Оңтүстікте тағы үш аудан құру ұсынылды

Оңтүстік Қазақстан облысының осыдан 21 жыл бұрынғы экономикалық-әлеуметтік ахуалын бү­гінгі күнмен салыстырсақ, қай тұрғыда болсын дамуды, қарқынды өсімді байқаймыз. 

Егемен Қазақстан
22.02.2018 3682
2

Қала, ауылдардың аумағы ұлғайып халық саны көбеюде. Жер игеру, ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу бағытында кооперативтер құрылып, шағын және орта бизнес дамуда. Осыған байланысты тұрғын үй, әлеуметтік нысандар құры­лысы соңғы жылдары қарқынын үдете түскен. Экономикалық даму, демо­гра­фия­лық өсім сынды көптеген оң өзге­рістер облыстың әкімшілік-аумақтық құры­лысын қайта қарауды қажет еткен-ді.

Соңғы жылдары жиі айтыла бастаған бұл мәсе­ленің сөз жүзінде қалмай түбегейлі шешімін табуы­на Елбасы Н.Назарбаевтың биылғы «Төртінші өнер­кә­сіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты халыққа арнаған Жолдауы негіз болғаны анық. Елбасы Жолдауында Мемлекеттік әкімшілендіру кезінде кәсіпкерлер мен тұрғындардың шығындарын қысқартуға байланысты жұмыстарды жалғастыру қажеттігі, еңбек нарығының тиімділігін қамтамасыз етіп, әрбір адамның өз әлеуетін іске асыра алуы үшін жағдай жасаудың маңызы зор екендігі айтылған болатын. Осы орайда, 2018 жылдың 16 ақпанында Сарыағаш және Мақтаарал аудандарының өкiлдi және атқарушы органдарының аудан аумағын бөлу жолымен аудандар құру, оларға атау беру, әкімшілік орталықтары мен шекараларын белгілеу туралы бiрлескен шешімдері қабылданған болатын. Яғни, Мақтаарал ауданын үш ауданға – Мақтаарал, Асықата, Жетісай, ал Сарыағаш ауданын екі ауданға – Сарыағаш, Келес деп бөліп, бұрынғы аудан орталықтарын қайта қалпына келтіру ұсынылды. Аудандардан келіп түскен ұсыныс алтыншы шақырылымдағы облыс­тық мәслихаттың ХХ сессиясында қаралып, депутаттар тарапынан қызу қолдау тапты.

Осыдан 21 жыл бұрын, яғни 1997 жы­лы 24 сәуірде сол уақыттың талабына сай біріктірілген аудандардың енді өз ал­дына жеке шығуы жөніндегі тарихи ұсы­нысты тұрғындар ыстық ықыласпен қабыл­дауда. Мысалы, өңірдегі халқы тығыз шоғыр­ланған және демографиялық өсімі жоғары Мақтаарал ауданында тұрғындар саны бүгінде 304 684-ке жеткен. Ауданда 182 елді мекен, 1 қала, 3 кент және 20 ауылдық округ бар. Тұрғындар Мақтаарал ауданын үшке бөлу жөніндегі шешім Елба­сының қол­дауын тапса, алдағы уақыт­та жеке шыққан өңірлердің әлеу­меттік-эко­но­ми­калық хал-ахуалы жақ­сара түсетініне сенімді.

Мақтаарал ауданынан сайланған депутат Сәду Бекенов өткен 21 жылда ауданда атқарылған оң өзгерістерге кеңінен тоқталды. Мысалы, Мақтааралда «ғасыр жобасы» дерлік бірқатар құрылыс нысандары пайдалануға берілген, Тәуелсіздік көпірі салынып, халық ауданға Өзбекстан арқылы қатынау азабынан құтылды. Мақ­та­шылардың ағын су мәселесі шешілді. Көпте­ген әлеуметтік нысандар бой көтерді. Жетісай мен Шардара қалаларының арасын жалғайтын жол салынуда. Депутат өңірдегі осындай жетістіктер Елбасы саясатының нәтижесі екеніне тоқталды.

Ал, Сарыағаш ауданында бүгінде 326 915 халық тұрады. Аудан аумағы 762 203 гектар. 154 елді мекен, 1 қала, 1 кент және 23 ауылдық округтен құралған. Екі аудан да Өзбекстанның 10 ауданымен шек­теседі. Аталған қос ауданда халықтың тығыз орналасу себебінен кәсіпкерлікті, ауыл шаруашылығын өз деңгейінде дамыту үшін мемлекет тарапынан берілетін қолдауларды халыққа сапалы жеткізу мәселесінде түйткілдер  бар. Шалғайда орналасқан елді мекен тұрғындарына дер кезінде медициналық көмек көрсету, аудан орталығындағы ауруханалар мен перзентханаларға жедел жеткізу проблемасы да жоқ емес. Әкімшілік-аумақтық құрылымды қайта қарауда осы сынды басқа да мәселелер ескерілгені анық. Бұл орайда, халық күткен тарихи шешімді негіздеу үшін тиісті ауқымда шаралардың жүргізілгенін жеткізген облыс әкімі Жансейіт Түймебаев ұсыныс Елбасы тарапынан толық қолдау тауып жатса, екі аудандағы халыққа мем­лекеттік қызмет көрсету жүктемесі азайып, бұл әкімшілік аумақтағы барлық бағыттағы жұмыстардың сапасын көтеруге өз септігін тигізеді деп есептейді.

Алдағы уақытта жаңа құрылатын аудан­дарға атау беру мәселесі республика­лық ономастика комиссиясының қарауына ұсынылады. Мақтаарал ауданының әкімшілік орталығы – Мырзакент кенті, Асықата ауданының әкімшілік орталығы – Асықата кенті, Жетісай ауданының әкім­шілік орталығы – Жетісай қаласы болып белгіленіп отыр. Ал Сарыағаш ауда­ны­ның әкімшілік орталығы – Сарыағаш қаласы, Келес ауданының әкімшілік орта­лығы ретінде – Абай ауылы белгіленді. Бір айта кетерлік жайт, Келес ауданы осыменен төртінші мәрте қайта құрылмақ. Тарихи деректерге жүгінсек, 1928 жылы құрылған Келес 1963 жылы таратылып, Сарыағаш ауданына қосылған. 1969 жылы қайта құрылған. 1988 жылы Келес екінші рет Сарыағаш ауданының құрамына қосы­лып, неге екені белгісіз, арада бар-жоғы бір жыл өткенде қайтадан бөлініп шыққан екен. 1997 жылдың сәуірінде Елба­сының Жарлығымен аудан үшінші мәрте Сарыағаш ауданына қосылады. Енді міне, төртінші мәрте қайтадан енші алып отыр.

Сессияны қорытындылаған облыс басшысы мәслихаттың қабылдаған шешімінен кейін Үкімет пен Президент Әкімшілігіне құжаттар жолданатынын, аудандар Президенттің Жарлығымен құрылатынын айтты. Аудандарды қайта құрып, қосымша штаттық бірліктер ашудың шығыны 15 миллиард теңгеге жуықтайды екен. Оның негізгі бөлігін жергілікті бюджеттен бөлу көзделіп отыр.

Ғалымжан ЕЛШІБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

Оңтүстік Қазақстан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын талқылауға арналған TEDx форматында жиын өтті

12.12.2018

Мемлекет басшысының төрағалығымен Түркістан қаласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өтті

12.12.2018

Астанада Гейдар Алиевті еске алды

12.12.2018

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

12.12.2018

«Жер жәннаты – Ақмола» деп аталатын жинақ жарыққа шықты

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Желтоқсан құрбанын еске алу турнирі өтті

12.12.2018

Сенатта сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны іске асыру мәселелері талқыланды

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда цифрлы сүт фермасы іске қосылды

12.12.2018

Қазақ киносының Бауыржанын еске алды

12.12.2018

«Маңғыстау - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі ашылды

12.12.2018

Павлодар облысында тұрғындар ауыз суды Ертіс өзенінен алуға мәжбүр

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда қарымды қаламгер Мәлік Мұқановтың  мерейтойы атап өтілді

12.12.2018

Маңғыстау полицейлерінің жалақылары өседі

12.12.2018

Отандық автоөндіріс саласының инвесторлары Қостанайда болды

12.12.2018

Конькиден Алматы қаласының біріншілігі аяқталды

12.12.2018

Қыздар университетінде тұрмыстық әлімжеттікке қарсы жиын өтті

12.12.2018

Қазақ спорт және туризм академиясында Президенттің «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы талқыланды

12.12.2018

Қарағанды облысында 2019 жылдың бюджеті бекітілді

12.12.2018

Павлодарда патриоттық әндер фестивалі өтті

12.12.2018

Шытырман оқиға жазудың жүйріктері анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу