«Қағазсыз» қоғамға қадам

Әлемдегі 20 елдің қатарында Қазақстан да «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасын қабылдап, жүзеге асыруды қолға алғаны мәлім. 2021 жылға дейінгі аралықты қамтитын бағдарлама экономиканың түрлі салаларын, электронды үкімет, агросектор, көлік, энергетика, білім беру, кәсіпкерлік, қауіпсіздік саласы және өзге де жүйелерді қамтиды.

Егемен Қазақстан
28.02.2018 2879
2

Бүгінде цифрлы технологиялар ха­лық­тың тұрмыс-тіршілігіне дендеп еніп, уақыт өткен сайын оның ажырамас бөлігіне айналып келеді. Бұрын апта­лап күтіп, әрлі-берлі са­был­татын жұ­мыстарды  қазір бір жерде жыл­дам жү­зеге асыруға, кейбір құжаттарды тез ара­да ресімдеуге жұрт та бейімделе бас­таған. 

Бір ғана мысал келтірейік. Осыдан бірер ай бұрын ғана елордада 600-ге жуық нәресте туу туралы куәліктерін элек­тронды үкімет бұрышында алды. Аста­надағы перзентханалар мен перинаталды орталықтарда ашылған электронды үкімет бұрыштары осылайша ата-аналардың жұмысын біраз жеңілдетіп берді. 

Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртановтың айтуынша, денсаулық сақтауды цифрландыру аясында алдағы уақытта жа­сан­ды интеллекті қанатқақты жобасын ен­гізу жоспарланып отыр екен. Сәл кеңірек баян­дар болсақ, жыл соңына дейін Біртұтас интеграциялық платформа іске қосылып, соның аясында әрбір азаматтың электрон­ды денсаулық төлқұжаты тіркеледі. Меди­циналық сақтандыру қорының, дәрі-дәр­мекпен қамту саласының және басқалар­дың жұмысы автоматтандырылады. 2019 жылдың алғашқы күнінен бастап денсау­лық сақтау мекемелері электронды амбула­торлық карта, науқастың электронды ауру тарихы, электронды рецепттің көшір­месі сынды ұғымдар қолданысқа еніп, меди­цина­лық құжаттама түгелдей қағазсыз ресім­делуге тиіс.

Ішкі істер министрлігі қолға алған мына бір бастама көлік тізгіндеуді жос­парлап жүрген жандарды қуантып тастағанын айта кетейік. Алдағы сәуір айынан бастап азаматтар жүргізуші куәлігін алу үшін автомектеп­терге жазылып ақша шығындамайды, уақыт та үнемдейді. Әр адам жол ережесін өз бе­тін­ше үйрене алады. Олар өздері дайынмын деп шешкен уақытта Халыққа қызмет көрсету орталығына барып, емтихан тапсырады. 

– Егер халыққа қызмет көрсету орта­лы­ғында емтиханнан сүрінбей өт­сеңіз, мото­цикл, жеңіл көлікке қажет «А» және «В» са­нат­тарындағы жүргі­зуші куәлігін бірден аласыз. Ал тәжіри­беңіз аз болса, тек теориялық сұ­рақ­тарға жауап бересіз,– дейді Ішкі істер вице-министрі Ерлан Тұрғымбаев.
Қазір жүргізуші куәлігін алу үшін авто­мектепте екі жарым ай тәжіри­белік және тео­риялық білім алу қажет екен­дігін, әр са­бақ­қа ақша төлеу керек­тігін ескерсек, бұл жұрт­шылық үшін үлкен жеңілдік екені сөзсіз. 

Ел азаматтарына басқа да құжат­тарды жасату мерзімінің өзі уақыт өт­кен сайын қысқарып келе жатқанын айта кетейік. Мә­се­лен, сәуір айынан бас­­­тап Астана, Алматы, Шымкент сын­­­ды ірі шаһарларда жеке куәлік пен төл­­­құ­­жатты екі күннің ішінде алуға болады. 

Алматыда жол ережесін бұзған­дарға «Е-айыппұл» салынады. Өткен жылдың соңында Бас прокуратураның Құ­қықтық статистика және арнайы есепке алу комитеті мегаполис жүр­гі­зуші­лерінің құжаттарын азайтуға кө­мек­те­сетін қанатқақты жобаны іске қосты.

Олардың техникалық төл­құжат, сақтандыру поли­сі сынды деректері ЖСН арқылы планшеттен тексеріледі, автокөлік иесінің қолында жүргізуші куәлігі болса жеткілікті. Салын­ған айыппұлды POS-терминал арқылы төлеуге мүмкіндік жасалған.

«Е-айыппұл» жобасын қызу қол­даған Алматы қаласының әкім­і Бауыржан Байбек патруль қыз­метк­ерлерін тиісті планшеттермен, мобильді термопринтерлермен қамту үшін қаражат табу туралы тапсырма берді. Қазақ­станды цифр­ландыру бюрокра­тиялық ке­­дергілерді жою, жем­қор­­­лық­ты азайту үшін жасалып жа­­тыр. Сол себепті біз мұн­дай жа­­ңа­­шыл­­дықтарды қол­даймыз, дейді ол.

Жалпы, қазіргі таңда еліміз­де кез келген саланы цифрландырудан тыс қал­дыруға болмайтынын бүгінгі өмір талабы, дамыған елдердің тәжірибесі айқын дәлелдеп отыр. Өмірді жеңілдетіп, тұрмыс сапасын жақ­сартатын жаңалықтарға жұрт­шылық­тың өзі де әзір екені бай­қала­ды. Жаңа цифр­лы техноло­гиялар басқа секторлармен са­лыс­тырғанда қаржы саласында қар­қынды түрде енгізіліп жатыр. Мәселен қазір елімізде 7 миллионнан астам адам қашық­тағы банк жүйелерінің қызметін пайдаланады екен. 2017 жылы интернет және мобильді құ­рылғылар арқылы жасалған төлем­дердің көлемі 2 еседен артық өсіпті. Заңды тұлғалар төлем­дерінің 70 пайыздан астамы қашықтағы желілер арқылы төленетінін де атап өту керек.

Цифрландыру аясында стар­тап-жобаларды жүзеге асыру­­д­ағы Astana Hub IT-стар­тап­тар технопаркінің атқарып жат­қан жұмыстарын айтпай кете ал­маймыз. Таяуда ғана IT-стар­таптар технопаркінде Ақ­парат және коммуникациялар ми­нистрі Дәурен Абаевтың қа­ты­суымен «Garage» жобасы іске қо­сылды. Қоғам үшін тиім­ді, бәсе­кеге қабілетті деген стар­тап-жобалардың аяқтан тік тұ­рып кетуіне ықпал жасай­тын «Garage» IT салада бағын сынауға бекінген жас кәсіпкерлерді тегін тәрбие­лей­ді, басқару ісіне, өнім шы­ғару және маркетингтік жұ­мыс­тарға машықтандырады. «Garage» қанатының астына алған стартап жобалардың арасында BBABY – балалар тауарларының, балаларға ар­налған шаралардың маркет­плейсі, яғни электронды алаңы;   WellMed – пациенттерді, дәрі­гер­лерді және клиникаларды біріктіретін тұғырнамасы, авто­көлік жүргізушілеріне қызмет көрсетуге арналған жә­не басқа да стартап-жобалар бар.

Қазақстан әлемдегі алғашқы 20 елдің қатарында өзінің цифр­ландыру бағдарламасын қабыл­дады. Оны табысты жүргізген жағ­дай­да еліміздің сауда нары­ғын­дағы электрон­ды сауда үлесі қазіргі 0,8 па­йыз­дан 2,3 па­йыз­ға, халық­тың мемлекеттік қыз­мет түр­лерін пайдалануы қазіргі 35 пайыз­дық көрсеткіштен 80 п­а­­йыз­ға көтеріледі деп күті­лу­­д­е. Цифрлы технологиялар­­ды жет­­кілікті дәрежеде мең­­гер­­Өген халықтың үлесі 81 па­йыз­­­­ға көтері­лу­ге тиіс. Елбасы Н.Назарбаев жауапты лауа­зым­ды тұл­ғаларға қадап ес­керт­­­кендей, цифр­ландыру – «білім­ді ғана емес, шопан­дар да түсіне ала­тын­дай тәп­тіштеп түсін­діру­ді» қажет ететін жұмыс.  Пре­зи­денттің сөзі цифрлан­дыру­­дың жаңа­лық­тарын, игі­лік­терін әр адамның санасына ың­ғай­лы етіп түсіндіру керектігін білдіреді.

Арнұр АСҚАР,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.03.2019

Атырауда депутаттар Н. Назарбаев даңғылының қолдап дауыс берді

21.03.2019

ШҚО-ның 10 000 тұрғыны Елбасына қолдау білдірді

21.03.2019

Елбасы – Қазақстан өркениетінің кемеңгер көшбасшысы

20.03.2019

Мәжілісте спорт дәрігерлерінің жетіспеушілігі мәселесі талқыланды

20.03.2019

Тұмар-2019: Астанада үздік телевизия мамандары марапатталды

20.03.2019

Қарағандыда Нұрсұлтан Назарбаев атындағы даңғыл пайда болды

20.03.2019

Орал қаласының бас даңғылына Нұрсұлтан Назарбаев есімі берілді

20.03.2019

Элизабет Тұрсынбаева үшінші орында

20.03.2019

Мемлекет басшысының төрағалығымен кеңес өтті

20.03.2019

Қазақстан Президенті Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаевты қабылдады

20.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Қорғаныс министрі Нұрлан Ермекбаевты қабылдады

20.03.2019

Қазақстан Президенті Ұлттық банк төрағасы Ерболат Досаевты қабылдады

20.03.2019

Қазақстан Президенті Мемлекеттік хатшы Бақытжан Сағынтаевты қабылдады

20.03.2019

Мемлекет басшысы Премьер-Министр Асқар Маминді қабылдады

20.03.2019

Астана қаласының атауы Нұр-Сұлтан болып өзгереді

20.03.2019

Михал Билек: Біздің жігіттер жанкүйерлерге тосын сый жасайды деген үміттемін

20.03.2019

Қарағандыда ғарышта болған долана тұқымы отырғызылады

20.03.2019

Өскемендегі Тәуелсіздік даңғылына Нұрсұлтан Назарбаев аты беріледі

20.03.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Дмитрий Медведевпен телефон арқылы сөйлесті

20.03.2019

Н.Назарбаев Әзербайжан Президенті Ильхам Әлиевпен телефон арқылы сөйлесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу