Рысқали Әбдікеров: Ауылға баратын маманға қолдауды күшейту керек

Елбасы Нұрсұлтан Назар­ба­евтың бастамасымен жүзе­ге асырылып келе жатқан «Дип­ломмен – ауылға» мем­лекеттік бағдарламасы 2009 жылдан бастап жұмыс істейді. Ол негізінен ауылдық елді мекендердегі кадр жетіспеушілігін жоюға ба­ғыт­талған.

Егемен Қазақстан
02.04.2018 3038
2

Республика тұрғындары, әсіресе жастар қауымы бұл бастаманы ерекше ықыласпен қабылдаған болатын. Аталған жоба аясында ауылдық елдi мекендерге жұмыс істеуге және тұруға келген денсаулық сақ­тау, бiлiм беру, әлеуметтiк қам­сыздандыру, мәдениет, спорт және агроөнеркәсіптік ке­шен саласындағы мамандарға 70 айлық есептік көрсеткішке тең көтерме жәрдемақы (ол бүгінгі күні 168 мың теңгені құрайды) және 1500 айлық есептік көрсеткіштен аспайтын сомада (ол 3,6 млн теңгені құрайды) тұрғын үй сатып алуға немесе салу­ға бюджеттік несие түрiнде әлеу­меттiк қолдау шаралары көзделген.

Жобаның іске асырылуы мамандардың ауылға көптеп баруын ұлғайтуға мүмкіндік беруде. Мысал үшін айтар болсақ, осы жоба қолға алына бастаған алғашқы кезеңде ауылдық елді мекендерге шамамен 3300 маман барса, қазір бұл көрсеткіш жылына 6000 маманға дейін өсіп отыр.

Дегенмен ауылдық елді мекен­дердің тұрғындарымен кез­десу барысында қабылданып жат­қан қолдау шараларына қа­рамастан, ауылдық аймақ­тар­да әлеуметтік сала мен агро­өнер­кәсіптік кешендерінің ма­ман­дарына тапшылық бар еке­нін байқадық. Бюджеттік не­сие­лер­дің жыл сайын жеткіліксіз бө­лінуі салдарынан ауылға келіп жат­қан мамандар уақтылы ке­зекте тұрып, әлеуметтік қол­дау ала алмауда, бұл өз кезе­гін­­де контингенттің белгілі бір бөлігінде тіпті шиеленіс ту­ғы­зуда.

Біздің ойымызша бұл мә­се­ле бюджеттік несиеге қа­жет­тілікті барынша қамту ар­­қылы ғана шешіледі. Өкі­ніш­­ке қарай, 2018-2020 жыл­дар­ға арналған респуб­ли­ка­лық бюджетті қалып­тас­тыру шең­­берінде жергілікті атқа­ру­шы органдардың бюджеттік өтінімдеріне сәйкес 2018 жылға ар­налған бюджеттік несиелерге нақты қажеттілік 19 млрд тең­ге бола тұра, ол тек 13,7 млрд теңге көлемінде бекітілді. Осын­дай шалалық кімге керек?

Бүгінгі күні ауылдық аймақ­тар­да кадр жетіспеушілігі мәсе­ле­сі бар екені баршамызға аян. Өйткені білікті жас мамандар тұрмыстық жағдайдың жоқтығынан ауылға барғысы келмейді, ал жасы жеткен кадрлар зейнеткерлікке шығуда. Жалпы, еліміздің аймақтары қазір 2006 маманға зәру, оның ішінде білім саласына – 860, денсаулық сақтауға – 768, мәд­ениетке – 101, спортқа – 67 және агроөнеркәсіп кешеніне 153 маман керек. Бір ғана Қарағанды облысы 98 маманға зәру.

Жақында Елбасы «Прези­де­нттің бес әлеуметтік бастамасы» Үндеуінде ел игілігіне ар­налған ұтымды жобалар ұсынды. Соның ішінде басым бағыт – ел ертеңі саналатын жас­тарға бағытталған. Осыған орай, «Дипломмен – ауылға» жо­басының аясында жас маман­дарды ауылға тарту арқылы шал­ғай елді мекендердің тамы­рына қан жүгіртуге ар­нал­ған осы бағдарламаны жетіл­ді­ру мақ­сатында: 1.тиісті сарап­шы­лардың қа­ты­суымен монито­ринг жүр­гізіп, бүгінгі таңда ауыл мұқтаж болып отырған ма­ман­дықтардың тізімін жасау; 2. ауылдық жерлерге білікті кадр­­ларды тарту мақ­са­тын­да көтерме төлем­ақы­ның 70 ай­лық есептік көрсеткішін 150 ай­лық есептік көрсеткішке дейін көтеру; 3. аталған жобаға респуб­ли­ка­лық бюджеттен бөлінетін қар­жыны барынша арттыру қажет деп санаймыз. Осы мәселелер Үкімет басшысының атына депутаттық сауал ретінде жолданды.

Рысқали ӘБДІКЕРОВ,

Сенат депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Қарағандылықтар «ҚазРобоСпорт» чемпионатының бас жүлдесін жеңіп алды

10.12.2018

Ежелгі металлургия іздерін Тарбағатай даласынан көруге болады

10.12.2018

Қытай 2000-нан астам қазаққа өз территориясынан шығуға рұқсат берді

10.12.2018

Д.Назарбаева Дүниежүзілік банкінің Орталық Азия жөніндегі Аймақтық директорын қабылдады

10.12.2018

Солтүстікқазақстандық екі кәсіпкер «Жомарт жүрек» байқауының жеңімпазы болды

10.12.2018

«Латын әліпбиіне көшу – тарихи таңдау» республикалық ғылыми-теориялық online конференция өтті

10.12.2018

Халықаралық Олимпиада комитеті Алла Важенина, Анна Нұрмұхамбетова және Ольга Рыпаковаға медальдары қайтарады

10.12.2018

Павлодарда «Лайықты еңбек – мемлекеттің тұрақтылық негізі» форумы өтті

10.12.2018

Атыраулық дзюдошылар Конфедерация Кубогінің иегері атанды

10.12.2018

Облыста озық шыққан аудандар марапатталды

10.12.2018

Александр Журавский Мұхаммед Рабииден жеңілді

10.12.2018

Дархан Қыдырәлі The Asahi Shimbun басылымына сұхбат берді 

10.12.2018

Қызылордада жер телімдері аукционға шығарылды

10.12.2018

Қызылорда облысының әкімі мүмкіндігі шектеулі жандар автокөлік сыйлады

10.12.2018

Қостанайда табиғат қорғау полицейлері киік атқан қаскөйді ұстады

10.12.2018

Сығанақ қалашығы туризмге қызмет етеді

10.12.2018

Қыздар университеті робот құрастыратын стартап жобалар жасайды

10.12.2018

«Қайраттың» екі футболшысы - әлемнің үздік ойыншысы номинациясына үміткер

10.12.2018

Дүниежүзілік банк Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылымын дамытуға қатысады

10.12.2018

Алматыда жас дзюдошылардың турнирі өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу