Заң жобасы қоғамның нәзік саласын реттеуге бағытталған

Ағымдағы жылғы 10 қаңтарда Ұлт көшбасшысы – Президент Нұрсұлтан Назарбаев «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты жыл сайынғы Жолдауын жариялады. Мемлекетіміздің бұдан әрі даму, өркендеу бағыттарын айқындайтын құжатта Елбасы: «Еліміздің әлеуметтік-экономикалық табыстарының негізі – біздің басты құндылықтарымыз ретінде қала беретін азаматтық, бейбітшілік, ұлтаралық және конфессияаралық келісім», - деп ерекше атап өтті. 

Егемен Қазақстан
18.03.2018 245

Ұлт көшбасшысы бұдан бұрынғы түрлі халықаралық жиындарда, құрылтайларда, саммиттерде сөйлеген сөздерінде де халқымыздың діни тұрақтылығы үшін конфессияаралық келісім мен дінаралық сұхбаттастықтың қаншалықты маңызды екенін айрықша атап өтетін. Президент биылғы Жолдауында да Қазақстанның мәмлегерлік және төзімділік пен тағаттылықты ту етіп ұстаған ілкі ұстанымынан танбайтынын тағы паш етті.

Қазақстан әуелден күн тәртібінде тұрған маңызды мәселелерді кешенді түрде қарастырып, сатылап шешу саясатын ұстанып келеді. Мәселен, қалың бұқараның әл-ауқатын арттыруды және мемлекеттіліктің тұғырын нығайта түсуді көздейтін саяси реформалар сәтті жүзеге асты. Ел экономикасы бір арнаға түскен шақта тарихи санамызға сәуле түсіретін рухани жаңғыру реформаларын қолға алды. Биылғы өнеркәсіптік революция жағдайындағы даму мүмкіндіктерін қоса алғанда, Қазақстанның төрт аяғын тең басқан өркениет көшіне ерген іргелі мемлекет құруға ұмтылғанына әлем куә.

Қоғамда жіті бақылап, ұдайы назарда ұстайтын нәзік салалардың бірі – дін мәселесі. Салада күрмеулі, шиеленісті және шетін мәселелердің бар екені жасырын емес. Әсіресе, соңғы жылдары орын алған оқыс оқиғалар бұл салаға немқұрайлықпен қарауға болмайтындығын көрсетті.

Елбасының 2016 жылғы Жарлығымен Дін істері және азаматтық қоғам министрлігін құрылып, ведомствоға қоғамның осы саласын түбегейлі реттеуді тапсырылған болатын. Өткен жылы тұңғыш рет Қазақстан Республикасының дін саласындағы мемлекеттік саясатының 2017 - 2020 жылдарға арналған тұжырымдамасы бекітілгені мәлім. Тұжырымдама мемлекеттік-конфессиялық және конфессияаралық қатынастарды жетілдіруге, мемлекеттің зайырлы қағидаларын нығайту және дінді деструктивті мақсатта пайдалануға жол бермеу бойынша ресми көзқарастар жүйесі болып табылады. Министрлік күн тәртібіндегі және туындауы ықтимал мәселелердің алдын алу мен қоғам қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін «Діни қызмет пен діни бірлестіктер туралы мәселелер бойынша Қазақстан Республикасының жекелеген заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын қалың бұқараның талқысына салды. Бұл жобаға ғалым-сарапшылар мен дін саласындағы білікті мамандар тартылып, олардың белсенді ат салысқандығы, заң жобасының жан-жақты зерделенгенін айшықтайды.

Жобаның аталған уәкілетті органның ресми веб-порталына ілініп, өзге де мүдделі мемлекеттік ведомстволардың келісімі мен азаматтық қоғамның белсенді мүшелерінің қызу талқысынан өтуі, жобаның транспарентті құндылықтар жүйесімен әзірленгендігін көрсетеді. Жақында еліміздің бірқатар маңызды салаларын реттейтін тоғыз заң мен екі кодекске өзгерістер мен толықтырулар енгізуді көздейтін заң жобасы Парламент Мәжілісінің қарауына жіберілді. Онда мынадай өзекті мәселелерін қамтылған:

– діннің деструктивті және радикалды белгілеріне құқықтық баға беру;

– кәмелет жасқа толмағандардың діни іс-шараларға қатысу тәртібін реттеу;

– шетелде діни білім алуды реттеу тетіктерін қарастыру;

– қоғамдық орындарда адамдардың бет-жүзін анықтауға кедергі келтіретін киім үлгілеріне, қоғамдық қауіпсіздік үшін тыйымдар жүйесін ұйымдастыру;

– діни бірлестіктердің қаржылық ашықтығын қамтамасыз ету;

– мемлекеттік қызметкерлердің діни рәсімдер мен жоралғыларға қатысуын реттеу және т.б.

Жоғарыда аталған заңнамалық өзгерістер мен кейбір құқықтық нормаларды қарау дін саласындағы өзекті мәселелерді оңтайлы шешуге бағытталған. Бұл өзгерістер еліміздің тұрақты діни ахуалын одан әрі жақсарту мақсатында, халықаралық аренадағы діни қатынастарды құқықтық реттеу бойынша оң нәтижелерге ие шет мемлекеттердің озық тәжірибелері ескеріліп, жан-жақты зерттеліп, әзірленді. Мәселен, Әзербайжанда кәмелетке толмаған жасөспірімдерді діни ағымдар мен олардың рәсім-жоралғыларына еркінен тыс тартуға немесе қатыстыруға қатаң тыйым салынған. Ал Беларусь Республикасының «Діни сенім бостандығы мен діни бірлестіктер туралы» заңының 39-бабында жасөспірімдерді діни ұйымдар мен олар өткізетін іс-шараларға еркінен тыс не болмаса ата-аналарының (оларды алмастыратын тұлғалардың) рұқсатынсыз тартуға тыйым салынған және заңмен бекітілген жауапкершілікке апарады.

Өз Отанынан тыс мемлекетте діни білім алуға келетін болсақ, бұл мәселе де халықаралық тәжірибеге сүйене отырып, толыққанды зерттелді. Мысалы, Тәжікстанда шет елдерде діни білім алу тәртібі Үкімет қаулысымен реттелген. Сондай-ақ бұл мемлекеттің заңнамасына сай, тек өз елінде бастапқы діни білім алғанннан кейін ғана өзге елде жоғарғы діни оқу орындарында білім алуға рұқсат етілген. Ал Францияда азаматтары шетелде күмәнді діни оқу орындарында білім алғаны анықталса, арнайы қызмет органдарының назарына алынып, елде орын алған кез келген лаңкестік әрекеттерге қатыстылығының бар-жоғын анықтау үшін қатаң тексерістер жүргізеді. Айталық, 2015 жылғы «Шарли Эбдо» журналы редакциясына жасалған террорлық шабуылды ұйымдастырған ағайынды Кулибалидың бірі Йеменде діни білім алғандығы және радикалды діни көңіл-күйдің рекрутына сол географиялық аймақта тап болғаны белгілі болды.

Заң жобасында қоғамдық орындарда бет-әлпетін тануға кедергі келтіретін киім үлгісін киюге не болмаса пайдалануға тыйым салу мәселесі қарастырылды. Бұл мәселенің заң жобасында қаралуының себебі – бет-әлпетін тұмшалайтын киім кию үлгісі ата-баба мирас етіп қалдырған дәстүрімізге, сан ғасырлық тарихымызға, мәдениетімізге, рухани құндылықтарымызға және еліміздің зайырлы қағидаттарына жат болатын. Осыған байланысты былтырғы сәуірде ҚМДБ-ның өкілдерімен кездесу барысында Елбасы: «Діни сауатсыздықтың нәтижесінде... қара көйлек киіп, беті-аузын тұмшалаған қыздарымыздың қатары көбеюде. Бұл – біздің дәстүрімізге де, халқымызға да жат. Бұған заңнамалық деңгейде тыйым салу мәселесін пысықтау керек. Қазақ қара киімді қаралы кезде ғана киген», - деп айтқаны есімізде.

Бүгінде осы мәселені әлем елдерінің көпшілігі құқықтық тұрғыда зерттеп, бет-ауызды тұмшалайтын киім үлгісін санкциялауға көшті. Мәселен, Франция, Бельгия, Австрия, Германия және т.б. елдерде адамның бет әлпетін тұмшалайтын киімге заңды түрде тыйым салынған. Яғни, заң жобасында көзделген барлық мәселелер – әлем елдерінің тәжірибелерінде бар дүниелер.

Сайып келгенде, бүгінде заң шығарушы органның қарауына өткен заң жобасы қоғамның нәзік саласын реттеуге бағытталып отыр. Олай дейтін себебіміз, бұл құжат дінді деструктивті мақсатта пайдалануға жол бермеуге негізделіп, мемлекет пен діни бірлестіктердің арасындағы өзара ықпалдастықты арттыруға, қоғамда зайырлы қағидаттарды нығайтуға бағытталған. Яғни, дін саласындағы уәкілетті орган басқа да мемлекеттік органдармен, діни бірлестіктермен және қоғамдық ұйымдармен бірлесе отырып, елімізге жат діни ағымдардың идеологиясының таралуының алдын алатын маңызды құжат әзірледі. Бұл құқықтық құжат дін саласын реттеу арқылы ел қауіпсіздігін және Ата Заңымызда көрініс тапқан зайырлы құндылықтардың үстемдігін қамтамасыз етуде игі мақсаттарды басшылыққа алып, қоғам мен азаматтардың мүддесіне қызмет ететін болады. Елімізде дінге деген көзқарасына қарамастан барлық азаматтардың заң алдында теңдік қағидаттарына және әрбір азаматтың жеке наным-сеніміне құрметпен қарауға негізделген мемлекеттік-конфессиялық қатынастардың зайырлы моделі қалыптасқан. Мемлекеттің зайырлы құрылысы – Қазақстан халқының маңызды тарихи жетістігі.

Берік Арын,

Дін істері және азаматтық қоғам вице министрі

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.07.2018

Әлемнің 20-дан астам елінің үздік сәулетшілері Қазақстанның елордасында бас қосты

18.07.2018

Дәурен Абаев: «Шалқар» радиосының таратылымын кеңейту жұмыстары толық аяқталды

18.07.2018

Қазақстанның бірнеше облысында дауылды ескерту жарияланды

18.07.2018

Парижден 65 млн еуроға пәтер сатып алған қазақстандық кім?

18.07.2018

«Эйр Астана» Skytrax World Airline Awards сыйлығының жеті дүркін лауреаты атанды

18.07.2018

Түркістан облысында алты айда 202,4 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді

18.07.2018

Триатлоннан өтетін ашық турнирде 300 адам жарысқа түседі

18.07.2018

Ақылы автотұрақ төлемін мобильді қосымша көмегімен төлеуге болады

18.07.2018

Сыр өңірінде жыл басынан бері 228 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді

18.07.2018

Қазақстандық суретші «Ядросыз болашақ үшін» сыйлығын жеңіп алды

18.07.2018

Әміре ауылындағы той

18.07.2018

Қызылордада АӨК саласында 10 инвестициялық жоба жүзеге асырылмақ

18.07.2018

Қамбаш көлінде демалушылардың қатары жыл сайын көбейіп келеді

18.07.2018

Сыр өңірінде жазасын өтеушілер диплом алып жатыр

18.07.2018

Қызылордада қалалық аурухана жаңа құрылғылармен толықты

18.07.2018

Жалағаш ауданында күн электр станциясының құрылысы басталды

18.07.2018

Елімізде жеңіл автокөліктердің саны артты

18.07.2018

Ұлттық ұланның «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы жас офицерлермен толықты

18.07.2018

Ханшалар киген қасаба

18.07.2018

Степ­ногорск қалалық тарихи-өлкетану музейі ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу