Заң үстемдігін қамтамасыз етуге негіз қаланды

Елімізде құқық қорғау қызметін жетілдіру бағытында көптеген игі бастамалар жүзеге асырыла бастады. Расы керек, бұл бағыттағы жұмыстар еліміз тәуелсіздік алғалы бері жүргізіліп келеді. 

Егемен Қазақстан
07.03.2018 61

Десек те, құқық қорғау қызметін ойдағыдай жетілдіруде көптеген кемшіліктер аяққа оралғы болып жататын. Бүгінде аталған саланы жаңа қы­ры­нан жаңғырту арқасында сол бір­қатар кемшіліктерден арылуға қол жетті.

Оған не себеп болды? Оған «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асыру барысында өткен жылы қабылданған «Қазақстан Респуб­ли­касының кейбір заңнамалық акті­леріне құқық қорғау қызметінің про­цестік негіздерін жаңғырту мәсе­ле­лері бойынша өзгерістер мен толық­ты­рулар енгізу туралы» заң себеп болды. Ол үстіміздегі жылдың қаңтар айын­да күшіне енді. Бірден айту керек, осы заңды қабылдау арқылы қолданыстағы қылмыстық-процестік заңнамаға айтарлықтай өзгерістер енгізілді. Ең бастысы, көп жылдардан бері қалыптасқан қылмыстық процестегі тәжірибе тәртібі өзгерді. Бұл өз кезегінде құқық қорғау қыз­метін жетілдіре түсуге жол ашып, заң негізі құқық қорғау қызметін қада­ға­лауды және оған ведомстволық бақы­лау­ды күшейтуді талап етеді.

Мұндай іргелі өзгерістерді үлкен жетістік деп әбден айтуға болады. Се­бебі осы ірі реформалық қадам құ­қық қорғау қызметін жетілдіруге жол ашып қана қоймайды, ең бас­тысы, қылмыстық процесті реформа­лау арқылы заңның үстемдігін қам­тамасыз етуге батыл бетбұрыс жа­сауға негіз қалайды. Өйткені осы кез­ге дейін үнемі айтылып келе жат­қандай, қылмыстық процесті жаң­ғырту ісі заман талабына және ха­лықаралық стандарттарға сай болу­ға тиіс. Сарапшылар пікіріне сәй­кес, бұл заңның да негізгі мақсаты қыл­мыс­тық процестегі адам құқығын қор­­­ғауды күшейту, тараптардың ж­а­рыс­палылығын арттыру, сондай-ақ тергеу органдары, прокуратура мен соттың арасында құзыретті нақты бөліп, оның қайталануын болдырмауға, қылмыстық қудалау органдарының қызметін одан әрі жетілдіруге ба­ғыт­талған. Демек, қылмыстық про­цес­те азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын талапқа сай қор­ғау­мен қатар, күдіктінің ұстауда бо­лу мерзімінің қатаң сақталуы тиіс қа­ғидасы да қалыптаса түседі.

Алайда заң қабылдануын қабыл­дан­ды. Бірақ енді ең бастысы, оның орын­далғаны керек. Міне, осы жайтқа бай­ланысты өткен жылы аталған заң күшіне енгенінен бастап, оның талаптарын бұлжытпай орындау және азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын қор­ғау мақсатында, қылмыстық қу­далау органдары мен облыстық про­ку­рорларға тиісті нұсқау жолданды. Оның үстіне заңның нормаларын әр­кім өзінше жорамалдап қолданбасы үшін әдістемелік ұсынымдар да дай­ындалды. Олар заңның орындалу­ын қадағалайтын тиісті құзырлы органдарға жіберілді.

Қылмыстық процесті жаңғырту мә­селесі дегенде, ең алдымен аза­мат­­тар құқын қорғау кезінде заң та­­лаптары толығымен сақталуы қа­жет. Алайда ол талаптарды сақтауда бұрмалаушылыққа, қа­ғаз­бастылыққа салынбас үшін қан­дай ілкімді амалдар қолданылып отыр? Міне, Конституциямызда айтыл­ғандай, мемлекетіміздің түпкі мақсаты адамның құқын қорғау болса, сол міндеттерді бұлжытпай орындау үшін қылмыстық процесті жаңғырту жұмысына жаңа технологиялар легі енгізілді. Осылайша, бұл бағытты жаңғырту саласында заманауи технологиялардың мүмкіндігі жан-жақты қамтылды. Цифрлы технология өз кезегінде құқық қорғау қызметінде аяққа оралғы болып келген көптеген кемшіліктерді жояды. Соның арқасында құқық қорғау органдарының жұмысы, соның ішінде қылмыстық қудалау қызметін жіті назарда, қатаң бақылауда ұстау тиімді жүзеге асады деп күтілуде. Тергеу әрекет­терін жүргізгенде адамдардың құ­қық­тары мен бостандықтарын сақ­тау, оларды заңсыз қылмыс процесіне тартпау қатаң сақталмақ. Міне, осы­лайша құқық қорғау қызметін же­тілдіруде, алдымен заң үстемдігінің сал­танат құруы басты на­зарға алынды. Ал оның сақталуы үшін күн сайын бүкіл республикадағы жағдайға мониторинг жүргізіліп отырады. Демек, заң үстемдігі қанат жайып, заңдардың бұлжытпай орындалатынына сенім зор.

Александр ТАСБОЛАТ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.06.2018

Семейде үін су шайған отбасылар баспаналы болды

23.06.2018

Ақтөбеде тұңғыш рет пантеон орталығы бой көтерді

23.06.2018

Семейде қала әкімі полиция қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

23.06.2018

Бүгін - Мемлекеттік қызметші күні

23.06.2018

Қызылжарда Мағжан Жұмабаевқа ескерткіш орнатылды

23.06.2018

Семейде суға кеткен Бобровка тұрғындарының үйлері жөнделіп жатыр

23.06.2018

Дипломаттар халықаралық күн тәртібінің өзекті мәселелерін талқылады

22.06.2018

«Нұр Отан» Маңғыстау облыстық филиалы мемлекеттік және полиция қызметкерлерін марапаттады

22.06.2018

Қазақстан мен Ресейдің парламентаралық ынтымақтастығы нығая түспек

22.06.2018

Қазақстанның Ауыр атлетика федерациясы 2020 жылы Азия чемпионатын өткізуге ниет білдіргенін растады

22.06.2018

Маңғыстау облысында «Нұрлы жер» және «Қолжетімді баспана» бойынша отырыс өтті

22.06.2018

Астанада медиабілімнің даму мәселелері талқыланды 

22.06.2018

Солтүстік Қазақстанда бұршақ жаууы мүмкін

22.06.2018

Астана қаласы маңындағы орман көлемі 100 мың га дейін кеңейтіледі

22.06.2018

«Ақтау Теңіз Порты» АЭА мен DP World инвестициялық жобаларды жүзеге асырмақ

22.06.2018

Қызылорда облысында «Жасыл» технологияларды енгізу бойынша меморандумға қол қойылды

22.06.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Польшадағы Елшісінің брифингі өтті

22.06.2018

Кіші Аралда желкенді кемелер жүзе бастады

22.06.2018

Шымкентте «Миграциялық ХҚО» ашылды

22.06.2018

Астраханьда Астананың 20-жылдығына арналған фотокөрме өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Бас ауырып, балтыр сыздағанда...

Халықты әлеуметтік тұрғыда қолдау ісі мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екені дау тудырмайды. Дегенмен қолға алынған әлеуметтік шаралардың ойдағыдай жүзеге асуына кейбір келеңсіз жағдаяттардың кедергі келтіріп, тұрғындардың көңіл-күйіне кері әсерін тигізіп жататыны жасырын емес.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Ақты ақ, қараны қара деген ұтады -Александр ТАСБОЛАТ

Сотқа жүгінбейтін адам жоқ. Бірақ солардың дені «Мен сүттен ақ, судан тазамын» дейді. Яғни «Мен кінәлімін, мен ұры­мын, мен парақормын» деп ешкім айта қоймайды. Және тараптардың қай-қай­сының да сотта келтірген уәждері сенім­ді көрі­неді. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астық шығымы неге артпайды?

Кейінгі жылдары еліміздің егін шаруашылығы саласына келіп жатқан жаңа технологиялардың нәтижесінде мұндағы еңбек өнімділігінің өсе бас­тағаны белгілі. 

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Түркістан – тамырластық тұғыры

Түркістан екі дүние есігі ғой, Түркістан ер түріктің бесігі ғой, Тамаша Түркістандай жерде туған, Түріктің Тәңірі берген несібі ғой!

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу