Сегізбаев есімі стадионға сұранып тұр

2014 жылы Бразилияда өткен әлем чемпионатында футбол стадиондары жайлы көптеген ақпараттарға қанықтым. Футбол тарихы өте бай келетін Бразилияда стадиондардың да кейбір бөлімдері мұражайға айналып кеткен. Ондағы әр стадионның өзінің ерекшелігі, мол дәстүрі бар. Мысалы, «Маракана» стадионын салдыруға ықпал еткен, Бразилия футболының әкесі саналатын Марио Фильоны білмейтін бразилиялық жоқ. Негізгі мамандығы журналист Марио Фильо – ел футболының дамуына үлес қосқан қайраткер. «Маракана» стадионына есімі беріліп, басты кіреберіске сол кісінің ескерткіші қойылған. Міне, футбол жайлы әдемі тарих осылай басталады. 

Егемен Қазақстан
18.05.2018 4610
2

Сәл ертерек, 2013 жылы Ита­лияның Милан қаласындағы «Сан-Сиро» стадионында болған едім. Бұл стадионның да екінші атауы – «Джузеппе Меаца». Джузеппе Меаца Бенито Муссолини кезеңінде Италия ұлттық құрамасының шабуылшысы болған. Финалдық ойында гол соғып, Италияның әлем чемпионы атануына зор үлес қосқан. Әлемдегі атақты стадиондардың біріне Меацаның есімі берілуі де заңды құбылыс. Бір жағынан кейінгі ұрпаққа италиялықтардың да «катеначчо» атты ойын мәнері болғанын баршаға мәлім етеді. Кезінде дүркіреген құрамасы, әлемнің кез келген командасына гол соға алатын шабуылшысы болғанын айғақтайды. 

2017 жылы Мадридтегі «Сантьяго Бернабеу» стадионына жолымыз түсті. Бұл кешен атақты «Реал» команда­сына тиесілі. Сантьяго Бернабеудің өзі Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан, кейіннен «Реалдың» пре­зиденті болып, клубты даңқты ұжымға айналдырған. Клубтың абыройын асқақтатқан Бернабеудің есімі осылайша стадионға берілді. Бұл «Реалдың» өткен ғасырдың бел ортасында ешкімге дес бермей, Еуропаның нөмірі бірінші клубы болғанынан сыр шертеді. 

Жалпы, атақты футболшының есімін ір­гелі ғимараттарға беру таң­ғала­тын да дүние емес. Солтүстік Ирлан­дия елі Белфасттың халық­­аралық әуежайын аңызға айналған футбол­­шысы Джорд Бест атымен ұлықта­ды. Ал өт­кен жылы Порту­га­лияның Мадейра қала­сы­ның әуежайы «Криш­тиану Роналду атын­дағы халық­аралық әуежай» деген атауға ие болды. 

Одан кейін Еуропада, жалпы әлемде ста­дион құрылысына кеткен қаржыны толық­тай ақтап алатын тағы бір үрдіс пайда болды. Лондонның «Арсенал» командасының су жаңа стадионның атауын «Эмирэйтс» компаниясы сатып алды. Бұл – Біріккен Араб Әмірліктерінің брендтік жарнамасы. Одан кейін «Манчестер Сити» командасының стадионына да «Эттихад» есімі берілді. Оны «Эттихад эйруэйс» әуе тасымалы компаниясы қомақты қаржы құйып, меншіктеді. 

Ал бізде ше? Қазақстандағы стадион­дар­дың атауларының түгелге дерлігі – «Ор­­талық». Бұрынғы Кеңес кезінде «Цен­­тральный» аталған стадион­дар­дың бар­лығы осы атаумен келеді. Яғни тек қазақ­шаланғаны болмаса, еш өзгеріссіз қала берген. Тек тәуел­сіздік алғалы бері халық­аралық стан­дарттарға сай салынған жалғыз стадионымыз «Астана Арена» деп аталады. Бір қуантарлығы, Ақтөбедегі 1975 жылы ашылған «Орталық» стадион кейін­нен «Қобыланды батыр» атауын алды. Ал Шымкенттегі, Алматыдағы, Астана­дағы стадиондардың бар­лығының атауы – «Қажымұқан Мұңайтпасов». Әрине, Қажы­мұқан қазақ тарихындағы даңқты балуан, оған ешкім шүбә келтірмейді. Бірақ қазақ спортына өлшеусіз еңбек сіңірген басқа да саңлақтарымыз бар емес пе? 

12 мамыр күні Тимур Сегіз­баев­тың дүниеге келген күні аталып өтті. Даңқты футболшының туған күніне орай еліміздің әр қиырында еске алуға арнал­ған шаралар ұйымдастырылды. Арда­герлер арасында турнир де болды. Кезін­де қазақтар доп тебе алмайды деген қағиданың быт-шытын шығарып, Мәскеудің «Спартагына» «Лужникиде» екі гол соққан Тимур Сан­жарұлы қандай құрметке де лайық­ты! Бүкіл ғұмырын «Қайратқа» арнап, қазақ футболына өлшеусіз үлес қосқан Сегіз­баевты білмейтін қазақ жоқ. Біздің елден бөлек бұл кісіні күллі Кеңес Одағы таныды, «Тимур и его команда» деген мақа­ла­лардың жарияланғаны да сол тұс. Тимур Санжарұлы сонымен қатар Йемен ұлттық құрамасының бапкері болып 3 жыл қыз­мет етті. Сол елдің футболының да дамуы­на үлес қосты. Енді Алматының Орта­лық стадионына Тимур Сегізбаев есімі беріл­се, керемет емес пе! Олимпиадаларда жүл­де алған саңлақтарымыз дараланып жатқанда, барлық жеңістердің бастауында тұрған Тимур Сегізбаев сынды даңқты футболшымыздың атын асқақтатқанымыз елімізде футболдың дамуына да серпін беретіні сөзсіз.

Ермұхамед Мәулен,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2019

Франциядан Англияға бет алған ұшақ Ла-Манш бұғазында жоғалып кетті

22.01.2019

Жастар жылының логотипі бекітілді

22.01.2019

Жол азабына ұшырағандарға шекарашылар көмекке келді

22.01.2019

Р.Бекетаев: мемлекеттік сатып алуларға қатысу үшін салық төлеу керек

22.01.2019

Жаңақала ауданында жоғалған адам табылды

22.01.2019

Сенатта халықаралық құжаттар қаралды

22.01.2019

Федерация кубогында ел намысын кімдер қорғайды?

22.01.2019

Төсек тартқан науқасты үйде күтетін «Үйдегі Хоспис» жобасын қолға алу керек

22.01.2019

Қарағанды облысында адасқандар құтқарылды

22.01.2019

Іскер әйелдер қауымдастығы – қайырымдылық бастамашысы

22.01.2019

Батыс Қазақстан облысында «Сыбайлас жемқорлықтың  алдын алу» тақырыбында дөңгелек үстел өтті

22.01.2019

Алуа Балқыбекова: Қазақтың боксшы қыздарымен әлемде барлығы да санасады

22.01.2019

Қасиетті қамшы

22.01.2019

Соңғы төрт күнде шығыс өңірінің теміржолшылары шамамен 2 мыңнан астам шақырым жолды қардан тазартты

22.01.2019

«Шымкент - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі жаңа жобаны таныстырды

22.01.2019

Ақырзаман жақын ба?

22.01.2019

Шымкенттің орталық аудандарындағы балалар әлі күнге дейін үш ауысымды мектепте білім алып жүр

22.01.2019

«Байқоңыр» кешеніндегі арнаулы өкілінің қызметін қамтамасыз ету басқармасының басшысы тағайындалды

22.01.2019

«Қызылорда облысы әкімдігінің іс басқармасы» КММ директоры тағайындалды

22.01.2019

Астана әкімдігінің аппараттық жиыны бұдан былай ашық форматта өтеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу