбжанова: «Салихитдин Айт­баев өз шығармашылығында дәстүрлі халық мәдениетіне негіз­делген өзін­дік шешімдерді таба білді. ХХ ғасырдағы өнер­дің мәнерлі эмоционалды-дина­микалық тілі, бейнелеме-метафоралық мәнінің ойлары ұлттық мәдениеттің қай­нар көзін ұғынуға негіз болды және суретшінің алғашқы жұмыс­тарында оның бояу ше­шімдерінің терең дәстүрі ай­қын сезіледі. Ол өзінің шы­ғар­ма­шылығында сипаттамадан, бұлдыр ойдан арылып, сурет­шінің ішкі «Ме­ніне» өзіндік ену жолын ашты, оны ұлттық тамырлары­мен байланыстырып заманауи өнердің тәжірибесін қолданып, шындықты көшіруден бас тартып, өз әлемін жасады. Кескіндеменің пластикалық мүм­кін­діктерін байытып, жазудың жеке мәнерін күшейтті, ондағы шығармалардың көңіл-күйі түстік кереғарлар мен екпінді орындалумен жасалды. Аталған экспозицияда ұсынылған «Қазақтардың әні» (1980-1981) топтамасының офорттары әрбір парақтың батыл шешімі, нақты кеңістіктік зерттеуі мен көлемді үлгілеуімен ерекшеленеді» дейді.

Кез келген адам аңғара бер­мейтін жеке құбылыстарға жан-жақты көзқараспен қарауға деген ұмтылысы қылқалам ше­берін өнер шыңына шығарды. «Әкемнің портреті», «Шопан», «Жас қазақ­тар», «Бригада жиналысы», «Ба­қыт», «Қонақ келді», «Абай» сияқ­ты шоқтығы биік шығар­мала­ры талай суретшіге үлгі болды. Әсіресе Олжас Сү­лейменовтің «Қыш кітап», «Нұр­лы түндер», «Қазақ ха­лық ертегілері» өлеңдерінің та­қы­рыптары бойынша жасаған графикалық иллюстрацияларында Салихитдин Айтбаев әдеби маз­мұнға пластикалық сәйкестік іздеп, тағылымды тәжірибе жасады. Талант иесінің Мемлекеттік бейнелеу өнері мұражайында сақ­талған картиналары кімді болсын өзіне ынтықтыра түседі.

Бейнелеу өнерінде айшықты із қалдырған суретшінің те­рең толғаныстан туған талай шы­ғармалары халықтың қазынасына айналды. Оның дала картиналарынан аспанның асқақтығын, табиғаттың кеңдігін сезінесіз. Қазақ жерінің қай қиырына бар­саңыз да Салихитдиннің салқар да­ласы алдыңыздан шығады да тұрады. Бұл өнердің құдіреті шығар. 
Салихитдиннің салқар даласы...

Арман ОКТЯБРЬ,
«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.03.2019

Еуроодақ Нұрсұлтан Назарбаевтың шешіміне пікір білдірді

20.03.2019

С.Жээнбеков: Назарбаев – ұлттық қана емес, әлемдік деңгейдегі тұлға

20.03.2019

Білге қағанның жолын басқан көшбасшы

20.03.2019

Б.Тілеухан: «Алаштың алғысы айрықша»

20.03.2019

Н.Назарбаев Ресей Президентімен телефон арқылы сөйлесті

19.03.2019

Нұрсұлтан Назарбаев бірқатар елдің басшыларымен телефон арқылы сөйлесті

19.03.2019

Матвиенко Нұрсұлтан Назарбаевтың дана саясаткер екенін айтты

19.03.2019

Түркі дүниесінің Ақсақалы болып қала береді - Расим Мусабейов

19.03.2019

Н.Назарбаевтың өкілеттігінен бас тартуы тосын жаңалық болды - Робин Форестье-Уокер

19.03.2019

Махмұд Қасымбеков Тұңғыш Президент – Елбасы Кеңсесінің Басшысы қызметіне тағайындалды

19.03.2019

Н.Нығматулин Парламент Палаталарының бірлескен отырысын шақыру туралы Өкімге қол қойды

19.03.2019

Нұрсұлтан Назарбаевтың қандай мәртебелері сақталады?

19.03.2019

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына үндеуі (видео)

19.03.2019

Ерлан Баттақовқа Президенттің Іс басқарушысы міндетін уақытша атқару жүктелді

19.03.2019

А. Бисембаев Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасының Көмекшісі қызметіне тағайындалды

19.03.2019

Бақытжан Темірболатқа Президент Кеңсесінің бастығы міндетін уақытша атқару жүктелді

19.03.2019

Махмұд Қасымбеков Президент Кеңсесінің бастығы қызметінен босатылды

19.03.2019

Елбасы Қазақстан Республикасы Президентінің өкілеттігін атқару туралы Жарлыққа қол қойды

19.03.2019

Әмірхан Рахымжанов Елбасы кітапханасының директоры лауазымына тағайындалды

19.03.2019

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына үндеуі

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу