Оңтүстікте тағы үш аудан құру ұсынылды

Оңтүстік Қазақстан облысының осыдан 21 жыл бұрынғы экономикалық-әлеуметтік ахуалын бү­гінгі күнмен салыстырсақ, қай тұрғыда болсын дамуды, қарқынды өсімді байқаймыз. 

Егемен Қазақстан
22.02.2018 3630
2

Қала, ауылдардың аумағы ұлғайып халық саны көбеюде. Жер игеру, ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу бағытында кооперативтер құрылып, шағын және орта бизнес дамуда. Осыған байланысты тұрғын үй, әлеуметтік нысандар құры­лысы соңғы жылдары қарқынын үдете түскен. Экономикалық даму, демо­гра­фия­лық өсім сынды көптеген оң өзге­рістер облыстың әкімшілік-аумақтық құры­лысын қайта қарауды қажет еткен-ді.

Соңғы жылдары жиі айтыла бастаған бұл мәсе­ленің сөз жүзінде қалмай түбегейлі шешімін табуы­на Елбасы Н.Назарбаевтың биылғы «Төртінші өнер­кә­сіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты халыққа арнаған Жолдауы негіз болғаны анық. Елбасы Жолдауында Мемлекеттік әкімшілендіру кезінде кәсіпкерлер мен тұрғындардың шығындарын қысқартуға байланысты жұмыстарды жалғастыру қажеттігі, еңбек нарығының тиімділігін қамтамасыз етіп, әрбір адамның өз әлеуетін іске асыра алуы үшін жағдай жасаудың маңызы зор екендігі айтылған болатын. Осы орайда, 2018 жылдың 16 ақпанында Сарыағаш және Мақтаарал аудандарының өкiлдi және атқарушы органдарының аудан аумағын бөлу жолымен аудандар құру, оларға атау беру, әкімшілік орталықтары мен шекараларын белгілеу туралы бiрлескен шешімдері қабылданған болатын. Яғни, Мақтаарал ауданын үш ауданға – Мақтаарал, Асықата, Жетісай, ал Сарыағаш ауданын екі ауданға – Сарыағаш, Келес деп бөліп, бұрынғы аудан орталықтарын қайта қалпына келтіру ұсынылды. Аудандардан келіп түскен ұсыныс алтыншы шақырылымдағы облыс­тық мәслихаттың ХХ сессиясында қаралып, депутаттар тарапынан қызу қолдау тапты.

Осыдан 21 жыл бұрын, яғни 1997 жы­лы 24 сәуірде сол уақыттың талабына сай біріктірілген аудандардың енді өз ал­дына жеке шығуы жөніндегі тарихи ұсы­нысты тұрғындар ыстық ықыласпен қабыл­дауда. Мысалы, өңірдегі халқы тығыз шоғыр­ланған және демографиялық өсімі жоғары Мақтаарал ауданында тұрғындар саны бүгінде 304 684-ке жеткен. Ауданда 182 елді мекен, 1 қала, 3 кент және 20 ауылдық округ бар. Тұрғындар Мақтаарал ауданын үшке бөлу жөніндегі шешім Елба­сының қол­дауын тапса, алдағы уақыт­та жеке шыққан өңірлердің әлеу­меттік-эко­но­ми­калық хал-ахуалы жақ­сара түсетініне сенімді.

Мақтаарал ауданынан сайланған депутат Сәду Бекенов өткен 21 жылда ауданда атқарылған оң өзгерістерге кеңінен тоқталды. Мысалы, Мақтааралда «ғасыр жобасы» дерлік бірқатар құрылыс нысандары пайдалануға берілген, Тәуелсіздік көпірі салынып, халық ауданға Өзбекстан арқылы қатынау азабынан құтылды. Мақ­та­шылардың ағын су мәселесі шешілді. Көпте­ген әлеуметтік нысандар бой көтерді. Жетісай мен Шардара қалаларының арасын жалғайтын жол салынуда. Депутат өңірдегі осындай жетістіктер Елбасы саясатының нәтижесі екеніне тоқталды.

Ал, Сарыағаш ауданында бүгінде 326 915 халық тұрады. Аудан аумағы 762 203 гектар. 154 елді мекен, 1 қала, 1 кент және 23 ауылдық округтен құралған. Екі аудан да Өзбекстанның 10 ауданымен шек­теседі. Аталған қос ауданда халықтың тығыз орналасу себебінен кәсіпкерлікті, ауыл шаруашылығын өз деңгейінде дамыту үшін мемлекет тарапынан берілетін қолдауларды халыққа сапалы жеткізу мәселесінде түйткілдер  бар. Шалғайда орналасқан елді мекен тұрғындарына дер кезінде медициналық көмек көрсету, аудан орталығындағы ауруханалар мен перзентханаларға жедел жеткізу проблемасы да жоқ емес. Әкімшілік-аумақтық құрылымды қайта қарауда осы сынды басқа да мәселелер ескерілгені анық. Бұл орайда, халық күткен тарихи шешімді негіздеу үшін тиісті ауқымда шаралардың жүргізілгенін жеткізген облыс әкімі Жансейіт Түймебаев ұсыныс Елбасы тарапынан толық қолдау тауып жатса, екі аудандағы халыққа мем­лекеттік қызмет көрсету жүктемесі азайып, бұл әкімшілік аумақтағы барлық бағыттағы жұмыстардың сапасын көтеруге өз септігін тигізеді деп есептейді.

Алдағы уақытта жаңа құрылатын аудан­дарға атау беру мәселесі республика­лық ономастика комиссиясының қарауына ұсынылады. Мақтаарал ауданының әкімшілік орталығы – Мырзакент кенті, Асықата ауданының әкімшілік орталығы – Асықата кенті, Жетісай ауданының әкім­шілік орталығы – Жетісай қаласы болып белгіленіп отыр. Ал Сарыағаш ауда­ны­ның әкімшілік орталығы – Сарыағаш қаласы, Келес ауданының әкімшілік орта­лығы ретінде – Абай ауылы белгіленді. Бір айта кетерлік жайт, Келес ауданы осыменен төртінші мәрте қайта құрылмақ. Тарихи деректерге жүгінсек, 1928 жылы құрылған Келес 1963 жылы таратылып, Сарыағаш ауданына қосылған. 1969 жылы қайта құрылған. 1988 жылы Келес екінші рет Сарыағаш ауданының құрамына қосы­лып, неге екені белгісіз, арада бар-жоғы бір жыл өткенде қайтадан бөлініп шыққан екен. 1997 жылдың сәуірінде Елба­сының Жарлығымен аудан үшінші мәрте Сарыағаш ауданына қосылады. Енді міне, төртінші мәрте қайтадан енші алып отыр.

Сессияны қорытындылаған облыс басшысы мәслихаттың қабылдаған шешімінен кейін Үкімет пен Президент Әкімшілігіне құжаттар жолданатынын, аудандар Президенттің Жарлығымен құрылатынын айтты. Аудандарды қайта құрып, қосымша штаттық бірліктер ашудың шығыны 15 миллиард теңгеге жуықтайды екен. Оның негізгі бөлігін жергілікті бюджеттен бөлу көзделіп отыр.

Ғалымжан ЕЛШІБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

Оңтүстік Қазақстан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Алексей Луценко: «Алматы турын» апталық жарыс қылса керемет болар еді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

21.09.2018

Халқына демесін болған күйші

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу