Сегізбаев есімі стадионға сұранып тұр

2014 жылы Бразилияда өткен әлем чемпионатында футбол стадиондары жайлы көптеген ақпараттарға қанықтым. Футбол тарихы өте бай келетін Бразилияда стадиондардың да кейбір бөлімдері мұражайға айналып кеткен. Ондағы әр стадионның өзінің ерекшелігі, мол дәстүрі бар. Мысалы, «Маракана» стадионын салдыруға ықпал еткен, Бразилия футболының әкесі саналатын Марио Фильоны білмейтін бразилиялық жоқ. Негізгі мамандығы журналист Марио Фильо – ел футболының дамуына үлес қосқан қайраткер. «Маракана» стадионына есімі беріліп, басты кіреберіске сол кісінің ескерткіші қойылған. Міне, футбол жайлы әдемі тарих осылай басталады. 

Егемен Қазақстан
18.05.2018 4426
2

Сәл ертерек, 2013 жылы Ита­лияның Милан қаласындағы «Сан-Сиро» стадионында болған едім. Бұл стадионның да екінші атауы – «Джузеппе Меаца». Джузеппе Меаца Бенито Муссолини кезеңінде Италия ұлттық құрамасының шабуылшысы болған. Финалдық ойында гол соғып, Италияның әлем чемпионы атануына зор үлес қосқан. Әлемдегі атақты стадиондардың біріне Меацаның есімі берілуі де заңды құбылыс. Бір жағынан кейінгі ұрпаққа италиялықтардың да «катеначчо» атты ойын мәнері болғанын баршаға мәлім етеді. Кезінде дүркіреген құрамасы, әлемнің кез келген командасына гол соға алатын шабуылшысы болғанын айғақтайды. 

2017 жылы Мадридтегі «Сантьяго Бернабеу» стадионына жолымыз түсті. Бұл кешен атақты «Реал» команда­сына тиесілі. Сантьяго Бернабеудің өзі Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан, кейіннен «Реалдың» пре­зиденті болып, клубты даңқты ұжымға айналдырған. Клубтың абыройын асқақтатқан Бернабеудің есімі осылайша стадионға берілді. Бұл «Реалдың» өткен ғасырдың бел ортасында ешкімге дес бермей, Еуропаның нөмірі бірінші клубы болғанынан сыр шертеді. 

Жалпы, атақты футболшының есімін ір­гелі ғимараттарға беру таң­ғала­тын да дүние емес. Солтүстік Ирлан­дия елі Белфасттың халық­­аралық әуежайын аңызға айналған футбол­­шысы Джорд Бест атымен ұлықта­ды. Ал өт­кен жылы Порту­га­лияның Мадейра қала­сы­ның әуежайы «Криш­тиану Роналду атын­дағы халық­аралық әуежай» деген атауға ие болды. 

Одан кейін Еуропада, жалпы әлемде ста­дион құрылысына кеткен қаржыны толық­тай ақтап алатын тағы бір үрдіс пайда болды. Лондонның «Арсенал» командасының су жаңа стадионның атауын «Эмирэйтс» компаниясы сатып алды. Бұл – Біріккен Араб Әмірліктерінің брендтік жарнамасы. Одан кейін «Манчестер Сити» командасының стадионына да «Эттихад» есімі берілді. Оны «Эттихад эйруэйс» әуе тасымалы компаниясы қомақты қаржы құйып, меншіктеді. 

Ал бізде ше? Қазақстандағы стадион­дар­дың атауларының түгелге дерлігі – «Ор­­талық». Бұрынғы Кеңес кезінде «Цен­­тральный» аталған стадион­дар­дың бар­лығы осы атаумен келеді. Яғни тек қазақ­шаланғаны болмаса, еш өзгеріссіз қала берген. Тек тәуел­сіздік алғалы бері халық­аралық стан­дарттарға сай салынған жалғыз стадионымыз «Астана Арена» деп аталады. Бір қуантарлығы, Ақтөбедегі 1975 жылы ашылған «Орталық» стадион кейін­нен «Қобыланды батыр» атауын алды. Ал Шымкенттегі, Алматыдағы, Астана­дағы стадиондардың бар­лығының атауы – «Қажымұқан Мұңайтпасов». Әрине, Қажы­мұқан қазақ тарихындағы даңқты балуан, оған ешкім шүбә келтірмейді. Бірақ қазақ спортына өлшеусіз еңбек сіңірген басқа да саңлақтарымыз бар емес пе? 

12 мамыр күні Тимур Сегіз­баев­тың дүниеге келген күні аталып өтті. Даңқты футболшының туған күніне орай еліміздің әр қиырында еске алуға арнал­ған шаралар ұйымдастырылды. Арда­герлер арасында турнир де болды. Кезін­де қазақтар доп тебе алмайды деген қағиданың быт-шытын шығарып, Мәскеудің «Спартагына» «Лужникиде» екі гол соққан Тимур Сан­жарұлы қандай құрметке де лайық­ты! Бүкіл ғұмырын «Қайратқа» арнап, қазақ футболына өлшеусіз үлес қосқан Сегіз­баевты білмейтін қазақ жоқ. Біздің елден бөлек бұл кісіні күллі Кеңес Одағы таныды, «Тимур и его команда» деген мақа­ла­лардың жарияланғаны да сол тұс. Тимур Санжарұлы сонымен қатар Йемен ұлттық құрамасының бапкері болып 3 жыл қыз­мет етті. Сол елдің футболының да дамуы­на үлес қосты. Енді Алматының Орта­лық стадионына Тимур Сегізбаев есімі беріл­се, керемет емес пе! Олимпиадаларда жүл­де алған саңлақтарымыз дараланып жатқанда, барлық жеңістердің бастауында тұрған Тимур Сегізбаев сынды даңқты футболшымыздың атын асқақтатқанымыз елімізде футболдың дамуына да серпін беретіні сөзсіз.

Ермұхамед Мәулен,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.10.2018

Әлеуметтік желінің жастар психологиясына әсері (видео)

23.10.2018

Өскемендегі көрмеде құнды фотосуреттер ұсынылды

23.10.2018

Жапония мен Еуропалық Одақ арасындағы экономикалық диалог

23.10.2018

Қызылорда ауруханасы тегін қызметке ақы алып келген

23.10.2018

Астанада жолаушылар автобусы оқушыны қағып кетті

23.10.2018

«Егеменді» отыз жыл оқыған оқырман

23.10.2018

Рудныйда Орал Мұхамеджановқа ескерткіш тақта ілінді

23.10.2018

Атырауда халықаралық күй фестивалі өтіп жатыр

23.10.2018

Қостанайда «Татуласу: сотқа дейін, сотта» атты конференция өтті

23.10.2018

Қайрат Қожамжаров Қазақстан дзюдо федерациясының президенті болып сайланды

23.10.2018

Бақытжан Сағынтаев облыстардың әкімдеріне жеке инвестицияларды тарту жұмысын күшейтуді тапсырды

23.10.2018

Асқар Мамин Ереванда өткен «Еуразия апталығы» халықаралық форумына қатысты

23.10.2018

Лондонда Елбасының ағылшын тіліндегі "Тәуелсіздік дәуірі" кітабының тұсауы кесілді

23.10.2018

Алматыда деректі фильмдер фестивалі өтті

23.10.2018

Үкіметте көлік пен логистиканы цифрландыру мәселесі қаралды

23.10.2018

«Алтай» әлем чемпионатына қатысады

23.10.2018

Петропавлда қонақ үй және мейрамхана кешені тұрғызылды

23.10.2018

Роналду "Олд Траффордқа" оралды

23.10.2018

«Барыс» Минскінің «Динамосын» ұтты

23.10.2018

«Брексит» келісімі 95%-ке дайын

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Tulǵalardy mansuqtaýda qandaı maqsat bar?

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵ­darlamalyq maqalasy – halyq tarapynan úl­ken qoldaý tapqan, kópshiliktiń yqylasy zor bolǵan bastama. Baǵdarlamanyń arqasynda hal­qymyzdyń mol rýhanı murasy qaıta jańǵyryp, tarıhymyz túgendeldi. Osy jobanyń aıasynda tól ádebıetimiz ben mádenıetimizdiń shetelderde nasıhattalýy, sheteldiń túrli saladaǵy eń mazmundy kitaptarynyń aǵylshynshadan tikeleı qazaq­shaǵa aýdarylyp, qalyń oqyrmanǵa tabystalýy da buryn-sońdy bolmaǵan is.

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу